Nawykowe poronienia oraz trudności z zajściem w ciążę to doświadczenia, które rodzą wiele pytań o przyczynę problemu. Gdy ciąże się nie utrzymują lub poczęcie nie jest możliwe mimo starań, warto krok po kroku sprawdzić możliwe źródła trudności. Badanie HLA-C pozwala ocenić, czy problemy z płodnością wywołane są czynnikami immunologicznymi, czyli związanymi z tym, jak układ odpornościowy obojga partnerów reaguje na wczesną ciążę. Dla wielu par to ważny etap w spokojnym planowaniu dalszej diagnostyki.
Spis treści
Czym jest badanie HLA-C?
Badanie HLA-C to badanie genetyczne, które pozwala określić warianty antygenów HLA-C u kobiety i mężczyzny. Antygeny HLA-C mają kluczowe znaczenie w komunikacji między zarodkiem a układem odpornościowym kobiety, a dokładniej – z komórkami uNK (macicznymi komórkami NK) obecnymi w endometrium. To właśnie komórki uNK, poprzez swoje receptory (m.in. KIR), „rozpoznają” sygnały pochodzące od zarodka. Sygnały te są związane z antygenami HLA-C dziedziczonymi po ojcu i matce. Od tego, jak ten mechanizm zadziała, zależy m.in. prawidłowe zagnieżdżenie zarodka oraz rozwój łożyska.
W kontekście starań o dziecko badanie HLA-C nie służy do wykrywania chorób genetycznych ani wad u dziecka. Jego celem jest sprawdzenie, czy określony układ antygenów HLA-C u partnerów może wpływać na reakcję komórek uNK i warunki utrzymania ciąży.
Dla wielu par to ważna informacja, ponieważ pokazuje, że trudności z poczęciem lub utrzymaniem ciąży mogą wynikać z mechanizmów immunologicznych na styku organizmu kobiety i zarodka, a nie z problemów zdrowotnych któregokolwiek z partnerów.
Jak HLA-C wpływa na ciążę?
Antygeny HLA-C są obecne na komórkach zarodka i stanowią dla organizmu kobiety informację immunologiczną. To na ich podstawie komórki uNK w macicy „rozpoznają” zarodek i decydują, jak intensywnie wspierać proces zagnieżdżenia oraz rozwój łożyska. Jeśli sygnały HLA-C są prawidłowo odbierane, komórki uNK wspierają przebudowę naczyń krwionośnych w macicy, umożliwiają prawidłowy dopływ tlenu i składników odżywczych, w konsekwencji czego tworzą stabilne warunki do rozwoju ciąży.
Gdy jednak dochodzi do niekorzystnego układu HLA-C u partnerów, reakcja immunologiczna może być zaburzona. W takiej sytuacji łożysko rozwija się słabiej, a zarodek od samego początku ma trudniejsze warunki do wzrostu. Może to zwiększać ryzyko:
– bardzo wczesnych poronień,
– zatrzymania rozwoju ciąży,
– problemów z implantacją mimo prawidłowego zapłodnienia.
Warto podkreślić, że HLA-C nie jest „błędem” ani chorobą. To indywidualna cecha genetyczna, która u części par może mieć znaczenie dla utrzymania ciąży. Właśnie dlatego jej sprawdzenie bywa ważnym elementem diagnostyki po poronieniu lub przy trudnościach z poczęciem.
Kiedy warto wykonać badanie HLA-C?
Badanie HLA-C warto rozważyć wtedy, gdy chcesz lepiej zrozumieć, co może wpływać na utrzymanie ciąży już na jej najwcześniejszym etapie. Dla wielu par jest to badanie, które porządkuje sytuację i pozwala spojrzeć na wcześniejsze straty z nowej perspektywy – immunologicznej. Szczególnie warto pomyśleć o badaniu HLA-C, gdy:
– doszło do nawracających poronień, zwłaszcza bardzo wczesnych,
– ciąże zatrzymywały się na podobnym etapie,
– staracie się o dziecko od dłuższego czasu, a podstawowa diagnostyka nie wykazała przyczyny,
– wystąpiły niepowodzenia in vitro, mimo dobrej jakości zarodków,
– lekarz sugeruje rozszerzenie diagnostyki o czynnik immunologiczny.
Badanie HLA-C jest jednym z elementów, które uzupełniają obraz i pomagają podejmować kolejne decyzje w sposób bardziej świadomy i spokojny – niezależnie od tego, jaki będzie wynik. Dla wielu par już sama wiedza, że ten obszar został sprawdzony, przynosi ulgę i poczucie, że diagnostyka idzie we właściwym kierunku.
Na czym polega badanie HLA-C?
Badanie HLA-C pomaga sprawdzić, czy sposób, w jaki układ odpornościowy reaguje na wczesną ciążę, może mieć wpływ na trudności z poczęciem lub utrzymaniem ciąży. Innymi słowy – czy czynnik immunologiczny może odgrywać rolę w Waszej sytuacji.
Badanie HLA-C wykonuje się u obojga partnerów, ponieważ reakcja immunologiczna dotyczy ich wspólnej „współpracy” na poziomie genetycznym. Wykonanie badania tylko u kobiety może nie dać pełnej odpowiedzi i nie pozwolić na właściwą interpretację wyniku. Do badania potrzebna jest próbka krwi żylnej. Nie trzeba być na czczo ani specjalnie się przygotowywać. Samo pobranie wygląda tak samo jak przy standardowych badaniach laboratoryjnych.
Na wynik badania HLA-C czeka się do 7 dni roboczych. Warto omówić go z lekarzem – ginekologiem lub specjalistą zajmującym się immunologią rozrodu – który pomoże spokojnie wyjaśnić jego znaczenie i zaplanować kolejne kroki, jeśli będą potrzebne. Jeśli wynik badania wskazuje na niekorzystny układ HLA-C, lekarz może zaproponować dalsze postępowanie stosowane przy niepłodności immunologicznej. Najczęściej są to odpowiednio dobrane metody leczenia farmakologicznego, a w niektórych przypadkach także techniki wspomagające rozród, takie jak inseminacja. Decyzja zawsze zależy od pełnego obrazu medycznego, a nie od samego wyniku jednego badania.
Jeśli po poronieniu zastanawiasz się, od jakich badań zacząć i jak je sensownie uporządkować, przygotowałam dla Ciebie prostą listę badań po stracie – do pobrania. To praktyczne zestawienie, które możesz zabrać na wizytę do lekarza albo wykorzystać jako spokojny punkt wyjścia do dalszego planowania diagnostyki.
Badanie HLA-C – gdzie wykonać badanie?
Badanie HLA-C możesz wykonać na terenie całej Polski. Chcesz umówić badanie HLA-C wypełnij poniższy formularz on-line. Po jego uzupełnieniu konsultant medyczny laboratorium testDNA skontaktuje się z Państwem.
FAQ – najczęstsze pytania o badanie HLA-C
Źródła i pomoc
Wytyczne i rekomendacje medyczne
ESHRE – European Society of Human Reproduction and Embryology; Recurrent Pregnancy Loss – Guideline
https://www.eshre.eu/Guidelines-and-Legal/Guidelines/Recurrent-pregnancy-loss
ASRM – American Society for Reproductive Medicine; Evaluation and treatment of recurrent pregnancy loss
https://www.asrm.org
RCOG – Royal College of Obstetricians and Gynaecologists; The investigation and treatment of couples with recurrent miscarriage
https://www.rcog.org.uk
Publikacje naukowe – HLA-C, uNK, immunologia rozrodu
Hiby SE et al., Combinations of maternal KIR and fetal HLA-C genes influence reproductive success; Journal of Experimental Medicine, 2004
Moffett A., Colucci F., Uterine NK cells: active regulators at the maternal–fetal interface; Journal of Clinical Investigation, 2014
Christiansen OB et al., Immunological causes of recurrent pregnancy loss; Human Reproduction Update, 2006
Rai R., Regan L., Recurrent miscarriage; The Lancet, 2006
Diagnostyka po poronieniu – materiały pomocnicze
Przyczyny poronień i poronień nawracających https://www.poronilam.pl/przyczyny-poronien/
Badania genetyczne i immunologiczne po poronieniu https://www.poronilam.pl/badania/
Badanie receptorów KIR – kiedy warto je wykonać https://www.poronilam.pl/badanie-kir-kto-powinien-je-wykonac/
Wsparcie po stracie ciąży
Pomoc po poronieniu – wsparcie emocjonalne i praktyczne https://www.poronilam.pl/pomoc/pomoc-po-poronieniu/
Centra Zdrowia Psychicznego (NFZ) – pomoc bez skierowania https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zdrowie-psychiczne/
Telefon Zaufania dla Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym 
116 123 (czynny codziennie)
Dowiedz się więcej: