Komórki NK są naturalnym elementem układu odpornościowego i pełnią ważną rolę w ochronie organizmu. W niektórych sytuacjach ich liczba lub aktywność może jednak odbiegać od normy, co bywa brane pod uwagę w diagnostyce poronień nawracających oraz niepowodzeń leczenia niepłodności, w tym in vitro.
Badanie komórek NK pozwala ocenić jeden z elementów odpowiedzi immunologicznej organizmu. Nie jest ono samodzielnym testem rozstrzygającym, ale może dostarczyć istotnych informacji w szerszej diagnostyce immunologicznej. W tym artykule wyjaśniam, czym są komórki NK, na czym polega ich badanie, kiedy warto je wykonać i jak się do niego przygotować.
Spis treści
Czym są komórki NK?
Komórki NK (ang. natural killer cells) są jednym z rodzajów komórek układu odpornościowego i należą do grupy limfocytów. Ich podstawową rolą jest rozpoznawanie i eliminowanie komórek zmienionych chorobowo, takich jak komórki zakażone wirusami czy komórki nowotworowe.
W ciąży komórki NK pełnią szczególną rolę, ponieważ biorą udział w procesach związanych z implantacją zarodka i rozwojem łożyska. Ich obecność jest więc naturalna i potrzebna. Znaczenie kliniczne ma dopiero sytuacja, w której liczba lub aktywność komórek NK odbiega od normy.
Podwyższony poziom komórek NK nie zawsze oznacza problem i nie jest samodzielną przyczyną poronień. Wynik badania zawsze należy interpretować w szerszym kontekście – z uwzględnieniem fazy cyklu, aktualnego stanu zdrowia oraz innych wyników badań immunologicznych.
Na czym polega badanie komórek NK?
Badanie komórek NK polega na analizie próbki krwi pobranej z żyły. Jest to badanie laboratoryjne, które pozwala ocenić liczbę i charakterystykę wybranych komórek układu odpornościowego należących do populacji limfocytów.
W laboratorium do próbki krwi dodawane są fluorescencyjnie znakowane przeciwciała, które umożliwiają identyfikację poszczególnych subpopulacji limfocytów. Dzięki temu możliwe jest określenie udziału komórek NK wśród innych komórek układu odpornościowego.
W badaniu komórek NK najczęściej analizuje się subpopulacje limfocytów oznaczane jako CD3– oraz CD56/CD16+. Wynik badania pozwala ocenić, czy liczba komórek NK mieści się w przyjętych zakresach referencyjnych.
Kiedy wykonać badanie komórek NK?
Badanie komórek NK najczęściej wykonuje się jako element szerszej diagnostyki immunologicznej, w ramach badania immunofenotypu limfocytów. Taki zakres pozwala uzyskać pełniejszy obraz funkcjonowania układu odpornościowego, zamiast oceniać pojedynczy parametr w oderwaniu od całości.
Samodzielne oznaczenie komórek NK bywa wykonywane u kobiet, u których we wcześniejszym badaniu immunofenotypu stwierdzono podwyższony ich odsetek lub gdy konieczna jest ocena skuteczności prowadzonego leczenia immunologicznego.
Badanie immunofenotypu, obejmujące ocenę komórek NK, warto rozważyć u kobiet:
- po poronieniach, w tym poronieniach nawracających,
- doświadczających trudności z zajściem w ciążę,
- po niepowodzeniach procedury in vitro.
Poczytaj więcej: Badanie immunofenotypu – na czym polega i kiedy warto wykonać?
Jak przygotować się do badania komórek NK?
Aby wynik badania komórek NK był wiarygodny, istotne jest odpowiednie przygotowanie oraz wykonanie badania w właściwym momencie. Na wynik mogą wpływać m.in. faza cyklu miesiączkowego, niedawne infekcje oraz stosowane leki.
Przed wykonaniem badania komórek NK warto pamiętać o kilku zasadach:
- jeśli badanie wykonywane jest w związku z poronieniami lub niepowodzeniami in vitro, zaleca się zgłoszenie się na badanie w drugiej fazie cyklu miesiączkowego,
- należy posiadać aktualny wynik morfologii krwi obwodowej, wykonanej maksymalnie do 7 dni przed badaniem (często można ją wykonać bezpośrednio przed oznaczeniem NK),
- w przypadku przebytej niedawno infekcji z gorączką badanie warto wykonać około 4 tygodnie po ustąpieniu objawów,
- jeśli przyjmowane były silne leki sterydowe lub antybiotyki, badanie zaleca się wykonać około 4 tygodnie po zakończeniu leczenia.
W dniu pobrania krwi warto być wypoczętą, odpowiednio nawodnioną i – jeśli wykonywana jest jednocześnie morfologia – zgłosić się na badanie na czczo.
FAQ – najczęstsze pytania o badanie komórek NK
Źródła:
Pacjent.gov.pl – Poronienie – przyczyny i diagnostyka
https://pacjent.gov.pl/ciaza-i-dziecko/poronienie
Pacjent.gov.pl – Niepłodność – przyczyny i leczenie
https://pacjent.gov.pl/ciaza-i-dziecko/nieplodnosc
Narodowy Fundusz Zdrowia – Leczenie specjalistyczne (ginekolog, immunolog)
https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/leczenie/leczenie-specjalistyczne/
Polskie Towarzystwo Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej
https://www.ptidk.org
Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników – Rekomendacje dotyczące poronień nawracających
https://www.ptgin.pl
European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) – Recurrent pregnancy loss guidelines
https://www.eshre.eu/Guidelines-and-Legal/Guidelines/Recurrent-pregnancy-loss
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) – Recurrent miscarriage
https://www.rcog.org.uk/for-the-public/browse-our-patient-information/recurrent-miscarriage/
Witam, robiłam badanie ocena aktywności cytotoksycznej komorek nk i moje wyniki
55.5 norma ( 9.9 – 26.1)
69.1 norma (14.8-33.4) co to oznacza, widzę że bardzo źle są wyniki : ( i czy moze wkoncu uda się zajsc w ciaze przy takich wynikach …
Dzień Dobry,
Wyniki, które Pani otrzymała należy skonsultować z lekarzem immunologiem, który odniesie się całościowo do sytuacji.
Pozdrawiamy
serwis poronilam.pl
Czy na badanie komórek No muszę przyjąć na czczo ?
Dzień Dobry
Badanie komórek NK jest możliwe do wykonania po lekkim posiłku. Inaczej wygląda sytuacja, jeśli w dniu badania oprócz komórek NK, będzie również wykonywana morfologia, wtedy powinna być Pani na czczo.
Dzień dobry,przygotowuje się do invitro, wykonałam badanie immunofenotypu ze wskazaniem komórek nk (wynik 12,02% liczba 245,42ul). Czym różni się to badanie od badania aktywności komorek nk-czy przy takim wyniku powinnam sprawdzić ich aktywność?Czy są inne nazwy badania aktywności komorek nk?nie mogę znaleźć takiego badania.
Pozdrawiam
Dzień Dobry
Są dwa rodzaje badań: można sprawdzić aktywność komórek NK lub ich ilość. Często badanie komórek NK jest już uwzględnione w szerszym badaniu, czyli immunofenotypie.
Najlepiej skonsultować się z lekarzem immunologiem, który omówi z Panią wyniki.
Czy na badanie moge przyjść w 12 dniu cyklu ? Czy to jest za wczesnie, jeżeli chodzi o badania w szukaniu przyczyn poronien.
Dzień Dobry. Badanie może Pani wykonać w dowolnym momencie, chyba że lekarz prowadzący zaleci inaczej.
Witam,orientuje się ktoś ile kosztuje takie badanie?
Gdzie można wykonać takie badanie, mieszkam w Jaśle woj. Podkarpackie
Rzeszów ul Krakowska 16 za szpitalem. Wykonują od poniedziałku do środy w godz 12-13.
Gdzie w kujawsko-pomorskim można wykonać? seynevo juz nie robi
Dzień Dobry, dziękujemy za kontakt z naszym serwisem. Niestety nie posiadamy takich informacji.
Dzien dobry, czy przyjmując antybiotyk bactrim forte można wykonać badanie komorek nk?
Dzień dobry, w przypadku przyjmowania antybiotyków radzimy skonsultować się z lekarzem prowadzącym, który zlecił badanie.
Dzień dobry czy w dniu okresu można wykonać to badanie ?
Dzień dobry. Zaleca się, aby badanie to wykonać w drugiej fazie cyklu. Najlepiej jest skonsultować się w tej sprawie z lekarzem, który będzie interpretować wynik badania.
Pozdrawiamy serdecznie!
Dzień dobry, rekomendowane jest, żeby wykonać badanie w drugiej fazie cyklu miesiączkowego.
Miałam zrobić badanie fenotypu komórek NK w 24 dniu cyklu i tak zrobiłam ,badanie wykonałam rano o godz.8 ,jednak pod wieczor przyszedł okres ,a badanie miało być na koniec cyklu .Co w takiej sytuacji?
Dzień dobry,
w takiej sytuacji wynik najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym, bo moment rozpoczęcia krwawienia w dniu badania może mieć znaczenie dla interpretacji. Lekarz oceni, czy wynik jest miarodajny, czy ewentualnie warto badanie powtórzyć w kolejnym cyklu.
Mam nadzieję, że udało się wtedy wszystko spokojnie wyjaśnić