Bezwodzie a poronienie – czy brak płynu owodniowego oznacza utratę ciąży?

Bezwodzie (anhydramnios) samo w sobie nie jest przyczyną utraty ciąży – jest objawem, że w ciąży dzieje się coś, co wymaga wyjaśnienia. Związek między bezwodziem a poronieniem lub martwym urodzeniem zależy od przyczyny braku wód płodowych i tygodnia ciąży, w którym się pojawił. Dlatego najważniejsze pytanie brzmi: co spowodowało brak płynu owodniowego – bo odpowiedź na nie mówi, czy podobna sytuacja może się powtórzyć i co warto sprawdzić przed kolejną ciążą.

Bezwodzie a poronienie - kobieta podczas konsultacji lekarskiej

Z tego artykułu dowiesz się:

  • skąd bierze się bezwodzie i od czego zależy ryzyko jego powtórzenia w kolejnej ciąży,
  • dlaczego niewydolność łożyska prowadzi do braku płynu owodniowego,
  • kiedy przy powikłaniach łożyskowych warto brać pod uwagę zaburzenia krzepnięcia – zespół antyfosfolipidowy i trombofilię wrodzoną,
  • od czego zacząć diagnostykę po stracie i jakie informacje z dokumentacji mogą mieć znaczenie,
  • co można zrobić, aby lepiej przygotować się do kolejnej ciąży.

Przyczyny bezwodzia w ciąży

Od około 16. tygodnia ciąży głównym źródłem płynu owodniowego jest mocz dziecka. Płyn jest też niezbędny do prawidłowego rozwoju płuc, dlatego jego długotrwały brak, szczególnie na wczesnym etapie ciąży, jest poważnym powikłaniem [1,2]. Jeśli Twoja ciąża zakończyła się stratą, warto przede wszystkim ustalić, jaki mechanizm doprowadził do bezwodzia. Sam brak płynu owodniowego nie mówi jeszcze, dlaczego doszło do takiej sytuacji.

MechanizmCo oznacza dla rokowaniaCzy może się powtórzyć?
Odpłynięcie płynu (PPROM)zależy m.in. od tygodnia ciąży, czasu od pęknięcia błon płodowych oraz wystąpienia innych powikłań; część ciąż może zakończyć się urodzeniem żywego dziecka [2]ryzyko w kolejnej ciąży może być podwyższone, ale wcześniejsze PPROM nie oznacza, że sytuacja na pewno się powtórzy [2]
Ciężkie wady układu moczowego dziecka (dziecko nie produkuje moczu)rokowanie zależy od rodzaju nieprawidłowości; przy niektórych ciężkich wadach, np. obustronnej agenezji nerek, jest bardzo poważne [1]zależy od przyczyny wady, w tym jej ewentualnego podłoża genetycznego
Niewydolność łożyskazmniejszona ilość płynu może być jednym z objawów pogarszającej się funkcji łożyska [1]ryzyko niektórych powikłań łożyskowych może być większe w kolejnej ciąży, dlatego ważne jest ustalenie przyczyny
Niektóre leki, m.in. NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen) stosowane po 20. tygodniu ciąży oraz leki wpływające na układ renina–angiotensyna [3]w części przypadków zmniejszenie ilości płynu może być odwracalne po zmianie leczenia pod kontrolą lekarzapo wyeliminowaniu konkretnej przyczyny lekowej nie musi dojść do ponownego wystąpienia tego samego problemu

Niewydolność łożyska: dlaczego może prowadzić do zmniejszenia ilości płynu owodniowego

Gdy łożysko dostarcza dziecku mniej tlenu i składników odżywczych, organizm płodu może ograniczać przepływ krwi przez mniej kluczowe narządy, w tym nerki. Mniejszy przepływ nerkowy może oznaczać mniejszą produkcję moczu, a tym samym mniej płynu owodniowego [1].

Jeśli bezwodzie lub znaczne małowodzie było związane z niewydolnością łożyska, w dokumentacji mogą pojawiać się również inne nieprawidłowości, np. zahamowanie wzrastania płodu (FGR), nieprawidłowe przepływy dopplerowskie, nadciśnienie tętnicze lub stan przedrzucawkowy. Ich obecność może być istotną wskazówką przy ustalaniu mechanizmu powikłania.

Co warto sprawdzić w dokumentacji po ciąży z bezwodziem?

Zanim zostaną zlecone kolejne badania, warto zebrać informacje dotyczące przebiegu ciąży. Pomocne może być sprawdzenie:

  • kiedy po raz pierwszy stwierdzono małowodzie lub bezwodzie,
  • czy wcześniej doszło do odpłynięcia płynu owodniowego,
  • czy nerki i pęcherz dziecka były prawidłowo widoczne w USG,
  • czy dziecko rosło prawidłowo,
  • jakie były wyniki badań dopplerowskich,
  • czy występowało nadciśnienie tętnicze lub stan przedrzucawkowy,
  • czy wykonano badanie histopatologiczne łożyska i jaki był jego wynik.

Te informacje pomagają lekarzowi określić najbardziej prawdopodobną przyczynę bezwodzia i zdecydować, które dalsze badania rzeczywiście mogą mieć znaczenie.

Bezwodzie a trombofilia – czy zaburzenia krzepnięcia mogą mieć znaczenie?

Zaburzenia krzepnięcia są jednym z elementów, które w określonych sytuacjach mogą być brane pod uwagę podczas wyjaśniania powikłań ciąży związanych z łożyskiem. Najlepiej udokumentowane znaczenie ma zespół antyfosfolipidowy (APS); w przypadku trombofilii wrodzonych zależność z powikłaniami ciąży jest mniej jednoznaczna [5,6,11].

  • Zespół antyfosfolipidowy (APS)  jest trombofilią nabytą o dobrze udokumentowanym znaczeniu w powikłaniach ciąży. Do klasycznych kryteriów klinicznych APS należą m.in. określone straty ciąży oraz poród przedwczesny związany z ciężkimi powikłaniami łożyskowymi [4]. Po martwym urodzeniu, szczególnie gdy występowały cechy niewydolności łożyska, badania w kierunku APS mogą być ważnym elementem diagnostyki [5]. APS ma także ustalone znaczenie w diagnostyce nawracających strat ciąży [6]. Rozpoznanie APS może wpływać na sposób prowadzenia kolejnej ciąży i decyzje dotyczące profilaktyki przeciwzakrzepowej [7].
  • Trombofilia wrodzona to genetycznie uwarunkowane predyspozycje do powstawania zakrzepów. Należą do nich m.in. mutacja czynnika V Leiden oraz wariant G20210A genu protrombiny. Badanie genetyczne w ich kierunku wykonuje się raz w życiu, ponieważ badane warianty DNA nie zmieniają się. Badania obserwacyjne wskazywały na możliwy związek niektórych trombofilii wrodzonych z późnymi stratami ciąży i powikłaniami łożyskowymi [8,9], jednak wyniki badań nie są jednoznaczne [10]. Z tego powodu aktualne wytyczne nie zalecają wykonywania badań w kierunku trombofilii wrodzonych rutynowo u każdej kobiety po poronieniu lub martwym urodzeniu [5,6,11]. Zasadność takiego badania warto oceniać indywidualnie – np. z uwzględnieniem wywiadu dotyczącego zakrzepicy u kobiety i jej rodziny, przebiegu ciąży oraz innych czynników ryzyka. Warto też pamiętać, że wykrycie trombofilii wrodzonej może mieć znaczenie nie tylko w kontekście ciąży, ale również przy ocenie indywidualnego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej [11]. Sam dodatni wynik badania trombofilii wrodzonej nie oznacza jednak automatycznie, że to właśnie ona spowodowała stratę ciąży ani że w kolejnej ciąży konieczne będzie leczenie heparyną. Badanie ALIFE2 nie wykazało poprawy odsetka żywych urodzeń po stosowaniu heparyny drobnocząsteczkowej u kobiet z nawracającymi stratami ciąży i potwierdzoną trombofilią wrodzoną [12].

Jakie informacje i badania mogą mieć znaczenie po stracie ciąży z bezwodziem?

Nie istnieje jeden zestaw badań odpowiedni dla każdej kobiety po ciąży powikłanej bezwodziem. Zakres diagnostyki zależy m.in. od tygodnia ciąży, przebiegu ciąży, wyników USG, obrazu łożyska oraz tego, czy wcześniej doszło do odpłynięcia płynu owodniowego.

W zależności od sytuacji lekarz może wziąć pod uwagę:

  • analizę dokumentacji z ciąży – w tym USG, wzrastania dziecka, badań dopplerowskich, informacji o odpłynięciu płynu oraz chorobach i powikłaniach występujących u mamy,
  • wynik badania histopatologicznego łożyska – jeśli badanie zostało wykonane; nieprawidłowości stwierdzone w łożysku mogą dostarczyć ważnych wskazówek dotyczących mechanizmu straty, ale wynik powinien być interpretowany razem z całym przebiegiem ciąży [5],
  • badania w kierunku APS -szczególnie w określonych sytuacjach po martwym urodzeniu i przy powikłaniach mogących wskazywać na zaburzenia funkcji łożyska [5],
  • badania w kierunku trombofilii wrodzonych – nie są zalecane rutynowo po każdej stracie; decyzja o ich wykonaniu powinna uwzględniać indywidualny wywiad i czynniki ryzyka [5,6,11],
  • badanie genetyczne materiału z ciążymoże pomóc sprawdzić, czy do straty przyczyniła się nieprawidłowość chromosomowa. Zakres diagnostyki genetycznej zależy od etapu ciąży, obrazu klinicznego i dostępnego materiału. Szczegóły znajdziesz w osobnych artykułach w serwisie Poroniłam.pl.

Po wczesnym poronieniu zakres zalecanej diagnostyki może być inny niż po późnej stracie lub martwym urodzeniu. Dlatego wyniki badań najlepiej interpretować razem z dokumentacją medyczną i historią poprzednich ciąż.

Co można zrobić przed kolejną ciążą i w jej trakcie?

Postępowanie w kolejnej ciąży zależy przede wszystkim od ustalonej lub najbardziej prawdopodobnej przyczyny wcześniejszego bezwodzia.

Przykładowo:

  • przy rozpoznanym APS lekarz może zalecić odpowiednie postępowanie przeciwzakrzepowe [7],
  • po wcześniejszych powikłaniach związanych z funkcjonowaniem łożyska lekarz może ocenić wskazania do profilaktyki stanu przedrzucawkowego,
  • po wcześniejszym PPROM sposób nadzoru nad kolejną ciążą może zostać odpowiednio zmodyfikowany,
  • w kolejnej ciąży lekarz może zaplanować dokładniejsze monitorowanie wzrastania dziecka, ilości płynu owodniowego oraz przepływów dopplerowskich.

Mała dawka aspiryny nie jest zalecana automatycznie wyłącznie dlatego, że w poprzedniej ciąży doszło do niewyjaśnionego martwego urodzenia. Amerykańskie Towarzystwo Położników i Ginekologów (ACOG) wskazuje wprost, że sama taka historia, bez innych czynników ryzyka stanu przedrzucawkowego, nie jest samodzielnym wskazaniem do profilaktyki [5]. Jeśli natomiast czynniki ryzyka występują – np. wcześniejszy stan przedrzucawkowy, nadciśnienie lub powikłania łożyskowe – aspiryna włączona przed 16. tygodniem ciąży istotnie zmniejsza ryzyko wczesnego stanu przedrzucawkowego [13]. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący na podstawie całości obrazu.

Nie wiesz, czy w Twojej sytuacji warto sprawdzić trombofilię wrodzoną?

Badania w kierunku trombofilii wrodzonej nie są potrzebne po każdej stracie ciąży, ale w niektórych sytuacjach mogą dostarczyć dodatkowych informacji – szczególnie gdy w przebiegu ciąży pojawiły się powikłania łożyskowe lub w Twoim wywiadzie występują dodatkowe czynniki ryzyka. Badanie nie traci ważności z upływem czasu – możesz je wykonać, gdy poczujesz gotowość.

Jeśli zastanawiasz się, czy badanie trombofilii wrodzonej ma sens w Twojej sytuacji? Porozmawiaj z konsultantką medyczną testDNA

Możesz skontaktować się z nami, jeśli:

  • nie wiesz, czy po przebiegu Twojej ciąży warto rozważyć badanie trombofilii wrodzonej,
  • chcesz dowiedzieć się, co dokładnie sprawdza badanie,
  • przygotowujesz się do kolejnej ciąży i chcesz wiedzieć, jakie mogą być następne kroki.
zadzwoń i porozmawiaj z konsultantem testDNA na temat trombofilii wrodzonej

Masz pytania? Skontaktuj się z nami.

+48 665 761 161

lub napisz maila biuro@testdna.pl

Pomożemy Ci ustalić, czy w Twojej sytuacji warto rozważyć takie badanie i wyjaśnimy, jak wygląda jego wykonanie.

Najczęstsze pytania – bezwodzie a poronienie

Czy bezwodzie zawsze kończy się utratą ciąży?

Nie. Rokowanie zależy przede wszystkim od przyczyny bezwodzia, tygodnia ciąży, momentu jego wystąpienia oraz tego, jak długo utrzymuje się bardzo mała ilość płynu. Inaczej wygląda sytuacja po przedwczesnym odpłynięciu wód płodowych, inaczej przy zaburzeniach funkcjonowania łożyska, a jeszcze inaczej przy ciężkich wadach układu moczowego dziecka [1,2]. PPROM przed 24. tygodniem jest szczególnie poważnym powikłaniem, ale rokowanie zależy m.in. od wieku ciążowego i dalszego przebiegu ciąży.

Czy trombofilia mogła spowodować bezwodzie w mojej ciąży?

Związek między bezwodziem a trombofilią nie jest bezpośredni – na podstawie samego braku płynu nie można stwierdzić, że przyczyną była trombofilia. Zaburzenia krzepnięcia mogą być brane pod uwagę w określonych sytuacjach związanych z powikłaniami łożyskowymi, przy czym znacznie lepiej udokumentowane znaczenie ma zespół antyfosfolipidowy (APS) niż trombofilie wrodzone [5,6]. Wskazówką co do mechanizmu straty mogą być m.in. FGR, nieprawidłowe przepływy, stan przedrzucawkowy oraz wynik badania histopatologicznego łożyska.

Kiedy mogę wykonać badania po stracie?

Badania genetyczne w kierunku trombofilii wrodzonej można wykonać niezależnie od czasu, który upłynął od straty, ponieważ badane warianty DNA się nie zmieniają. W przypadku diagnostyki zespołu antyfosfolipidowego znaczenie ma właściwe wykonanie i interpretacja badań laboratoryjnych; potwierdzenie utrzymujących się przeciwciał antyfosfolipidowych wymaga ponownego oznaczenia po odpowiednim odstępie czasu, zgodnie z kryteriami diagnostycznymi [4,5].

Czy bezwodzie może powtórzyć się w kolejnej ciąży?

Tak, w niektórych sytuacjach ryzyko może być większe, ale zależy przede wszystkim od tego, co spowodowało bezwodzie w poprzedniej ciąży. Inaczej ocenia się ryzyko po PPROM, inaczej przy nieprawidłowości układu moczowego dziecka, a jeszcze inaczej po powikłaniach związanych z funkcjonowaniem łożyska. Dlatego przed kolejną ciążą warto omówić z lekarzem dokumentację poprzedniej ciąży, możliwą przyczynę bezwodzia oraz plan nadzoru w kolejnej ciąży.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Źródło

  1. Keilman C, Shanks AL. Oligohydramnios. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024.
  2. Hall M, et al. Care of Women With PPROM Prior to 24+0 Weeks of Gestation. RCOG Scientific Impact Paper. BJOG. 2025. doi:10.1111/1471-0528.18175
  3. U.S. FDA. FDA recommends avoiding use of NSAIDs in pregnancy at 20 weeks or later. Drug Safety Communication; 2020.
  4. Miyakis S, et al. International consensus statement on classification criteria for definite antiphospholipid syndrome. J Thromb Haemost. 2006;4(2):295–306.
  5. ACOG, SMFM. Management of Stillbirth. Obstetric Care Consensus No. 10. Obstet Gynecol. 2020;135(3):e110–e132.
  6. ESHRE Guideline Group on RPL. ESHRE guideline: recurrent pregnancy loss: an update in 2022. Hum Reprod Open. 2023;2023(1):hoad002.
  7. ACOG. Antiphospholipid Syndrome. Practice Bulletin No. 132. Obstet Gynecol. 2012;120(6):1514–1521.
  8. Kupferminc MJ, et al. Increased frequency of genetic thrombophilia in women with complications of pregnancy. N Engl J Med. 1999;340(1):9–13.
  9. Rey E, et al. Thrombophilic disorders and fetal loss: a meta-analysis. Lancet. 2003;361(9361):901–908.
  10. Silver RM, et al. Factor V Leiden, prothrombin G20210A, and MTHFR mutations and stillbirth: the Stillbirth Collaborative Research Network. Am J Obstet Gynecol. 2016;215(4):468.e1–17.
  11. ACOG. Inherited Thrombophilias in Pregnancy. Practice Bulletin No. 197. Obstet Gynecol. 2018;132(1):e18–e34.
  12. Quenby S, et al. Heparin for women with recurrent miscarriage and inherited thrombophilia (ALIFE2). Lancet. 2023;402(10395):54–61.
  13. Rolnik DL, et al. Aspirin versus Placebo in Pregnancies at High Risk for Preterm Preeclampsia (ASPRE). N Engl J Med. 2017;377(7):613–622.

Wniosek o wypożyczenie bloczków parafinowych [wzór]

Wniosek o wypożyczenie bloczków parafinowych składasz pisemnie w zakładzie patomorfologii szpitala, w którym wykonano badanie histopatologiczne po poronieniu. Szpital ma obowiązek przechowywać bloczki co najmniej 20 lat i udostępnić je na Twój wniosek, zwykle w ciągu kilku dni roboczych, bezpłatnie, z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu [1,2]. Wypożyczony bloczek możesz przekazać do laboratorium genetycznego, aby sprawdzić, czy przyczyną poronienia była zmiana genetyczna zarodka, oraz ustalić płeć dziecka, nawet jeśli po stracie nie zabezpieczono świeżego materiału i minęło już wiele czasu.

bloczki parafinowe - wniosek o wypożyczenie bloczka parafinowego

Po co wypożycza się bloczek parafinowy? Najczęściej – żeby poznać możliwą przyczynę poronienia

Jeśli po poronieniu nikt nie zabezpieczył materiału do badań genetycznych, możesz myśleć, że szansa na poznanie przyczyny straty przepadła. Tak nie jest. Jeżeli w szpitalu wykonano badanie histopatologiczne, a dzieje się tak po większości poronień, fragment tkanki z ciąży nadal istnieje, zatopiony w parafinie w archiwum zakładu patomorfologii. To właśnie bloczek parafinowy.

Wypożyczając go, możesz zlecić najważniejsze badanie po poronieniu – badanie genetyczne materiału z poronienia, które sprawdza, czy przyczyną straty była choroba genetyczna dziecka. To najczęstsza przyczyna wczesnych poronień (ok. 50–70%), niemal zawsze losowa i niezależna od czegokolwiek, co zrobili rodzice [10,11]. Dla wielu kobiet taki wynik to odpowiedź na pytanie „dlaczego doszło do straty i realna ulga: potwierdzenie, że niczego nie zaniedbały i nie mogły tej straty zapobiec. Dodatkowo z tego samego materiału można ustalić płeć dziecka, co umożliwia rejestrację w USC i nadanie imienia.

Co ważne: bloczek jest przechowywany co najmniej 20 lat [1]. Nawet jeśli od poronienia minęły miesiące lub lata, możliwość wykonania badania nadal istnieje. Wystarczy jeden pisemny wniosek. Poniżej pokazujemy dokładnie, jak go złożyć.

Pobierz wzór wniosku o wypożyczenie bloczka

Najważniejsze informacje w skrócie

  • Bloczek parafinowy to fragment tkanki z poronienia zatopiony w parafinie po badaniu histopatologicznym. Jest traktowany jak dokumentacja medyczna – masz prawo go wypożyczyć [1,3].
  • Wniosek składa się do zakładu patomorfologii (przy szpitalu lub w zewnętrznej pracowni, której szpital zlecił badanie).
  • Z bloczka możesz poznać możliwą przyczynę tej konkretnej straty – badanie genetyczne materiału z poronienia sprawdza, czy do poronienia doprowadziła nieprawidłowość chromosomowa zarodka.
  • Z bloczka możesz też ustalić płeć dziecka. Jeśli płeć jest znana, szpital może wystawić kartę martwego urodzenia. Na jej podstawie można zarejestrować dziecko w USC i otrzymać akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu. Taki akt może być też wymagany przez niektórych ubezpieczycieli przy wypłacie świadczenia z polisy.

Wniosek o wypożyczenie bloczków parafinowych zawiera dane wnioskodawcy (imię, nazwisko, numer pesel, adres oraz numer kontaktowy), liczbę sztuk bloczków, zobowiązanie co do terminu ich zwrotu, a także datę i własnoręczny podpis.

Co konkretnie daje wypożyczenie bloczka parafinowego?

Bloczek parafinowy otwiera drogę do dwóch badań, jeśli świeży materiał nie został zabezpieczony:

1. Badanie przyczyn poronienia. Badanie genetyczne materiału z ciąży sprawdza, czy do straty doprowadziła wada genetyczna dziecka –  najczęstsza przyczyna poronień [10,11]. Taki wynik często pozwala zamknąć poszukiwania: potwierdza, że przyczyna była losowa, ogranicza potrzebę dalszej diagnostyki i daje dobre rokowanie przed kolejną ciążą. Jest też ważną informacją dla lekarza prowadzącego przy planowaniu dalszych kroków.Czytaj więcej o badaniach genetycznych po poronieniu >

2. Badanie płci dziecka. Umożliwia wystawienie karty martwego urodzenia, a dzięki niej — rejestrację dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego, nadanie mu imienia i uzyskanie aktu urodzenia z adnotacją o urodzeniu martwym [7]. Akt urodzenia bywa też wymagany przez ubezpieczycieli przy wypłacie świadczeń z prywatnych polis. Dla wielu rodziców to jednak przede wszystkim symboliczne upamiętnienie dziecka.Czytaj więcej o badaniu płci po poronieniu >

Warto wiedzieć: od 6 sierpnia 2025 r. urlop macierzyński (56 dni) i zasiłek pogrzebowy (7000 zł od 1.01.2026) uzyskasz na podstawie samego zaświadczenia od lekarza lub położnej – do tych świadczeń badanie płci nie jest już potrzebne i dokonanie rejestracji w USC [4,5,6].

Jakie masz prawo do bloczków — podstawa prawna

Bloczki parafinowe i preparaty histopatologiczne muszą być przechowywane przez co najmniej 20 lat od daty badania patomorfologicznego. Zakład patomorfologii udostępnia je pacjentce za potwierdzeniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, a każde wypożyczenie odnotowuje w ewidencji [1]. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego bloczek parafinowy traktowany jest jak dokumentacja medyczna, do której pacjent ma prawo dostępu [3].

Co to oznacza w praktyce:

  • szpital (ani zewnętrzna pracownia patomorfologii) nie może odmówić wypożyczenia bloczka pacjentce, której materiał dotyczy,
  • wydanie następuje na podstawie pisemnego wniosku  – Twojego lub osoby, którą pisemnie upoważnisz,
  • zgodnie ze standardami organizacyjnymi patomorfologii wydanie materiału z archiwum nie powinno trwać dłużej niż 3 dni robocze [8]; w praktyce niektóre placówki potrzebują do kilku–kilkunastu dni,
  • samo wypożyczenie jest co do zasady bezpłatne (płacisz jedynie za badanie w laboratorium i ewentualną wysyłkę),
  • po wykonaniu badania bloczek należy zwrócić – zwykle robi to za Ciebie laboratorium, warto to potwierdzić przy zleceniu.

Jak złożyć wniosek krok po kroku

1. Ustal, gdzie fizycznie znajduje się bloczek. Nie zawsze jest to szpital, w którym doszło do poronienia. Wiele szpitali zleca histopatologię zewnętrznym zakładom patomorfologii , wtedy bloczek przechowywany jest tam. Zadzwoń do sekretariatu oddziału ginekologicznego lub do pracowni patomorfologii i zapytaj, gdzie trafił materiał z Twojego badania. Pomocny będzie numer badania histopatologicznego z wyniku, jeśli go masz,  ale jego brak niczego nie przekreśla, placówka odnajdzie materiał po Twoich danych i dacie hospitalizacji.

2. Wypełnij wniosek. Wniosek o wypożyczenie bloczków parafinowych zawiera:

  • Twoje imię i nazwisko, numer PESEL, adres i telefon kontaktowy,
  • datę hospitalizacji / poronienia i jeśli znasz, numer badania histopatologicznego,
  • liczbę wypożyczanych bloczków,
  • cel wypożyczenia (np. badanie genetyczne w laboratorium zewnętrznym),
  • zobowiązanie do zwrotu bloczków po wykorzystaniu,
  • datę i własnoręczny podpis.

👉WNIOSEK O WYPOŻYCZENIE BLOCZKÓW PARAFINOWYCH [WZÓR W PDF]

Część placówek ma własne formularze, wtedy wystarczy wypełnić druk szpitalny. Nasz wzór przyda się wszędzie tam, gdzie takiego druku nie ma.

3. Złóż wniosek: osobiście, pocztą, a w wielu placówkach także mailem (zapytaj telefonicznie, czy akceptują skan podpisanego wniosku). Jeśli nie możesz odebrać bloczka osobiście, dołącz pisemne upoważnienie dla innej osoby.

4. Odbierz bloczek i przekaż go do laboratorium. Bloczek przechowuje się i transportuje w temperaturze pokojowej — nie wymaga lodówki ani suchego lodu. Zapakuj go w sztywne pudełko wyłożone np. gazą lub papierem, tak aby nie przemieszczał się w środku, i chroń przed wysoką temperaturą (parafina może się roztopić) [9]. Dzięki temu bloczek można bezpiecznie wysłać kurierem, wiele laboratoriów organizuje odbiór z domu lub bezpośrednio ze szpitala, co warto sprawdzić przed zleceniem.

Najczęstsze problemy i jak je rozwiązać

  • Szpital odmawia wydania bloczka. Poproś o odmowę na piśmie i powołaj się na § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej w dziedzinie patomorfologii, który zobowiązuje zakład do udostępnienia bloczków za potwierdzeniem odbioru [1]. W razie dalszych trudności możesz zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta (bezpłatna infolinia 800 190 590).
  • Nie wiesz, czy w ogóle wykonano histopatologię. Zapytaj w szpitalu o wynik badania histopatologicznego z Twojej hospitalizacji — masz prawo do kopii dokumentacji medycznej [3]. Jeśli badanie wykonano, bloczek powinien istnieć.
  • Placówka twierdzi, że materiał „został zużyty”. Zdarza się, że po badaniu histopatologicznym w bloczku pozostało bardzo mało tkanki. Poproś o pisemną informację, ile bloczków istnieje i co zawierają — laboratorium genetyczne oceni, czy materiał wystarczy do badania. Czasem możliwe jest badanie z preparatów (szkiełek), choć szanse powodzenia są wtedy mniejsze.
  • Od poronienia minęło wiele lat. Dopóki nie upłynęło 20 lat od badania, bloczek powinien być w archiwum – wniosek składasz dokładnie tak samo [1].

1. Ile kosztuje wypożyczenie bloczków parafinowych?

Samo wypożyczenie bloczków jest co do zasady bezpłatne. Koszty mogą pojawić się przy wykonaniu badania genetycznego i ewentualnej wysyłce materiału.

2. Jak długo trwa wydanie bloczka?

Zgodnie ze standardami patomorfologii bloczek powinien zostać wydany do 3 dni roboczych od złożenia wniosku. W praktyce czas może być dłuższy, np. gdy materiał znajduje się w zewnętrznej pracowni.

3. Czy bloczek trzeba zwrócić?

Tak. Bloczek jest wypożyczany i po zakończeniu badania powinien wrócić do placówki, która go wydała. Zwrot może też zorganizować laboratorium wykonujące badanie.

4. Czy bloczek może odebrać za mnie ktoś inny?

Tak. Zwykle jest to możliwe na podstawie pisemnego upoważnienia.

5. Czy z bloczka parafinowego można wykonać badanie genetyczne?

W niektórych sytuacjach tak. Najpierw trzeba sprawdzić, czy jakość i ilość materiału pozwalają na wykonanie wybranego badania genetycznego.

6. Czy z bloczka można ustalić płeć dziecka?

Tak, jeśli materiał nadaje się do analizy DNA. Ustalenie płci może być ważne m.in. wtedy, gdy potrzebna jest karta martwego urodzenia do rejestracji dziecka w USC.

7. Poroniłam niedawno i jestem jeszcze w szpitalu. Czy muszę czekać na bloczek?

Nie. Jeśli chcesz wykonać badanie genetyczne, możesz poprosić personel o zabezpieczenie świeżego materiału z poronienia do dalszych badań. Bloczek parafinowy może być rozwiązaniem wtedy, gdy materiał trafił już do histopatologii.

Jeśli masz wątpliwości, czy w Twojej sytuacji badanie z bloczka jest możliwe i co realnie może Ci dać,  możesz bezpłatnie skonsultować to telefonicznie z partnerem serwisu, laboratorium testDNA, pod numerem 665 761 161, zanim złożysz wniosek w szpitalu. Pamiętaj też: poronienie to nie Twoja wina, a decyzja o badaniach należy wyłącznie do Ciebie.

Źródło

  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2017 r. w sprawie standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej w dziedzinie patomorfologii (Dz.U. 2017 poz. 2435), § 4.
  2. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. 2024 poz. 581), art. 23–29.
  3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt V CSK 256/10 (bloczek parafinowy jako element dokumentacji medycznej).
  4. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Od dziś nowe przepisy ułatwiające dostęp do świadczeń po stracie ciąży. gov.pl, 6.08.2025.
  5. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków (…) oraz rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (wejście w życie: 6.08.2025); komunikat Państwowej Inspekcji Pracy.
  6. Ustawa z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 718) — podwyższenie zasiłku pogrzebowego do 7000 zł od 1.01.2026; komunikat ZUS „Wyższy zasiłek pogrzebowy od 1 stycznia 2026 r.”.
  7. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. — Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1378), art. 53–54.
  8. Polskie Towarzystwo Patologów. Standardy postępowania w patomorfologii — wytyczne dotyczące archiwizacji i udostępniania preparatów oraz bloczków parafinowych (wydanie preparatów i bloczków z archiwum do 3 dni roboczych).
  9. Zasady transportu bloczków parafinowych — instrukcje zakładów patomorfologii (przechowywanie w temperaturze pokojowej, ochrona przed wysoką temperaturą i uszkodzeniem mechanicznym).
  10. ESHRE Guideline Group on Recurrent Pregnancy Loss. Recurrent pregnancy loss: guideline of the European Society of Human Reproduction and Embryology (aktualizacja 2023). Hum Reprod Open.
  11. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Early Pregnancy Loss. Practice Bulletin No. 200. Obstet Gynecol 2018;132:e197–e207.
  12. Society for Maternal-Fetal Medicine / ACOG. Management of Stillbirth — zalecenia dotyczące badań genetycznych materiału z ciąży, w tym mikromacierzy i wykluczania kontaminacji komórkami matczynymi. Obstet Gynecol 2020.

Zobacz też:

Pogrzeb dziecka nienarodzonego – czy musze go zorganizować?

Jeśli straciłaś dziecko w ciąży, możesz zastanawiać się, czy musisz organizować pogrzeb, czy jest to Twój obowiązek i jakie prawa przysługują Ci w tej sytuacji. Już na początku warto powiedzieć jasno: pogrzeb dziecka nienarodzonego jest prawem, a nie obowiązkiem. W tym artykule wyjaśniamy, jak można zorganizować pochówek, jakie dokumenty są potrzebne, jak ubiegać się o zasiłek pogrzebowy oraz co dzieje się wtedy, gdy rodzice nie decydują się na samodzielną organizację pogrzebu.

pogrzeb dziecka nienarodzonego

Czy muszę pochować dziecko po poronieniu?

Nie. Nie masz obowiązku samodzielnego organizowania pogrzebu dziecka po poronieniu – bez względu na to, na jakim etapie ciąży doszło do straty. Prawo daje rodzicom możliwość pochowania dziecka, ale nie nakłada na nich takiego obowiązku.

Oznacza to, że możesz:

  • zdecydować się na odebranie ciała dziecka i organizację pogrzebu dziecka po poronieniu,
  • nie skorzystać z prawa do samodzielnego zorganizowania pogrzebu.

Obie decyzje są zgodne z prawem. Nie musisz się z nich tłumaczyć ani ich uzasadniać. Decyzja powinna być dobrowolna i zgodna z potrzebami rodziców.

Czy rejestracja dziecka w USC oznacza obowiązek pogrzebu?

Nie. Rejestracja dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego i organizacja jego pogrzebu to odrębne kwestie. Jeżeli możliwe jest określenie płci dziecka, placówka medyczna może sporządzić Kartę Martwego Urodzenia i przekazać ją do USC. Na jej podstawie urząd sporządza akt urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Dopełnienie formalności w USC nie oznacza jednak, że rodzice muszą samodzielnie organizować pogrzeb dziecka po poronieniu.
Rodzice mogą również zdecydować się na pochówek bez rejestrowania dziecka w USC. W takiej sytuacji dokumentem umożliwiającym pochowanie dziecka jest karta zgonu.

Pogrzeb dziecka nienarodzonego – jak go zorganizować?

Jeśli rodzice chcą zorganizować pochówek dziecka po poronieniu, powinni poinformować o tym placówkę medyczną i złożyć wniosek o sporządzenie karty zgonu.

Karta zgonu może zostać sporządzona dla dziecka martwo urodzonego:

  • bez względu na czas trwania ciąży,
  • bez konieczności określania płci dziecka,
  • bez wcześniejszej rejestracji dziecka w USC.

W przypadku karty zgonu sporządzonej dla dziecka martwo urodzonego nie jest wymagana adnotacja USC o zarejestrowaniu zgonu. Po uzyskaniu karty zgonu można skontaktować się z wybranym domem pogrzebowym. Jego przedstawiciel ustali z placówką medyczną sposób i termin odebrania ciała dziecka. Następnie rodzice mogą ustalić szczegóły pochówku z domem pogrzebowym oraz administracją wybranego cmentarza. Procedury odbioru ciała mogą różnić się w poszczególnych placówkach, dlatego warto zapytać szpital, jakie działania i dokumenty są wymagane w konkretnej sytuacji.

Jakie dokumenty są potrzebne do pochowania dziecka?

Dokumentem przekazywanym administracji cmentarza w celu pochowania dziecka jest karta zgonu. W przypadku dziecka martwo urodzonego karta zgonu jest sporządzana na wniosek osoby uprawnionej do pochowania. Może to być między innymi rodzic dziecka lub inna osoba, która dobrowolnie zobowiąże się do zorganizowania pochówku.
Do samego pochowania dziecka nie jest konieczne:

Badanie genetyczne może być potrzebne, jeżeli rodzice chcą ustalić płeć dziecka, uzyskać Kartę Martwego Urodzenia i dokonać rejestracji w USC. Nie jest ono jednak warunkiem samego pochówku.

Czym jest Karta Martwego Urodzenia?

Karta Martwego Urodzenia  jest dokumentem sporządzanym przez placówkę medyczną. Zawiera między innymi dane matki, miejsce, datę i godzinę urodzenia dziecka, informację o martwym urodzeniu oraz płeć dziecka. Placówka medyczna przekazuje Kartę Martwego Urodzenia bezpośrednio do Urzędu Stanu Cywilnego. Rodzice nie odbierają jej po to, aby samodzielnie przekazać ją do urzędu. Na podstawie Karty Martwego Urodzenia kierownik USC sporządza akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. W takim przypadku nie sporządza się osobnego aktu zgonu. Karta Martwego Urodzenia nie jest tym samym dokumentem co karta zgonu.

Do czego służy Karta Martwego Urodzenia?

Karta Martwego Urodzenia umożliwia zarejestrowanie martwego urodzenia w Urzędzie Stanu Cywilnego. Na jej podstawie sporządzany jest akt urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Rodzice mogą wówczas nadać dziecku imię. Do sporządzenia Karty Martwego Urodzenia konieczne jest określenie płci dziecka. Jeżeli nie można jej ustalić na podstawie badania lekarskiego, rodzice mogą zdecydować się na wykonanie badania genetycznego materiału z poronienia.
Jeżeli rodzice nie chcą lub nie mogą ustalić płci dziecka, nie zamyka to drogi do:

  • zorganizowania pochówku na podstawie karty zgonu,
  • ubiegania się o zasiłek pogrzebowy,
  • skorzystania z uprawnień związanych z macierzyństwem na podstawie zaświadczenia o martwym urodzeniu.
Zobacz też: Rejestracja dziecka po poronieniu 

Art. 11 ust. 5 Ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych [Dz.U. 1959 nr 11 poz. 62] możemy przeczytać:

Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Po organizacji pochówku możesz ubiegać się o zasiłek pogrzebowy

Osoba, która pokryła koszty pogrzebu dziecka po poronieniu, może ubiegać się o zasiłek pogrzebowy, jeżeli spełnia warunki wymagane do otrzymania świadczenia. Nie zawsze musi być to matka dziecka. O zasiłek może wystąpić osoba, która poniosła i udokumentowała koszty pogrzebu oraz spełnia pozostałe warunki określone w przepisach. Jeżeli sporządzono akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, informacja zawarta w tym dokumencie może zostać wykorzystana podczas rozpatrywania wniosku.
Jeżeli aktu urodzenia z taką adnotacją nie sporządzono, do wniosku o zasiłek pogrzebowy można dołączyć:

  • kartę zgonu lub jej kopię albo
  • zaświadczenie o martwym urodzeniu.

Zaświadczenie o martwym urodzeniu może zostać wystawione bez względu na czas trwania ciąży i bez konieczności określania płci dziecka.
Na podstawie dokumentacji medycznej może je wystawić:

  • lekarz posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii,
  • lekarz odbywający specjalizację w dziedzinie położnictwa i ginekologii,
  • położna.

Pobierz wzór zaświadczenia o martwym urodzeniu

Przygotowaliśmy wzór zaświadczenia o martwym urodzeniu, który możesz przekazać uprawnionemu lekarzowi lub położnej. Wzór pomoże sprawdzić, jakie informacje powinny znaleźć się w dokumencie, który może być potrzebny podczas ubiegania się o zasiłek pogrzebowy, gdy nie sporządzono aktu urodzenia dziecka z adnotacją o martwym urodzeniu. Podaj swój adres e-mail, a wyślemy wzór bezpośrednio na Twoją skrzynkę.

Gdzie i w jakiej formie można pochować dziecko?

Po otrzymaniu karty zgonu i ustaleniu odbioru ciała dziecka można uzgodnić szczegóły z domem pogrzebowym oraz administracją wybranego cmentarza.
W zależności od możliwości dostępnych w danej miejscowości dziecko może zostać pochowane:

  • w osobnym grobie,
  • w grobie rodzinnym,
  • w mogile zbiorowej przeznaczonej dla dzieci utraconych.

Nie każda miejscowość lub cmentarz dysponuje mogiłą zbiorową dla dzieci utraconych. Informacje na temat dostępnych możliwości możesz uzyskać w urzędzie gminy, administracji cmentarza lub domu pogrzebowym.

Sprawdź również, gdzie znajdują się groby dzieci utraconych w Polsce.

Pochówek może mieć charakter:

  • religijny,
  • świecki,
  • z udziałem duchownego,
  • z udziałem mistrza ceremonii,
  • bez rozbudowanej ceremonii.

Forma pożegnania zależy od decyzji rodziców oraz od zasad obowiązujących na wybranym cmentarzu.

Co się dzieje, jeśli rodzice nie organizują pogrzebu?

Jeżeli rodzice nie zdecydują się na odebranie ciała dziecka i samodzielne zorganizowanie pochówku, nie oznacza to, że zwłoki mogą pozostać niepochowane. Zgodnie z ustawą zwłoki, których nie pochowały osoby uprawnione, są chowane przez gminę właściwą ze względu na miejsce zgonu, o ile nie zostały zgodnie z prawem przekazane do celów dydaktycznych lub naukowych.W praktyce dalsze postępowanie odbywa się przy udziale placówki medycznej i zgodnie z procedurami obowiązującymi w danej gminie. Rodzice, którzy nie decydują się na samodzielny pogrzeb, nie mają obowiązku jego organizowania. Nie należy określać tej decyzji jako formalnego „zrzeczenia się prawa do pochówku”, ponieważ przepisy nie przewidują odrębnej procedury zrzeczenia się tego prawa.

Czytaj więcej: Groby dzieci utraconych w Polsce

Nie musisz przechodzić przez to sama

Decyzja dotycząca pochówku dziecka po poronieniu może wiązać się z wieloma pytaniami i trudnymi emocjami. Możesz zastanawiać się, jakie dokumenty będą potrzebne, jak wyglądają formalności i co zrobić, jeśli nie jesteś gotowa na samodzielne zorganizowanie pogrzebu. W naszej zamkniętej grupie wsparcia możesz porozmawiać z kobietami, które również doświadczyły straty. Możesz zadać pytanie, przeczytać historie innych osób albo po prostu pozostać obserwatorką, bez oceniania i bez konieczności opowiadania o swoim doświadczeniu.

W krótkim filmie pokazujemy, czym jest społeczność kobiet po stracie ciąży i dlaczego dla wielu z nich obecność w grupie staje się pierwszym krokiem do poczucia, że nie są z tym same.

Dołącz do grupy wsparcia: Po poronieniu – badania, ciąża, prawa i wsparcie

FAQ – najczęstsze pytania o pogrzeb dziecka po poronieniu

1. Czy pogrzeb dziecka nienarodzonego jest obowiązkowy?

Nie. Pogrzeb dziecka nienarodzonego jest prawem rodziców, a nie ich obowiązkiem – niezależnie od etapu ciąży.

2. Co się dzieje, jeśli rodzice nie zdecydują się na pogrzeb?

Jeżeli rodzice nie podejmą decyzji o pochówku, obowiązek jego organizacji przejmuje szpital, który realizuje go zgodnie z przepisami. Rodzice nie ponoszą kosztów ani odpowiedzialności organizacyjnej.

3.Czy brak pochowania dziecka pozbawia prawa do urlopu macierzyńskiego?

Nie. Brak pochowania dziecka nie ma żadnego wpływu na prawo do urlopu macierzyńskiego. Skorzystanie z urlopu macierzyńskiego nie jest uzależnione od organizacji pogrzebu, rejestracji dziecka w USC ani podejmowania decyzji o pochówku. Są to całkowicie odrębne kwestie, które nie warunkują się nawzajem. Rodzice mogą: nie organizować pogrzebu, nie podejmować żadnych decyzji dotyczących pochówku, a jednocześnie zachować pełne prawo do urlopu macierzyńskiego, jeśli spełnione są warunki formalne wymagane przepisami.

Zobacz też:

Źródła

  • § 16 pkt 1 i § 17 ust. 1a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.
  • Ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1590)
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 968)
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2025 r. poz. 969)
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), komunikat: „Wyższy zasiłek pogrzebowy od 1 stycznia 2026 r.”

Karta martwego urodzenia – jak ją uzyskać i do czego służy

Karta Martwego Urodzenia umożliwia zarejestrowanie dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego i otrzymanie aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu. Dokument sporządza placówka medyczna, a do jego wystawienia konieczne jest określenie płci dziecka. W artykule wyjaśniamy, kto wystawia Kartę Martwego Urodzenia, gdzie jest ona przekazywana, co umożliwia oraz czym różni się od karty zgonu i zaświadczenia o martwym urodzeniu. Sprawdzisz również, jakie dokumenty są potrzebne do uzyskania świadczeń i organizacji pochówku.

 

Co to jest Karta Martwego Urodzenia?

Karta Martwego Urodzenia to dokument sporządzany przez placówkę medyczną, który umożliwia zarejestrowanie martwego urodzenia w Urzędzie Stanu Cywilnego. Dokument zawiera między innymi:

  • dane matki,
  • datę, godzinę i miejsce urodzenia dziecka,
  • płeć dziecka,
  • informację o martwym urodzeniu,
  • dane placówki medycznej.

Na podstawie Karty Martwego Urodzenia kierownik USC sporządza akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. W takim przypadku nie sporządza się osobnego aktu zgonu. Karta Martwego Urodzenia nie jest tym samym dokumentem co karta zgonu ani zaświadczenie o martwym urodzeniu.

Kto wystawia Kartę Martwego Urodzenia?

Kartę Martwego Urodzenia sporządza placówka medyczna.Pacjentka nie pobiera wzoru dokumentu, nie wypełnia go samodzielnie i nie przekazuje osobiście do Urzędu Stanu Cywilnego. Jeżeli możliwe jest określenie płci dziecka, placówka sporządza Kartę Martwego Urodzenia i przekazuje ją bezpośrednio do właściwego USC.

Czy do Karty Martwego Urodzenia trzeba znać płeć dziecka?

Tak. Do sporządzenia Karty Martwego Urodzenia konieczna jest znajomość płci dziecka. Jeżeli na podstawie badania lekarskiego nie można jej ustalić, rodzice mogą zdecydować się na wykonanie badania genetycznego materiału z poronienia. Badanie może pozwolić określić płeć dziecka, jeżeli w przekazanej próbce znajduje się odpowiedni materiał genetyczny. Czytaj więcej o badaniu płci po poronieniu >

Gdzie trafia Karta Martwego Urodzenia?

Karta Martwego Urodzenia trafia bezpośrednio z placówki medycznej do Urzędu Stanu Cywilnego. Rodzice nie odbierają jej po to, aby samodzielnie zanieść dokument do urzędu. Po przekazaniu karty mogą zgłosić martwe urodzenie w USC. Na podstawie dokumentu kierownik urzędu sporządza akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Rodzice mogą następnie otrzymać odpis aktu urodzenia. To właśnie ten dokument, a nie sama Karta Martwego Urodzenia, jest wykorzystywany podczas załatwiania dalszych formalności.

Co umożliwia Karta Martwego Urodzenia?

Karta Martwego Urodzenia umożliwia zarejestrowanie dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego.

Dzięki rejestracji rodzice mogą:

  • nadać dziecku imię,
  • otrzymać akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu,
  • wykorzystać akt podczas załatwiania formalności po stracie.

Karta Martwego Urodzenia nie jest konieczna do samego pochowania dziecka. Jeżeli rodzice chcą zorganizować pochówek bez ustalania płci i bez rejestracji w USC, mogą poprosić placówkę medyczną o sporządzenie karty zgonu.

Jaki dokument jest potrzebny do skróconego urlopu macierzyńskiego?

Jeżeli martwe urodzenie zostało zarejestrowane w Urzędzie Stanu Cywilnego, podstawą do skorzystania ze skróconego urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego jest akt urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Akt urodzenia jest sporządzany przez USC na podstawie Karty Martwego Urodzenia przekazanej przez placówkę medyczną. Sama Karta Martwego Urodzenia nie jest dokumentem składanym pracodawcy lub ZUS.

Jeżeli nie sporządzono aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, od 6 sierpnia 2025 roku kobieta może przedstawić zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione przez uprawnionego lekarza lub położną na podstawie dokumentacji medycznej.

Do wystawienia zaświadczenia:

  • nie jest potrzebna znajomość płci dziecka,
  • nie ma znaczenia czas trwania ciąży.

Po martwym urodzeniu pracownica może mieć prawo do skróconego urlopu macierzyńskiego, a osoba objęta ubezpieczeniem chorobowym do zasiłku macierzyńskiego przez 8 tygodni po porodzie. Czytaj więcej o prawach po poronieniu >

Pobierz wzór zaświadczenia o martwym urodzeniu

Zaświadczenie o martwym urodzeniu to inny dokument niż Karta Martwego Urodzenia. Może zostać wystawione przez uprawnionego lekarza lub położną na podstawie dokumentacji medycznej. Przygotowaliśmy gotowy wzór, który możesz przekazać osobie wystawiającej zaświadczenie.

Nie musisz przechodzić przez to sama

Formalności po poronieniu mogą być trudne, zwłaszcza gdy jednocześnie trzeba poradzić sobie ze stratą i wieloma pytaniami dotyczącymi dokumentów, urlopu, pochówku czy dalszych kroków. W naszej zamkniętej grupie wsparcia możesz porozmawiać z kobietami, które również doświadczyły straty. Możesz zadać pytanie, przeczytać historie innych osób albo po prostu pozostać obserwatorką, bez oceniania i bez konieczności dzielenia się własnym doświadczeniem.

W krótkim filmie pokazujemy, czym jest społeczność kobiet po stracie ciąży i dlaczego dla wielu z nich obecność w grupie staje się pierwszym krokiem do poczucia, że nie są z tym same.

Dołącz do grupy wsparcia: Po poronieniu – badania, ciąża, prawa i wsparcie

Więcej ważnych informacji po stracie

Poniżej znajdziesz materiały dotyczące formalności po stracie ciąży. Wyjaśniamy w nich m.in., jakie dokumenty mogą być potrzebne, czym różni się Karta Martwego Urodzenia od zaświadczenia o martwym urodzeniu oraz jakie prawa mogą przysługiwać po stracie. >> Czytaj więcej

FAQ – najczęstsze pytania o Kartę Martwego Urodzenia

1. Czy mogę sama pobrać i wypełnić Kartę Martwego Urodzenia?

Nie. Kartę Martwego Urodzenia sporządza placówka medyczna i przekazuje ją bezpośrednio do Urzędu Stanu Cywilnego. Pacjentka nie wypełnia dokumentu samodzielnie i nie dostarcza go osobiście do USC.

2. Czy do sporządzenia Karty Martwego Urodzenia trzeba znać płeć dziecka?

Tak. Karta Martwego Urodzenia może zostać sporządzona tylko wtedy, gdy określono płeć dziecka. Jeżeli nie można jej ustalić na podstawie badania lekarskiego, rodzice mogą zdecydować się na badanie genetyczne materiału z poronienia.

3. Czy bez Karty Martwego Urodzenia mogę skorzystać z zasiłku macierzyńskiego?

Tak. Jeżeli nie sporządzono aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, podstawą do skorzystania z uprawnień może być zaświadczenie o martwym urodzeniu.
Zaświadczenie może zostać wystawione na podstawie dokumentacji medycznej bez względu na czas trwania ciąży i bez konieczności określania płci dziecka.

4. Czy bez Karty Martwego Urodzenia mogę otrzymać zasiłek pogrzebowy?

Tak. Jeżeli nie sporządzono aktu urodzenia dziecka z adnotacją o martwym urodzeniu, do wniosku o zasiłek pogrzebowy można dołączyć kartę zgonu lub jej kopię albo zaświadczenie o martwym urodzeniu. Należy również spełnić pozostałe warunki przyznania świadczenia i udokumentować poniesione koszty pogrzebu.

5. Czy bez Karty Martwego Urodzenia można pochować dziecko?

Tak. Do organizacji pochówku można uzyskać kartę zgonu. Nie wymaga ona określenia płci dziecka ani wcześniejszego zarejestrowania dziecka w USC.

6. Czy zaświadczenie o martwym urodzeniu zastępuje Kartę Martwego Urodzenia?

Nie w każdej sytuacji. Zaświadczenie może być wykorzystane podczas ubiegania się o określone świadczenia, jeżeli nie sporządzono aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu. Nie umożliwia jednak zarejestrowania dziecka w USC i nie zastępuje Karty Martwego Urodzenia w procedurze rejestracji.

Zobacz też:

Źródła

  • Ustawa z dnia 28 listopada 2014 roku – Prawo o aktach stanu cywilnego.
  • Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych – tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 1590.
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe – Dz.U. z 2025 r. poz. 968.
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 roku zmieniające przepisy dotyczące dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków – Dz.U. z 2025 r. poz. 969.
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych – informacje o dokumentach wymaganych w przypadku martwego urodzenia.

Czy dostanę skrócony urlop macierzyński, jeśli poroniłam przed 22. tygodniem ciąży?

PYTANIA KOBIET PO PORONIENIU: „Koleżanka powiedziała mi, że jeśli poroniłam przed 22. tygodniem ciąży, to nie dostanę skróconego urlopu macierzyńskiego – czy to prawda?”

Nie. To nieprawda. Prawo do skróconego urlopu macierzyńskiego nie zależy od tygodnia ciąży, w którym doszło do straty. Jeżeli doszło do martwego urodzenia, pracownicy przysługuje 8 tygodni urlopu macierzyńskiego. Ubezpieczona matka dziecka może natomiast otrzymać zasiłek macierzyński za ten okres – również wtedy, gdy strata nastąpiła przed 22. tygodniem ciąży. W artykule wyjaśniamy, komu przysługuje urlop lub zasiłek macierzyński, jakie dokumenty są potrzebne po zmianach obowiązujących od 6 sierpnia 2025 roku oraz co zrobić, gdy pracodawca lub placówka medyczna przekazują inne informacje.

czy dostanę skrócony urlop macierzyński jeśli poroniłam przez 22 tygodniem ciąży - kobieta zamyślona

Czy dostanę skrócony urlop macierzyński, jeśli poroniłam przed 22 tygodniem?

Tak. Jeśli jesteś zatrudniona na umowę o pracę, możesz skorzystać ze skróconego urlopu macierzyńskiego również wtedy, gdy do straty doszło przed 22. tygodniem ciąży. Prawo to nie zależy od tygodnia ciąży. W razie martwego urodzenia pracownicy przysługuje 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, liczonych od dnia zakończenia ciąży. Wynika to z art. 180¹ § 1 Kodeksu pracy.

Ile trwa skrócony urlop macierzyński?

Skrócony urlop macierzyński trwa 8 tygodni, czyli 56 dni. Okres ten jest liczony od dnia martwego urodzenia, a nie od dnia złożenia dokumentów u pracodawcy. Za okres skróconego urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy jego wymiaru.

Urlop macierzyński po poronieniu - FAQ

Jakie dokumenty są potrzebne po 6 sierpnia 2025 roku, aby skorzystać ze skróconego urlopu macierzyńskiego?

Jeżeli martwe urodzenie zostało zarejestrowane w Urzędzie Stanu Cywilnego, dokumentem potwierdzającym to zdarzenie jest odpis aktu urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Jeżeli aktu urodzenia nie sporządzono, od 6 sierpnia 2025 roku podstawą ubiegania się o zasiłek macierzyński może być zaświadczenie o martwym urodzeniu.

Dokument wystawia się na podstawie dokumentacji medycznej, bez względu na czas trwania ciąży. Dzięki tej zmianie uzyskanie świadczenia nie wymaga rejestracji dziecka w USC, ustalenia jego płci ani wykonywania badania genetycznego.

Jak powinno wyglądać prawidłowe zaświadczenie o martwym urodzeniu?

To kluczowy punkt, bo bardzo wiele problemów wynika z błędnie wystawionego dokumentu.

Prawidłowe zaświadczenie:

  • ma tytuł: „Zaświadczenie o martwym urodzeniu”
  • jest wystawione przez lekarza lub położną
  • opiera się na dokumentacji medycznej

Nie może zawierać:

  • diagnoz medycznych
  • określenia tygodnia ciąży
  • słów „poronienie”, „obumarcie płodu”
  • kodów chorób
  • dodatkowych dopisków „wyjaśniających”

Jeśli zaświadczenie zawiera takie elementy, pracodawca lub ZUS może je niestety zakwestionować.

Pobierz gotowy wzór zaświadczenia o martwym urodzeniu

Aby ułatwić Ci przejście przez formalności, przygotowaliśmy gotowy wzór zaświadczenia o martwym urodzeniu. Dzięki niemu łatwiej sprawdzisz, jakie informacje powinny znaleźć się w dokumencie i na co warto zwrócić uwagę. Podaj swój adres e-mail, a wyślemy wzór na Twoją skrzynkę.

Czy musze rejestrować dziecko w USC, żeby dostać urlop macierzyński?

Nie. Po zmianach od 6 sierpnia 2025 r. do świadczeń w ZUS może wystarczyć zaświadczenie o martwym urodzeniu, bez rejestracji dziecka w USC.
Dla wielu rodziców rejestracja dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego nadal jest jednak bardzo ważna: daje możliwość uzyskania aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, nadania dziecku imienia i nazwiska, uporządkowania formalności oraz przeżycia pożegnania na własnych zasadach.

Jak wygląda rejestracja dziecka w USC krok po kroku

  • Ustalenie płci dziecka
    Rejestracja dziecka w USC wymaga ustalenia jego płci. Jeśli nie można jej określić na podstawie cech anatomicznych, rodzice mogą rozważyć badanie genetyczne materiału z poronienia.
  • Wystawienie Karty Martwego Urodzenia
    Placówka medyczna sporządza Kartę Martwego Urodzenia, zawierającą m.in. dane matki, datę i miejsce martwego urodzenia oraz płeć dziecka.
  • Przekazanie karty do USC
    Placówka medyczna przekazuje Kartę Martwego Urodzenia do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego.
  • Zgłoszenie się rodzica do urzędu
    Rodzic zgłasza się do USC, aby zakończyć rejestrację dziecka. Warto wcześniej upewnić się, czy Karta Martwego Urodzenia wpłynęła już do urzędu.
  • Sporządzenie aktu urodzenia
    Na podstawie Karty Martwego Urodzenia urząd sporządza akt urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Nie wystawia się wtedy osobnego aktu zgonu.
  • Otrzymanie odpisu aktu
    Rodzice otrzymują odpis aktu urodzenia, który może być potrzebny przy załatwianiu formalności po stracie, np. związanych z urlopem lub zasiłkiem macierzyńskim.

Dlaczego ustalenie płci może być potrzebne przy rejestracji w USC?

Warunkiem sporządzenia Karty Martwego Urodzenia jest ustalenie płci dziecka. Bez tej informacji martwego urodzenia nie można zarejestrować w USC. Po stracie na wczesnym etapie ciąży ustalenie płci na podstawie cech anatomicznych może być niemożliwe. W takiej sytuacji rodzice mogą rozważyć genetyczne badania płci.

Badanie genetyczne materiału z poronienia nie jest jednak wymagane do uzyskania skróconego urlopu lub zasiłku macierzyńskiego na podstawie zaświadczenia o martwym urodzeniu. Może być potrzebne jedynie wtedy, gdy rodzice chcą ustalić płeć i zarejestrować martwe urodzenie w USC.

Zobacz też:

Potrzebujesz wsparcia po poronieniu?

Formalności po stracie mogą być trudne, szczególnie gdy otrzymujesz sprzeczne informacje od placówki medycznej, pracodawcy lub urzędu. Możesz dołączyć do naszej grupy wsparcia dla kobiet po poronieniu. To bezpieczna przestrzeń, w której możesz porozmawiać z osobami mającymi podobne doświadczenia, zadać pytanie anonimowo i znaleźć informacje dotyczące praw oraz kolejnych kroków po stracie.

Dołącz do grupy wsparcia: Po poronieniu – badania, ciąża, prawa i wsparcie

FAQ – najczęstsze pytania o urlop macierzyński po poronieniu

1. Od kiedy liczony jest skrócony urlop macierzyńki?

Urlop macierzyński po poronieniu jest liczony od dnia poronienia (martwego urodzenia), a nie od momentu złożenia dokumentów u pracodawcy.

2. Co jeśli dostarczę dokumenty o urlop macierzyński u pracodawcy po kilku dniach po poronieniu (martwym urodzeniu)?

Urlop macierzyński  jest liczony od dnia poronienia, niezależnie od momentu złożenia dokumentów. Warto pamiętać, żeby pomiędzy poronieniem a złożeniem dokumentów u pracodawcy nie chodzić do pracy. Można przebywać na L4 lub urlopie wypoczynkowym (zostaną później anulowane i zamienione na urlop macierzyński po poronieniu).

3.Czy urlop macierzyński po poronieniu jest płatny?

Kobieta, która straciła ciążę – niezależnie od jej etapu – ma prawo do 8 tygodni urlopu macierzyńskiego oraz zasiłku macierzyńskiego w wysokości 100% podstawy wymiaru. Warunkiem skorzystania z tego prawa jest przedstawienie zaświadczenia o martwym urodzeniu, wystawionego przez lekarza lub położną na podstawie dokumentacji medycznej. Nie ma obowiązku ustalania płci dziecka, aby otrzymać urlop i zasiłek.

Źródła

  • Podstawa prawna: art. 180¹ § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1465).
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 968)
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2025 r. poz. 969)