Spis treści
Poronienie po in vitro może pozostawić wiele pytań. Jeśli podczas kolejnej procedury pobrano niewiele komórek jajowych, nie doszło do zapłodnienia lub zarodki przestały się rozwijać, możesz zastanawiać się, czy te doświadczenia mają wspólną przyczynę. Wyjaśniamy, co warto sprawdzić i o co zapytać lekarza przed następną próbą. Po takim doświadczeniu możesz zastanawiać się, czy mogłaś zrobić coś inaczej. Samo poronienie ani niepowodzenie procedury nie oznaczają, że zrobiłaś coś niewłaściwego.
Poronienie po in vitro – co warto wiedzieć?
- Poronienie po in vitro ma najczęściej tę samą przyczynę co poronienie w ciąży naturalnej: przypadkowy błąd w chromosomach zarodka.
- Zarodek oceniony jako dobrej jakości również może mieć nieprawidłowości chromosomowe. Na podstawie wyglądu zarodka pod mikroskopem nie da się ocenić jego chromosomów.
- Jeśli kolejna procedura zatrzymała się w laboratorium, najważniejsze jest pytanie: na którym etapie. Od tego zależy, czego szukać dalej.
- Jedna nieudana próba zwykle niczego nie przesądza. Gdy ten sam problem się powtarza, warto szukać przyczyny głębiej, także w genach.
- Badania genetyczne nie dają odpowiedzi każdej kobiecie. Gdy wskażą przyczynę, wynik może pomóc lepiej zaplanować kolejne leczenie.
- Jeśli masz pytania po stracie i nie wiesz, co zrobić dalej, skontaktuj się z nami. Podpowiemy, jakie masz możliwości i gdzie szukać potrzebnych informacji.
Poroniłam po in vitro – co najczęściej za tym stoi?
Po zagnieżdżeniu ciąża z in vitro rozwija się podobnie jak ciąża naturalna. Dlatego najczęstsza przyczyna poronienia jest ta sama: zarodek miał błąd w liczbie chromosomów i nie mógł się dalej rozwijać [1]. Takie błędy zdarzają się przypadkowo. Ich ryzyko rośnie z wiekiem, szczególnie po 35. roku życia [2].
Czy zarodków nie bada się przed transferem? Nie zawsze. Badanie chromosomów zarodka, czyli PGT-A, nie jest standardową częścią in vitro. Wykonuje się je tylko w części procedur, zwykle przy określonych wskazaniach albo na prośbę pary. Jeśli Twój zarodek nie był badany, nikt nie mógł wiedzieć, czy ma prawidłowe chromosomy. Nawet badanie PGT-A sprawdza tylko kilka komórek z zewnętrznej warstwy zarodka, więc nie daje stuprocentowej pewności. Czym badanie zarodka różni się od badań rodziców, wyjaśnia nasz partner w artykule Jakie badania warto wykonać przed in vitro.
Wiele kobiet słyszy w klinice, że zarodek był „piękny” albo „najwyższej klasy”. To ocena tego, jak zarodek wyglądał i jak szybko się dzielił. Nie mówi nic o jego chromosomach. Dlatego także po transferze zarodka ocenionego jako dobrej jakości może dojść do poronienia.
Co możesz sprawdzić?
- Badanie materiału z poronienia. Można je wykonać także po ciąży z in vitro. Może pomóc ustalić, czy w materiale pochodzącym z ciąży występują nieprawidłowości chromosomowe, które mogły doprowadzić do poronienia [1]. Znaczenie wyniku dla kolejnych prób warto omówić z lekarzem lub genetykiem. Więcej przeczytasz w artykule: Badanie materiału z poronienia – genetyczne przyczyny.
- Czy zarodek był badany przed transferem (PGT-A, czyli badanie liczby chromosomów zarodka). Jeśli tak i miał prawidłowe chromosomy, a mimo to doszło do poronienia, warto poszerzyć diagnostykę, np. o ocenę budowy macicy, krzepnięcia krwi czy hormonów. Pamiętaj też, że nawet badanie zarodka przed transferem nie wykrywa wszystkich jego nieprawidłowości.
Czy poronienie zmniejsza szanse w kolejnym in vitro? Nie ma danych, że samo poronienie uszkadza komórki jajowe. Ale niektóre przyczyny mogą wpływać i na poronienie, i na kolejne procedury. O nich piszemy niżej.
Kolejna procedura się nie udała – gdzie się zatrzymała?
In vitro to kilka etapów po kolei. Informacja o etapie, na którym zatrzymała się procedura, pomaga zaplanować dalszą diagnostykę. Odpowiedź znajdziesz w karcie embriologicznej z kliniki. To część Twojej dokumentacji medycznej i masz prawo dostać jej kopię [3].
| Co usłyszałaś od kliniki | Czy to częste? | Co może za tym stać | O co zapytać lekarza |
|---|---|---|---|
| „Pobraliśmy mało komórek” albo „komórki były niedojrzałe” | Przy mniej niż 4 komórkach mówi się o słabej odpowiedzi jajników [4] | Wiek, rezerwa jajnikowa, dobór leków; rzadziej problem z dojrzewaniem samej komórki | Czy wynik pasuje do mojego AMH? Czy warto zmienić leki lub termin zastrzyku? |
| „Komórki się nie zapłodniły” | Zwykle zapładniają się ok. 2 na 3 dojrzałe komórki. Brak zapłodnienia zdarza się w 5–10% procedur [5] | Metoda zapłodnienia, plemniki, rzadziej budowa komórki jajowej | Czy było ICSI? Czy przy kolejnej próbie można wspomóc zapłodnienie? Czy partner powinien mieć dodatkowe badania? |
| „Zarodki przestały się dzielić” | Część zarodków zawsze się zatrzymuje. Według standardów jakości laboratoriów do 5.–6. dnia powinno rozwijać się co najmniej ok. 4 na 10 prawidłowo zapłodnionych komórek [6] | Najczęściej błędy w chromosomach; rzadziej geny w komórce jajowej lub plemnikach | Czy zatrzymały się wszystkie? Na którym dniu? Czy tak samo było wcześniej? |
| „Transfer się nie udał” | Pojedynczy nieudany transfer jest częsty [7] | Chromosomy zarodka, macica, ogólny stan zdrowia | Kiedy warto sprawdzić macicę i inne przyczyny? |
Jak to czytać? Jeden słabszy wynik to jeszcze nie diagnoza. W kolejnej procedurze obraz bywa zupełnie inny. Sygnałem, że warto szukać głębiej, jest ten sam problem na tym samym etapie po raz drugi albo sytuacja, w której nie doszło do zapłodnienia żadnej z dojrzałych komórek jajowych.
Czy poronienie i kolejne niepowodzenia mogą mieć wspólną przyczynę?
Czasem tak. Badania pokazują dwa takie wspólne mianowniki.
1. Chromosomy zarodków. U kobiet po nawracających poronieniach i u par po nieudanych procedurach in vitro zarodki częściej mają błędy w chromosomach. Tak było nawet wtedy, gdy porównywano kobiety w tym samym wieku [8]. Rozwój takiego zarodka może zatrzymać się w laboratorium. Może też nie dojść do zagnieżdżenia lub ciąża może zakończyć się poronieniem. To ten sam problem, tylko ujawniony na różnych etapach.
2. Geny w komórce jajowej. Niektóre rzadkie zmiany w genach mogą zaburzać procesy potrzebne do rozwoju zarodka w pierwszych dniach. Wtedy zarodki mogą zatrzymywać się w laboratorium, a ciąże, które się zaczną, mogą kończyć się wcześnie [9, 10]. Taka przyczyna jest rzadka. Warto jednak o niej pamiętać, gdy podobne trudności pojawiają się w więcej niż jednej procedurze.
Rzadziej wspólną przyczyną bywa też czynnik po stronie partnera. Plemnik przekazuje nie tylko DNA, ale też sygnał, który „uruchamia” rozwój zarodka. Problem z tym sygnałem może wystąpić nawet przy dobrym wyniku badania nasienia [9].
Poronienie po in vitro i kolejne niepowodzenia – kiedy warto szukać przyczyny głębiej?
Nie musisz czekać na kolejne niepowodzenie, żeby zadać pytania. Szersza diagnostyka ma jednak największą szansę coś wyjaśnić, gdy:
- ten sam problem pojawił się w dwóch procedurach lub więcej,
- nie doszło do zapłodnienia żadnej z dojrzałych komórek jajowych albo rozwój wszystkich zarodków zatrzymał się w 2.–3. dniu,
- liczba lub dojrzałość uzyskanych komórek jajowych odbiega od tego, czego spodziewano się na podstawie Twojego wieku i wyników badań,
- lekarz rozpoznał przedwczesną niewydolność jajników (przed 40. rokiem życia) – wytyczne zalecają wtedy m.in. badanie kariotypu i premutacji genu FMR1 [11],
- poza nieudanym in vitro było więcej niż jedno poronienie albo ciąże biochemiczne.
Pamiętaj też o partnerze. Polskie rekomendacje podkreślają, że diagnostyka niepłodności powinna obejmować oboje partnerów [12]. Przy braku zapłodnienia albo zatrzymaniu zarodków przyczyna może leżeć także po jego stronie.
Badania genetyczne – co mogą pokazać, a czego nie
Badanie genetyczne rodziców jest najbardziej pomocne wtedy, gdy wynik może wpłynąć na kolejny krok. Przy problemach w laboratorium in vitro tak bywa.
Jak często znajduje się przyczynę? W dużym badaniu obejmującym ponad 3600 kobiet po co najmniej dwóch procedurach, w których komórki nie dojrzewały, nie zapłodniły się lub zarodki przestawały się rozwijać, przyczynę w genach znaleziono u mniej więcej co ósmej kobiety (13%) [13]. Najczęściej u kobiet z problemem dojrzewania komórek lub braku zapłodnienia. Rzadziej przy zatrzymaniu zarodków. Po jednej nieudanej procedurze ta szansa jest mniejsza.
Co może zmienić wynik?
- Sposób zapłodnienia – np. ICSI albo dodatkowe „uruchomienie” komórki jajowej w laboratorium [9, 14].
- Plan stymulacji – gdy problem dotyczy reakcji jajników na leki.
- Badania partnera – gdy wynik wskazuje na plemniki.
- Ocenę możliwości dalszego leczenia z wykorzystaniem własnych komórek jajowych. Przy niektórych przyczynach ciąża była możliwa dzięki komórkom od dawczyni [10].
O czym warto wiedzieć wcześniej?
- Wynik bez zmian nie wyklucza przyczyny genetycznej. Nauka wciąż odkrywa nowe geny [13].
- Część wyników jest niejednoznaczna. Dlatego ważna jest rozmowa z genetykiem.
- Takie badania nie są dziś rutynowo zlecane wszystkim pacjentkom. Badacze uznają je jednak za wartościowe po powtarzających się niepowodzeniach [5].
- Badanie genów nie zastępuje oceny macicy, hormonów, nasienia ani badania materiału z poronienia.
FertiScan – dla kogo i co może dać?
FertiScan Complete to badanie genetyczne płodności, które wykonuje nasz partner, laboratorium testDNA. Sprawdza geny związane z całą drogą do ciąży: dojrzewaniem komórek jajowych, zapłodnieniem, pierwszymi dniami rozwoju zarodka i wczesną ciążą. U kobiety bada 69 genów, u mężczyzny 50 genów związanych z plemnikami [15].
Badanie może pomóc sprawdzić, czy u Ciebie lub partnera występują zmiany w analizowanych genach, które mogą mieć związek z zatrzymaniem procedur na określonym etapie. Nie ocenia zarodków ani macicy.
Na którym etapie zatrzymała się procedura?
Co zwykle sprawdza się najpierw i gdzie szukać dalej, gdy to nie wystarcza
Pobrano mało komórek albo były niedojrzałe
Najpierw: AMH, wiek i dobór leków do stymulacji
Gdy to nie wyjaśnia: geny dojrzewania komórek jajowych i reakcji jajników na hormony
Komórki się nie zapłodniły
Najpierw: dojrzałość komórek, metoda zapłodnienia (ICSI), pełna ocena nasienia
Gdy to nie wyjaśnia: geny kobiety i mężczyzny potrzebne do zapłodnienia
Zarodki przestały się dzielić
Najpierw: wiek, chromosomy zarodków, wyniki laboratorium kliniki
Gdy to nie wyjaśnia: geny pierwszych dni rozwoju zarodka u obojga partnerów
Zarodki rozwijały się dobrze, ale doszło do poronienia
Najpierw: badanie materiału z poronienia, budowa macicy, krzepliwość krwi
Gdy to nie wyjaśnia: geny zagnieżdżenia i utrzymania wczesnej ciąży
Geny związane z tymi etapami sprawdza badanie FertiScan – u kobiety lub u obojga partnerów. Bada DNA rodziców, więc uzupełnia, a nie zastępuje badania zarodka, macicy i materiału z poronienia.
| Twoja sytuacja | Który wariant rozważyć |
|---|---|
| Mało komórek mimo dobrego AMH albo dużo niedojrzałych komórek | FertiScan Complete Kobieta |
| Komórki się nie zapłodniły albo zarodki przestały się dzielić | FertiScan Complete Kobieta + Mężczyzna – bo przyczyna może być po obu stronach |
| Zarodki rozwijały się prawidłowo, ale ciąża kończyła się poronieniem | FertiScan Poronienia – badanie skupione na procesach ważnych dla wczesnej ciąży |
Jak wygląda badanie? Pobierasz wymaz z policzka w domu. Wynik dostajesz online po ok. 25 dniach roboczych od dotarcia próbki do laboratorium. W cenie jest rozmowa z lekarzem genetykiem, który wyjaśni wynik i odniesie go do przebiegu Twoich procedur [15]. Badanie robi się raz w życiu, bo DNA się nie zmienia.
Czego FertiScan nie zastąpi? Kariotypu, badań hormonalnych, oceny macicy i nasienia ani badania materiału z poronienia. Przed zamówieniem możesz zapytać konsultantkę, czy badanie obejmuje geny związane z etapem, na którym zatrzymują się Twoje procedury.
Masz pytania o badanie FertiScan? Porozmawiaj ze specjalistą testDNA
Konsultantka medyczna pomoże Ci:
- uporządkować dotychczasowe wyniki i wyjaśnić, co sprawdza FertiScan,,
- zrozumieć, czy badanie może uzupełnić wcześniejszą diagnostykę,
- wyjaśnić, jak wygląda badanie, wynik i konsultacja z genetykiem.
+48 537 883 952lub napisz maila biuro@testdna.plMasz pytania? Skontaktuj się z nami.
Z KODEM: NOWYPLAN 200 zł mniej za badanie
O co zapytać lekarza przed kolejną próbą?
Zabierz na wizytę kartę embriologiczną z każdej procedury i wyniki badań po poronieniu. Możesz zapytać:
- Na którym etapie zatrzymała się procedura i czy wcześniej było tak samo?
- Ile komórek było dojrzałych i ile się zapłodniło?
- Czy wynik badania materiału z poronienia coś zmienia w planie?
- Co warto zmienić w kolejnej procedurze: leki, sposób zapłodnienia, termin transferu?
- Czy partner powinien zrobić dodatkowe badania?
- Czy w moim przypadku warto zrobić kariotyp albo badanie genetyczne płodności?
- Jakie są szanse i ograniczenia dalszego leczenia z wykorzystaniem moich komórek jajowych? Jakie inne możliwości możemy omówić?
Nie musisz podejmować wszystkich decyzji od razu. Masz prawo do przerwy. Strata ciąży i nieudana procedura to dwie bolesne sytuacje, które często nakładają się na siebie. Jeśli czujesz, że to za dużo, rozmowa z psychologiem może pomóc. Kontakty znajdziesz w zakładce Pomoc psychologiczna.
FAQ – najczęstsze pytania o poronienie po in vitro
Bibliografia
- ESHRE Guideline Group on RPL, Bender Atik R, Christiansen OB, Elson J, et al. ESHRE guideline: recurrent pregnancy loss: an update in 2022. Hum Reprod Open. 2023;2023(1):hoad002.
- Franasiak JM, Forman EJ, Hong KH, Werner MD, Upham KM, Treff NR, et al. The nature of aneuploidy with increasing age of the female partner: a review of 15,169 consecutive trophectoderm biopsies evaluated with comprehensive chromosomal screening. Fertil Steril. 2014;101(3):656–63.e1.
- Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, art. 23–27 (tekst jednolity aktualny na dzień publikacji).
- ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation, Ata B, Bosch E, Broer S, et al. ESHRE guideline: ovarian stimulation for IVF/ICSI: an update in 2025. Hum Reprod. 2026. Pełny tekst, wersja 2.2
- Kepkep B, Botos MS, Yazıcı İ, Frivaldszky L, Rancz A, Hegyi P, et al. Oocyte gene mutations increase rates of total fertilization failure: a systematic review and meta-analysis. Reprod Biol Endocrinol. 2026;24:56. doi:10.1186/s12958-026-01546-9. Link
- ESHRE Special Interest Group of Embryology, Alpha Scientists in Reproductive Medicine. The Vienna consensus: report of an expert meeting on the development of ART laboratory performance indicators. Reprod Biomed Online. 2017;35(5):494–510.
- ESHRE Working Group on Recurrent Implantation Failure, Cimadomo D, de los Santos MJ, Griesinger G, Lainas G, Le Clef N, et al. ESHRE good practice recommendations on recurrent implantation failure. Hum Reprod Open. 2023;2023(3):hoad023. doi:10.1093/hropen/hoad023. Link
- Kort JD, McCoy RC, Demko Z, Lathi RB. Are blastocyst aneuploidy rates different between fertile and infertile populations? J Assist Reprod Genet. 2018;35(3):403–8. PMID: 29063503. Abstrakt
- Wei Y, Wang J, Qu R, Zhang W, Tan Y, Sha Y, et al. Genetic mechanisms of fertilization failure and early embryonic arrest: a comprehensive review. Hum Reprod Update. 2024;30(1):48–80. doi:10.1093/humupd/dmad026. Link
- Slim R, Wallace EP. NLRP7 and the genetics of hydatidiform moles: recent advances and new challenges. Front Immunol. 2013;4:242. doi:10.3389/fimmu.2013.00242. Link
- ESHRE, ASRM, CREWHIRL and IMS Guideline Group on POI, Panay N, Anderson RA, et al. Evidence-based guideline: premature ovarian insufficiency. Climacteric. 2024;27(6):510–20. doi:10.1080/13697137.2024.2423213.
- Łukaszuk K, Kozioł K, Jakiel G, Jakimiuk A, Jędrzejczak P, Kuczyński W, et al. Diagnostyka i leczenie niepłodności — rekomendacje Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii (PTMRiE) oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGP). Ginekol Perinatol Prakt. 2018;3(3):112–40. Link
- Chen B, Wang W, Shi J, et al. Genetic landscape of human oocyte/embryo defects. Cell Genom. 2025:101012. doi:10.1016/j.xgen.2025.101012.
- ESHRE Add-ons working group, Lundin K, Bentzen JG, Bozdag G, Ebner T, Harper J, et al. Good practice recommendations on add-ons in reproductive medicine. Hum Reprod. 2023;38(11):2062–104. Link
- testDNA. FertiScan Complete Kobieta – opis badania [Internet]. [cytowane 22.10.2026]. Dostępne na: testdna.pl
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzje o dalszej diagnostyce i leczeniu warto podejmować wspólnie z lekarzem prowadzącym.
