Spis treści
Czasem w ciąży pojawia się ból, plamienie albo krwawienie i wtedy naturalnie zaczynasz się zastanawiać, co to oznacza. Takie objawy nie zawsze są powodem do najgorszych obaw, ale warto je rozumieć i wiedzieć, kiedy wymagają sprawdzenia. W tym tekście spokojnie wyjaśniam, jakie są objawy poronienia, od czego zależą i jak rozpoznać sytuacje, w których potrzebna jest szybka konsultacja, a kiedy wystarczy uważna obserwacja.
Warto jednak podkreślić, że nie każde krwawienie, plamienie, które wystąpi wiąże się z najgorszym, czyli utratą dziecka. Często wystarczy konsultacja z lekarzem i przyjmowanie odpowiednich leków, aby wszystko wróciło do normy.
Jakie są objawy poronienia?
Najczęściej zgłaszane objawy poronienia to:
- krwawienie z pochwy (od niewielkiego do bardzo obfitego),
- brunatne plamienie,
- bóle podbrzusza,
- bóle krzyża,
- skurczowy, narastający ból,
- uczucie osłabienia, zawroty głowy,
- czasem gorączka lub dreszcze.
Objawy mogą mieć różne nasilenie – u jednej kobiety będą łagodne, u innej bardzo intensywne.👉 Każdy z tych objawów wymaga konsultacji lekarskiej, nawet jeśli ostatecznie nie oznacza poronienia.
Czy każde krwawienie to poronienie?
Nie. I to bardzo ważna informacja. Badania pokazują, że krwawienie w pierwszym trymestrze dotyczy nawet 20–25% ciąż, a wiele z nich kończy się urodzeniem zdrowego dziecka.
Krwawienie może być związane m.in. z:
- implantacją zarodka,
- zmianami hormonalnymi,
- nadżerką szyjki macicy,
- niewielkim pęknięciem naczynka w pochwie, np. w trakcie wypróżniania, szczególnie jeśli występują zaparcia,
- badaniu ginekologiczne,
- infekcją pochwy.
Jednocześnie nie wolno go ignorować — zawsze powinno zostać ocenione przez lekarza.
Od czego zależą objawy
To, jak wygląda poronienie, zależy przede wszystkim od:
- tygodnia ciąży,
- rodzaju poronienia,
- tego, czy organizm rozpoczął samoistne wydalanie tkanek,
- indywidualnej reakcji organizmu.
Im późniejsza ciąża, tym objawy są zwykle bardziej nasilone fizycznie.
Poronienie i jego rodzaje – od czego zależą objawy?
Poronieniem nazywa się samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem jej trwania. Termin „poronienie samoistne” odnosi się do naturalnej utraty ciąży, która następuje bez celowej ingerencji medycznej lub działań zewnętrznych. Objawy poronienia mogą wyglądać różnie i zależą przede wszystkim od przebiegu klinicznego poronienia oraz wieku ciąży.
Podział poronień ze względu na przebieg:
- poronienie zagrażające – gdy pojawiają się objawy (np. krwawienie lub ból), ale szyjka macicy pozostaje zamknięta i ciąża nadal trwa,
- poronienie w toku – gdy proces poronienia już się rozpoczął i dochodzi do postępującego krwawienia oraz rozwierania szyjki macicy,
- poronienie chybione (zatrzymane) – gdy doszło do obumarcia ciąży bez jej samoistnego wydalenia
- poronienie niezupełne – gdy część tkanek ciążowych została wydalona, a część pozostaje w jamie macicy,
- poronienie zupełne – gdy organizm samoistnie oczyścił jamę macicy z tkanek ciążowych.
Podział poronień ze względu na czas trwania ciąży:
- poronienie wczesne – do 12. tygodnia ciąży,
- poronienie późne – od 13. do 22. tygodnia ciąży.
Objawy zależne są m.in. od rodzaju poronienia, ale najistotniejszy dla nasilenia symptomów jest czas trwania ciąży. Silniej poronienie będzie objawiało się przy dłuższej ciąży, słabiej – przy krótszej. Poronienie w toku jest już nieodwracalne, natomiast poronienie zagrażające nie zawsze prowadzi do utraty dziecka. W takiej sytuacji pacjentka bardzo często dostaje od lekarza indywidualne zalecenia.
Jak wygląda poronienie zagrażające?
Poronienie zagrażające oznacza, że ciąża nadal trwa, ale pojawiają się niepokojące objawy. Jeśli dochodzi do poronienia zagrażającego, występują:
- plamienia i krwawienia z pochwy
- słabe bóle w podbrzuszu i czasami krzyżu.
Objawy tego typu pojawiają się niekiedy w początkowej fazie zdrowej ciąży, ale nie można ich bagatelizować. Jeśli kobieta zaobserwuje je u siebie, należy jak najszybciej udać się do lekarza, a później stosować do jego zaleceń. Często wykonywane są badanie USG, badanie krwi oraz sprawdzenie szyjki macicy. Przy poronieniu zagrażającym część ciąż da się donosić, stosując się ściśle do rekomendacji lekarza, np. leżenia i oszczędzania organizmu. Poronienie zagrażające czasami zmienia się w rozpoczynające się – wymaga ono obserwacji 24 godziny na dobę w szpitalu.
Jak wygląda poronienie w toku?
Ten typ poronienia jest nieodwracalny. Objawia się tak, jak poronienie zagrażające, jednak siła symptomów jest dużo większa. Występuje mocne krwawienie oraz ból o charakterze skurczowym w podbrzuszu i krzyżu. Ból jest rwący i trudny do zniesienia. Jeśli istnieje podejrzenie poronienia w toku, konieczna jest jak najszybsza wizyta u lekarza (lub w szpitalu). Specjalista sprawdzi, czy rzeczywiście doszło do obumarcia zarodka. Być może konieczne będzie także oczyszczenie macicy (łyżeczkowanie lub podanie leków). Przy poronieniu mogą pojawić się również wysoka gorączka (powyżej 38 C), bóle mięśni, dreszcze, sztywność karku. Jeśli symptomy te nie znikają, niezbędna jest następna wizyta u lekarza.
Jak wygląda poronienie chybione?
Poronienie chybione (zatrzymane) to sytuacja, w której ciąża obumiera, ale organizm nie rozpoczyna poronienia. Najczęściej nie pojawia się krwawienie ani ból, dlatego wiele kobiet dowiaduje się o tym dopiero podczas badania USG. W poronieniu chybionym organizm po prostu nie wysyła sygnałów ostrzegawczych, które można by zauważyć wcześniej. Po potwierdzeniu diagnozy lekarz omawia możliwe dalsze kroki i wspólnie z pacjentką wybiera najlepsze rozwiązanie.
Poronienie a zabieg łyżeczkowania – co warto wiedzieć
Zabieg łyżeczkowania może być konieczny wtedy, gdy dojdzie do poronienia niezupełnego, czyli sytuacji, w której organizm — samodzielnie lub po podaniu leków — nie oczyścił się całkowicie z tkanek ciążowych.
Jak wygląda łyżeczkowanie?
- zabieg trwa zwykle około 20–30 minut,
- przeprowadzany jest w znieczuleniu,
- polega na oczyszczeniu jamy macicy,
- po zabiegu pacjentka pozostaje pod obserwacją personelu medycznego.
Decyzja o łyżeczkowaniu ma na celu ochronę zdrowia kobiety i zmniejszenie ryzyka krwotoku lub infekcji.
Co daje zabezpieczenie tkanek po poronieniu?
Zabezpieczone tkanki można przekazać do badań genetycznych, które:
- mogą pomóc określić przyczynę poronienia,
- pozwalają ustalić płeć martwego płodu.
Po zmianach w przepisach ustalenie płci dziecka nie jest już wymagane, aby uzyskać urlop macierzyński ani zasiłek pogrzebowy. W tych sytuacjach wystarczające jest zaświadczenie ze szpitala potwierdzające poronienie. Mimo to wielu rodziców decyduje się na ustalenie płci dziecka, ponieważ umożliwia to wystawienie Karty Martwego Urodzenia i rejestrację dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego. Dla wielu osób ma to duże znaczenie emocjonalne – jest formą uznania istnienia dziecka i sposobem pożegnania, nawet jeśli ciąża była bardzo wczesna.
Jeśli do poronienia doszło przed 16. tygodniem ciąży, płeć dziecka zazwyczaj nie jest możliwa do ustalenia. W takiej sytuacji szpital nie może wystawić Karty Martwego Urodzenia, która jest potrzebna do rejestracji dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego. Ustalenie płci w badaniu genetycznym umożliwia wystawienie tej karty i rejestrację dziecka w USC.
Poznaj swoje prawa po poronieniu .
Bardzo często rodzice, którzy dowiadują się o obumarciu ciąży nie wiedzą o tych możliwościach. Jednak nic straconego. Do badań można przekazać bloczek parafinowy, który jest przekazywany w szpitalu do badań histopatologicznych.
Zobacz też:
FAQ – najczęstsze pytania o badania po poronieniu?
Źródło
- The Lancet. Quenby S., Gallos I.D., Dhillon-Smith R.K. i in.
Miscarriage matters: the epidemiological, physical, psychological, and economic costs of early pregnancy loss.
The Lancet. 2021;397(10285):1658–1667. - BMJ.Magnus M.C., Wilcox A.J., Morken N-H., Weinberg C.R., Håberg S.E. Risk of miscarriage and recurrence. BMJ. 2019;364:l869.
- European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE).Recurrent Pregnancy Loss – Guideline.ESHRE; aktualizacja 2023.
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG).Practice Bulletin No. 200: Early Pregnancy Loss.Obstetrics & Gynecology. 2018;132(5):e197–e207.
- Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG).The Management of Early Pregnancy Loss. Green-top Guideline No. 25.RCOG; aktualizacja 2016.
- World Health Organization (WHO).Abortion care and pregnancy loss guidelines.WHO; 2022.
- Bręborowicz G.H. Położnictwo i ginekologia. Warszawa: PZWL; aktualne wydanie.
- Wielgoś M., Sieroszewski P. (red.).Położnictwo i perinatologia. Warszawa: PZWL; aktualne wydanie.
