Badanie kosmówki z poronienia to jedno z najważniejszych badań po poronieniu

Po stracie jedno pytanie może wracać do Ciebie częściej niż inne: „Dlaczego poroniłam?” Pojawia się wieczorem, w gabinecie lekarza, w rozmowach z bliskimi. Odpowiedź może kryć się w niewielkim fragmencie tkanki, o którym mało kto wcześniej słyszał – w kosmówce. Badanie kosmówki z poronienia to jedna z możliwości diagnostyki po poronieniu. Może pokazać, czy do poronienia doprowadziła nieprawidłowość w chromosomach dziecka. Poniżej wyjaśniamy, jak rozpoznać kosmówkę, jak ją zabezpieczyć i co zrobić, jeśli nie masz próbki.

Jeśli jesteś teraz w szpitalu lub przed zabiegiem, powiedz personelowi: „Proszę o zabezpieczenie materiału z poronienia do badania genetycznego w soli fizjologicznej, nie w formalinie”. Nie musisz od razu decydować o wykonaniu badania – warto jednak zadbać o możliwość jego przeprowadzeni

Masz zabezpieczoną próbkę i nie wiesz, co dalej? Jesteśmy tu, żeby Ci pomóc. Zadzwoń – odpowiemy na Twoje pytania i wyjaśnimy, jak przekazać próbkę do badania. Poniżej znajdziesz też opis kolejnych kroków.

badanie kosmówki z poronienia - pacjentka rozmawia z położną

Czym jest kosmówka i dlaczego bada się ją po poronieniu?

Kosmówka to jedna z błon otaczających rozwijający się zarodek. Z jej części powstaje płodowa część łożyska. Rozwija się z tej samej zapłodnionej komórki co dziecko, dlatego jej komórki mają zwykle taki sam materiał genetyczny. To właśnie pozwala wykorzystać kosmówkę do sprawdzenia, czy w ciąży występowały nieprawidłowości chromosomowe. Do badania mogą nadawać się również inne tkanki z ciąży, m.in. fragment pępowiny, tkanek płodu lub pęcherzyka ciążowego. Sama krew, same skrzepy i fragmenty błony śluzowej macicy zwykle nie są odpowiednią próbką do takiej analizy.

Jak rozpoznać kosmówkę z poronienia?

Jeśli chcesz wiedzieć, jak może wyglądać kosmówka, poniższe wskazówki pomogą Ci się zorientować:

  • Kosmówka może być jasna, kremowa lub bladoróżowa, o gąbczastej strukturze i z drobnymi kosmkami przypominającymi niteczki.
  • Pęcherzyk ciążowy może przypominać cienki, przezroczysty woreczek. Po poronieniu nie zawsze zachowuje jednak swój kształt.
  • Skrzepy krwi są zwykle ciemnoczerwone i galaretowate.

Jeśli do poronienia dochodzi w szpitalu, poproś personel o zabezpieczenie materiału do badania genetycznego. Jeśli poronienie nastąpiło w domu i nie wiesz, które tkanki zabezpieczyć, skontaktuj się z laboratorium, otrzymasz wskazówki dotyczące zebrania i przechowania próbki. Nie musisz samodzielnie rozpoznawać kosmówki.

Jak zabezpieczyć kosmówkę do badania?

Świeżą próbkę umieszcza się w jałowym pojemniku z solą fizjologiczną 0,9% i przechowuje w lodówce, w temperaturze 4–8°C. Nie zamrażaj jej i nie zalewaj formaliną, bo formalina uszkadza DNA. Pełną instrukcję z odpowiedziami na najczęstsze pytania znajdziesz w artykule: Jak prawidłowo zabezpieczyć próbki po poronieniu?

Od 7 maja 2026 r. standard opieki okołoporodowej przewiduje zabezpieczenie materiału z poronienia do badań genetycznych na życzenie pacjentki (Dz.U. 2025 poz. 1525).

Co może wykazać badanie kosmówki z poronienia?

Badanie genetyczne kosmówki z poronienia może wykryć nieprawidłowości chromosomowe, które mogły doprowadzić do poronienia. Poznanie przyczyny poronienia często zaczyna się właśnie od tego badania. Według Amerykańskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu (ASRM, 2026) nieprawidłową liczbę chromosomów stwierdza się w około połowie badanych poronień u kobiet przed 35. rokiem życia i w około trzech czwartych u kobiet po 40. roku życia. Takie zmiany najczęściej powstają przypadkowo, na bardzo wczesnym etapie rozwoju ciąży. Nie wynikają z niczego, co zrobiłaś lub czego nie zrobiłaś w ciąży.

Zakres badania zależy od wybranej metody. Węższe badanie analizuje wybrane chromosomy, których nieprawidłowa liczba najczęściej wiąże się z poronieniem. Szersze obejmuje wszystkie 23 pary. Badanie może też ustalić płeć dziecka. Porównanie dostępnych badań znajdziesz w artykule Badanie materiału z poronienia.

Zarówno wykrycie nieprawidłowości, jak i wynik bez nich może wnieść ważne informacje. W pierwszym przypadku badanie może wskazać przyczynę poronienia. W drugim – pomóc ukierunkować dalszą diagnostykę na inne możliwe przyczyny straty.

Zastanawiasz się, które badanie wybrać? Skontaktuj się z nami. Wyjaśnimy różnice między dostępnymi badaniami i pomożemy Ci wybrać zakres odpowiedni do Twojej sytuacji.

Skąd wiadomo, że zbadano DNA dziecka, a nie mamy?

W próbce obok kosmówki mogą znajdować się także Twoje tkanki. Porównanie DNA próbki z Twoim DNA pomaga potwierdzić, że analizowany materiał pochodzi z ciąży. Do tego porównania laboratorium może poprosić Cię o wymaz z wewnętrznej strony policzka.

Przy wyborze badania sprawdź, czy takie porównanie jest uwzględnione w jego zakresie. Więcej wyjaśniamy w artykule Skąd wiadomo, że badana próbka poronna pochodzi od dziecka, a nie od matki?

Co wynik badania może dać Tobie?

  • Możliwe wyjaśnienie przyczyny straty. Wynik może wskazać, czy poronienie miało związek z nieprawidłowością chromosomową.
  • Wskazówkę do dalszej diagnostyki. Czasem lekarz po wyniku zaleca badanie kariotypów rodziców.
  • Punkt wyjścia do rozmowy z lekarzem o kolejnej ciąży.
  • Możliwość ustalenia płci dziecka. Pozwala to zarejestrować dziecko w USC i nadać mu imię.

Od 6 sierpnia 2025 r. ustalenie płci nie jest potrzebne, aby ubiegać się o skrócony urlop macierzyński lub zasiłek pogrzebowy. Wystarcza zaświadczenie o martwym urodzeniu. Szczegóły opisujemy na stronie Prawa po poronieniu.

Ustalenie płci nadal ma jednak znaczenie, jeśli Ty lub Twój partner macie ubezpieczenie na życie. Polisa może przewidywać świadczenie po stracie dziecka, a ubezpieczyciele najczęściej wymagają do wypłaty aktu urodzenia. Otrzymasz go po zarejestrowaniu dziecka w USC, a do rejestracji potrzebna jest płeć. Sprawdź w warunkach swojej polisy, jakie dokumenty są wymagane.

Co zrobić, jeśli próbka poronna nie została zabezpieczona?

Nadal możesz mieć szansę na badanie. Jeśli materiał trafił do badania histopatologicznego, zapytaj szpital lub zakład patomorfologii o możliwość wypożyczenia bloczka parafinowego – możesz skorzystać z gotowego wzoru. O dostępnych możliwościach przeczytasz w artykule Badania genetyczne z bloczków parafinowych.

Ile kosztuje badanie kosmówki i jak je zlecić?

Badanie genetyczne materiału z poronienia wykonuje się prywatnie – NFZ nie pokrywa jego kosztu. Cena zależy od laboratorium i wybranego zakresu badania.

Jeśli masz już zabezpieczoną próbkę, możesz zlecić badanie u partnera serwisu, laboratorium testDNA. Formularz z aktualnymi cenami znajdziesz poniżej. Po zgłoszeniu konsultant skontaktuje się z Tobą, odpowie na pytania i wyjaśni, jak przekazać próbkę do laboratorium.

Jak wygląda zlecenie krok po kroku:

  1. Wypełniasz formularz i wybierasz badanie albo dzwonisz pod numer 537 883 952.
  2. Konsultant kontaktuje się z Tobą, odpowiada na pytania i ustala szczegóły.
  3. Przekazujesz próbkę w wybranej placówce albo kurier odbiera ją z domu lub ze szpitala.
  4. Otrzymujesz wynik, który warto omówić z lekarzem.
Badania materiału z poronienia
Cena
  Badanie płci po poronieniu
447 zł
  Badanie genetyczne płodu po poronieniu – MLPA
1297 zł
  Badanie genetyczne płodu po poronieniu – QF-PCR
857 zł
0. Wybierz przychodnię rozwiń
1. Wybierz lokalizację przychodni rozwiń
Podaj adres, w którym chciałabyś umówić wizytę domową

Miasto:

Kod pocztowy:

Ulica:

Numer domu:

Numer mieszkania: (pole nieobowiązkowe)

Adres:
Ciechanów, Ul Spółdzielcza 2
Radom, ul. 1905 roku 20
Warszawa, ul. Wiktoryn 6
Garwolin, ul. Jana Pawła II 17
Grójec, ul. Kopernika 8a
Kozienice, ul. Lubelska 40
Płońsk, ul. Grunwaldzka 11A
Warszawa, ul. Krzywe Koło 8/10
Warszawa, ul. Sienna 86
Warszawa, Wrocławska 21a/7
Radom, ul. Andrzeja Struga 19/21
Ożarów Mazowiecki, ul. Romana Dmowskiego 39
Pruszków, ul. Kubusia Puchatka 11
Piaseczno, ul. Puławska 34
Warszawa, ul. Kobielska 23
Warszawa, ul. Gagarina 26/U5
Piaseczno, Aleja Kalin 55/7
Grodzisk Mazowiecki, ul. T. Bairda 56/7
Warszawa, ul. Sarmacka 17/119
Warszawa, ul. Powązkowska 44
Mińsk Mazowiecki, ul. I. Daszyńskiego 4
Hipolitów, ul. Warszawska 63
Sulejówek, ul. 11 Listopada 87
Legionowo, ul. Sowińskiego 4
Warszawa, ul. Kochanowskiego 45/lok.2
Warszawa, ul. Umińskiego 6/206
Warszawa, ul. Mińska 69
Adres:
Katowice, ul. Bocheńskiego 38A
Chorzów, Ul. St. Batorego 19
Cieszyn, u. Frysztacka 20
Gliwice, ul. Szafirowa 18
Rybnik, ul. Parkowa 4a
Ustroń, ul. Stawowa 2A
Bielsko Biała, ul. Pszenna 11
Racibórz, Ul. Kolejowa 19A
Lubliniec, Ul. Mickiewicza 14
Mikołów, os. Przy Plantach 8
Czechowice-Dziedzice, ul. Sienkiewicza 8
Pszczyna, ul. Dobrawy 7
Będzin, ul. Małobądzka 141
Szczekociny, ul. Jana Pawła II 6
Częstochowa, Wieluńska 28
Częstochowa, Aleja Wolności 14
Strumień, ul. Wspólna 2
Racibórz, ul. Sienkiewicza 3A
Częstochowa, ul. Kordeckiego 56
Kłobuck, ul. Paderewskiego 25
Adres:
Poznań, ul. Słowackiego 28
Nowy Tomyśl, ul. Zbąszyńska 9
Piła, ul. Matwiejewa 6
Koło, ul. Bolesława Prusa 5
Kępno, ul. Mickiewicza 12
Ostrów Wielkopolski, ul. Wrocławska 28
Jarocin, ul. Hallera 9
Krotoszyn, ul. Wojciechowskiego 3
Września, ul. Piastów 16
Leszno, ul. Racławicka 1a
Koło, ul. PCK 8
Ostrów Wielkopolski, ul. Brzozowa 7
Poznań, ul. Braniewska 20
Poznań, ul. Kaspra Drużbickiego 7
Kalisz ul. Wyszyńskiego 36
Godziesze Wielkie, ul. Kaliska 2
Stęszew, ul. Łukasiewicza 1
Gniezno, ul. Wolności 4a
Konin, ul. Margaretkowa 1/2-S
Krotoszyn, ul. Grudzielskiego 25A
Słupca, ul. Franciszka Ratajczaka 3a/1
Poznań , ul. Grunwaldzka 156
Poznań, ul. Ognik 18
Adres:
Brodnica, ul.Kopernika 8
Bydgoszcz, ul. Karłowicza 3-5
Grudziądz, ul. Klasztorna 9/11
Włocławek, ul. Zduńska 2
Golub-Dobrzyń, ul. Szosa Rypińska 4a
Lipno, ul. Kościuszki 21
Wielgie, ul. Starowiejska 10
Bydgoszcz, ul. M. Skłodowskiej-Curie 26
Toruń, ul. Watzenrodego 15A
Inowrocław, ul. Narutowicza 24
Adres:
Bukowina Tatrzańska, ul. Długa 145
Nowy Sącz, ul. Kochanowskiego 2
Nowy Targ, ul. Wojska Polskiego 14
Sucha Beskidzka, ul. Mickiewicza 56
Tarnów, ul. Niepodległości 3a
Krynica Zdrój, ul. Reymonta 21
Kraków, ul. Mehoffera 6
Rzeszów, ul. Siemiradzkiego 4
Zakopane, ul. Orkana 6d
Tarnów, ul. Goldhammera 10
Wieliczka, ul. Wincentego Pola 4a
Wadowice, osiedle Kopernika 10B
Myślenice, ul. Osiedle Tysiąclecia 1
Miechów, ul. Słowackiego 13
Trzebinia, ul. Kopernika 25
Kraków, ul. Zachodnia 5/12 A
Adres:
Chełm, ul.Lipowa 27
Lublin, ul. Przyjaźni 13
Hrubieszów, Ul. Leśmiana 28
Kraśnik, Ul. Zygmunta Krasińskiego 16/6
Parczew, ul. 11 listopada 48
Puławy, ul. Centralna 15
Lubartów, ul.Mickiewicza 3-5
Biłgoraj, ul. Tadeusza Kościuszki 18
Lublin, ul. Okopowa 3
Zamość, ul. Bolesława Prusa 2
Adres:
Gdynia, ul. Adm.J.Unruga 84
Wejherowo, ul. I Brygady Pancernej 36
Czarne, Plac Wolności 10
Kwidzyn, ul. 11 Listopada 20/1
Malbork, ul.Dworcowa 14
Człuchów, Os. Wazów 8
Kartuzy, ul. Sambora 21A
Bytów, ul. Lęborska 11
Słupsk, ul. Zielona 8
Chojnice, ul. Młodzieżowa 35
Gdańsk, ul. Wajdeloty 12
Gdańsk, ul. Subisława 24
Adres:
Gorzyce, ul. Piłsudskiego 17
Rzeszów, ul.Architektów 11
Stalowa Wola, ul. Okulickiego 36
Sanok, ul. Przemyska 24
Krosno, ul. 1000 lecia 13
Lubaczów, ul. Kościuszki 141/7
Sanok ul. Witkiewicza 5
Adres:
Jelenia Góra, ul. Ogińskiego 1B
Wałbrzych, ul. Armii Krajowej 22-23
Kobierzyce, Ul. Witosa 5
Ślęza, ul. Przystankowa 2
Wrocław, ul. Trwała 7
Świdnica, ul. Kliczkowska 37
Oleśnica, ul. gen. J. Hallera 25
Złotoryja, ul. Rynek 5/2
Jawor, ul. Piłsudskiego 10
Kamienna Góra, ul. Władysława Broniewskiego 26A
Wrocław, ul. Skarbowców 121-123
Legnica, ul. Biegunowa 2
Wałbrzych, ul. Wysockiego 24-24 A
Kłodzko, ul. Spółdzielcza 4
Wrocław, ul. Gagarina 110
Adres:
Kielce, al. Tysiąclecia Państwa Polskiego 17a
Starachowice, ul. Jana Pawła II 1
Końskie, ul. Południowa 1
Pińczów, ul. Batalionów Chłopskich 33
Kielce, ul. Podklasztorna 120/2
Sandomierz, ul. Mickiewicza 52
Adres:
Kędzierzyn Koźle, ul. Czerwińskiego 3
Kluczbork, ul. Grunwaldzka 20
Opole, ul. Kościuszki 2
Opole, ul. Katowicka 55
Nysa, ul. Marcinkowskiego 2-4
Głubczyce, ul. M. Skłodowskiej-Curie 26
Adres:
Kutno, ul. Sienkiewicza 16
Łódź, ul. Kniaziewicza 20a
Piotrków Trybunalski, ul. Polna 13/13A
Radomsko, ul. Mickiewicza 29
Skierniewice, ul. Sobieskiego 29
Tomaszów Mazowiecki, ul. Strzelecka 12
Wieluń, ul J.Żubr 30
Sieradz, ul. Krakowskie Przedmieście 10
Adres:
Szczytno, ul. Chrobrego 10
Ostróda, ul. Jana Sobieskiego 3C
Mława, ul. Anny Dobrskiej 1
Pisz, ul. Sienkiewicza 4
Ełk ul. Nadjeziorna 23/A2
Olecko, 11 listopada 23
Lidzbark Warmiński, ul. 11 Listopada
Toruń, ul. S. Srebrnego 1
Olsztyn, ul. Floriana Piotrowskiego 16i
Biskupiec, ul. Armii Krajowej 1A
Ełk, ul. Toruńska 10
Adres:
Suwałki, ul. Młynarskiego 9
Augustów, ul. Chreptowicza 1
Bielsk Podlaski, ul. 3 Maja 15
Mońki, Al. Wojska Polskiego 42
Grajewo, ul. Kolejowa 8
Białystok, Sobieskiego 13 m 8
Adres:
Szczecin, al. Wyzwolenia 7
Wałcz, ul. Piastowska 3
Koszalin, ul. Traugutta 31/3
Gryfice, ul Ks.Stanisława Ruta 9
Myślibórz, ul. Kościelna 15
Kamień Pomorski, ul. Kopernika 28
Goleniów, ul. Partyzantów 11
Koszalin, ul. Niepodległości 44-48
Świnoujście, ul. Grunwaldzka 21
Szczecinek, ul. Spółdzielcza 8
Pyrzyce , ul. Księcia Bogusława X /23
Adres:
Zielona Góra, ul. Wyszyńskiego 99
Wschowa, ul. Zygmunta Starego 4
Gorzów Wielkopolski, ul. Łużycka 7
Strzelce Krajeńskie, Al. Wolności 9 K
Zielona Góra, ul. Jedności 59
Zielona Góra, ul. Zjednoczenia 118
Nowa Sól, ul. Kościuszki 1d
Gorzów Wielkopolski, ul. 30 Stycznia 15/9
Zielona Góra, ul. Dąbrowskiego 41B
Sulechów, al. Niepodległości 15
Adres:
Siedlce, ul. Floriańska 57
Warszawa, ul. Wolska 96\n
Starogard Gdański, ul. Skarszewska 10
Gdynia, ul. Leona Staniszewskiego 1
Gdynia, ul. Warszawska 34/36
Gdynia, ul. Montwiłła Mireckiego 11
Ostrów Mazowiecki, ul. Radwańskiego 32/34
Poznań, ul. Czarna Rola 21/19
Białystok, ul. Parkowa 14 lok. 84
Białystok, ul. Łąkowa 9
Bydgoszcz, ul. Wielorybia 106
Bydgoszcz, ul. W. Łochowskiego 7 A
Głogów, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 11
Gwiaździsta 5A, Glogow, Poland
Zgierz, ul. Witkacego 2d
Zgierz, Aleja Armii Krajowej 10
2. Wybierz termin rozwiń

Wybierz datę

Wybierz preferowane godziny

3. Podaj dane rozwiń

Administratorem danych podanych w formularzu jest TESTDNA sp. z o.o. z siedzibą: ul. Feliksa Bocheńskiego 38a, 40-859 Katowice, o numerze REGON: 243413225, NIP: 634-282-27-48, KRS: 0001091570, e-mail: biuro@testDNA.pl , tel.: 665 761 161. Przekazane nam dane będą wykorzystane w celu:
1) umówienia wizyty w placówce testDNA Laboratorium lub u któregoś z partnerów współpracujących (podstawa: art. 6 ust. 1 lit b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 2016, Nr 119) – w dalszej części RODO);
2) dochodzenia i obrony przed ewentualnymi roszczeniami (podstawa: art. 6 ust. 1 lit. f) RODO);
3) odpowiedzi na zadane nam pytania i weryfikacji tożsamości osoby (podstawa: art. 6 ust. 1 lit b) RODO;

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, jednakże może stanowić warunek udzielenia odpowiedzi na zadane pytania lub realizację usługi. Dane te mogą zostać przekazane podmiotom współpracującym w celu realizacji zleconej nam usługi. Szczegółowe informacje nt. przetwarzania danych osobowych znajdziesz tutaj https://www.testdna.pl/polityka-prywatnosci/

Nie potrzebujesz skierowania ani osobistej wizyty w laboratorium, aby zlecić badanie. Jeśli masz pytania, możesz najpierw porozmawiać z nami: 537 883 952. Spokojnie wyjaśnimy, co można zbadać i jak wygląda przekazanie próbki, żeby łatwiej było Ci podjąć decyzję.

FAQ – najczęstsze pytania o badanie kosmówki

1. Czy badanie kosmówki ma sens po pierwszym poronieniu?

Tak – już po pierwszej stracie może pomóc ustalić, czy poronienie miało związek z nieprawidłowością chromosomową. Wynik może być też wskazówką przy planowaniu dalszej diagnostyki i rozmowie o kolejnej ciąży.

2. Ile mam czasu na przekazanie próbki?

Najlepiej skontaktować się z laboratorium jak najszybciej po zabezpieczeniu materiału. W laboratorium testDNA próbkę można przekazać do 7 dni od poronienia, jeśli była przechowywana w soli fizjologicznej, w lodówce w temperaturze 4–8°C. Warto wcześniej ustalić sposób jej odbioru.

3. Czy potrzebuję skierowania?

Do wykonania badania prywatnie skierowanie od lekarza nie jest wymagane.

4. Co, jeśli próbka trafiła do formaliny?

Skontaktuj się z laboratorium i poinformuj, jak długo materiał znajdował się w formalinie. Na tej podstawie laboratorium oceni możliwości dalszego postępowania i wykonania badania.

Źródła

Konflikt serologiczny a poronienia – jak zadbać o kolejną ciążę?

Masz grupę krwi Rh−, a partner Rh+? Sama różnica Rh między Wami nie oznacza konfliktu serologicznego i nie jest typową przyczyną wczesnych poronień. Badania wykonywane w ciąży i odpowiednia profilaktyka pomagają skutecznie zapobiegać związanym z nim powikłaniom.

Po wcześniejszej stracie możesz szukać jasnych odpowiedzi: czy różnica Rh ma znaczenie i co możesz zrobić w obecnej ciąży? Wyjaśniamy, jakie badania wykonuje się w ciąży, kiedy podaje się immunoglobulinę anty-D i jak badanie RhD płodu z Twojej krwi pomaga zaplanować dalszą opiekę.

konflikt serologiczny i rhd płodu

Konflikt serologiczny – na czym polega?

Oprócz grupy krwi A, B, AB lub 0 określa się również RhD. Osoba RhD dodatnia ma na czerwonych krwinkach antygen D, a osoba RhD ujemna go nie ma. Jeśli masz RhD ujemne, a partner RhD dodatnie, dziecko może odziedziczyć RhD dodatnie lub ujemne. Nawet jeśli dziecko ma RhD dodatnie, a Ty ujemne, nie oznacza to jeszcze konfliktu serologicznego.

Znaczenie ma to, czy Twój organizm wytworzył przeciwciała anty-D. Mogą one powstać po kontakcie z krwinkami RhD dodatnimi, a następnie przenikać przez łożysko i uszkadzać czerwone krwinki dziecka. Aby temu zapobiegać, wykonuje się badanie przeciwciał i w odpowiednich sytuacjach podaje immunoglobulinę anty-D [1, 2].


Schemat dziedziczenia RhD: możliwe RhD dodatnie lub ujemne u dziecka, gdy mama ma RhD ujemne, a tata dodatnie.



Schemat dziedziczenia RhD: możliwe RhD dodatnie lub ujemne u dziecka, gdy mama ma RhD ujemne, a tata dodatnie.

Konflikt serologiczny – kiedy do niego dochodzi?

Krwinki dziecka mogą przedostać się do krwi mamy przede wszystkim w późniejszej ciąży i podczas porodu. Może się to zdarzyć również przy krwawieniu, urazie brzucha, niektórych zabiegach lub stracie ciąży [1]. Nie oznacza to, że za każdym razem powstaną przeciwciała. Właśnie dlatego stosuje się profilaktykę, żeby ograniczyć taką możliwość.

Nie warto też kierować się wyłącznie tym, czy jest to pierwsza, czy kolejna ciąża. Przeciwciała mogły powstać wcześniej, na przykład po przetoczeniu krwi. Badanie krwi pozwala sprawdzić, czy są obecne, i zaplanować odpowiednią opiekę [1, 2].

Czy konflikt serologiczny mógł być przyczyną poronienia?

Niezgodność RhD nie jest typową przyczyną wczesnych poronień. Sam fakt, że masz Rh−, a partner Rh+, nie wyjaśnia wcześniejszej straty. Powikłania mogą wystąpić wtedy, gdy mama ma już przeciwciała anty-D, a dziecko jest RhD dodatnie. Dlatego znaczenie mają wyniki badań i przebieg ciąży, a nie sama różnica grup krwi rodziców [1, 2].

Jeśli ten temat Cię niepokoi, pokaż lekarzowi dokumentację poprzedniej ciąży. Pomoże ustalić, czy potrzebujesz dodatkowych badań. Nie musisz zakładać, że Twoja grupa krwi była przyczyną poronienia.

Konflikt serologiczny – jak mu zapobiegać?

Dzięki badaniom i profilaktyce powikłania konfliktu serologicznego zdarzają się dziś rzadko. Należą do nich niedokrwistość dziecka, a w najcięższych przypadkach także obumarcie płodu. Najważniejsze jest to, żeby nie dopuścić do powstania przeciwciał anty-D [2].

Na początku ciąży wykonuje się oznaczenie grupy krwi ABO i RhD oraz badanie przeciwciał odpornościowych (pośredni odczyn Coombsa). Badanie przeciwciał powtarza się w kolejnych tygodniach ciąży, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza [2–4].

Jeśli masz RhD ujemne i nie wytworzyłaś własnych przeciwciał anty-D, lekarz ustala, czy potrzebujesz immunoglobuliny anty-D. To zastrzyk, który pomaga zapobiec powstaniu tych przeciwciał. Rutynowe podanie w ciąży planuje się zwykle między 28. a 30. tygodniem. Po porodzie może być potrzebna kolejna dawka. Jeśli dziecko jest RhD dodatnie, immunoglobulinę anty-D podaje się zazwyczaj w ciągu 72 godzin od porodu [4–6]. Dodatkowa dawka może być potrzebna również po krwawieniu, urazie brzucha lub zabiegu. W takiej sytuacji skontaktuj się z lekarzem, aby ustalić dalsze postępowanie.

Nie dostałam anty-D po poronieniu – co teraz?

Brak podania anty-D nie oznacza automatycznie, że powstały przeciwciała lub że obecna ciąża jest zagrożona. Wskazania do anty-D zależą między innymi od tygodnia ciąży, przebiegu poronienia i sposobu postępowania. Zalecenia z 2015 r. uwzględniają wyjątek dotyczący kompletnego samoistnego poronienia do 12. tygodnia, bez łyżeczkowania i bez silnych dolegliwości bólowych. Dlatego brak tego preparatu w dokumentacji nie musi oznaczać błędu w postępowaniu [6].

Jeśli nie pamiętasz, czy otrzymałaś preparat, sprawdź kartę wypisową lub zapytaj placówkę, w której byłaś pod opieką. Dokumentację możesz pokazać lekarzowi prowadzącemu obecną ciążę. Teraz pomocne będzie badanie przeciwciał – pokaże, czy są obecne w Twojej krwi. Na tej podstawie można zaplanować kolejne kroki.

Jeżeli strata wydarzyła się niedawno, a masz wątpliwości dotyczące anty-D, skontaktuj się z lekarzem możliwie szybko. Gdy podanie jest wskazane, zwykle dąży się do zastosowania preparatu w ciągu 72 godzin. Także po upływie tego czasu warto zapytać o dalsze postępowanie [5, 6].

Badanie RhD płodu z krwi mamy – jak może pomóc w kolejnej ciąży?

Jeśli masz RhD ujemne, możesz jeszcze podczas ciąży sprawdzić, czy dziecko jest RhD dodatnie, czy ujemne. To nieinwazyjne badanie, nazywane też genotypowaniem RHD płodu. Wystarczy próbka Twojej krwi – bez pobierania materiału z otoczenia dziecka. Laboratorium analizuje obecne we krwi mamy fragmenty DNA pochodzące z łożyska. Wynik dostarcza informacji, która pomaga ustalić, czy potrzebujesz profilaktyki anty-D [1].

  • Dziecko ma RhD ujemne

Jeśli wynik wskazuje, że dziecko ma RhD ujemne, oznacza to, że ma takie samo RhD jak Ty. Może to pozwolić uniknąć rutynowego zastrzyku anty-D w ciąży, po ocenie wyniku przez lekarza. Pozostałe badania, w tym kontrola przeciwciał, nadal są potrzebne.

  • Dziecko ma RhD dodatnie

To prawidłowa, dziedziczna cecha krwi. Taki wynik nie oznacza choroby dziecka ani tego, że doszło do konfliktu. Jeśli nie masz własnych przeciwciał anty-D, lekarz zaplanuje profilaktykę zgodnie ze wskazaniami.

  • Wynik jest niejednoznaczny

Czasem badanie nie pozwala jednoznacznie określić RhD dziecka. Nie oznacza to choroby, ale wymaga ustalenia dalszego postępowania. Takiego wyniku nie należy traktować jak potwierdzenia RhD ujemnego ani samodzielnie rezygnować z anty-D [1].

O czym warto pamiętać niezależnie od wyniku?

Badanie RhD płodu dotyczy obecnej ciąży. Nie wyjaśnia przyczyny wcześniejszego poronienia i nie sprawdza wszystkich możliwych niezgodności między krwią mamy a krwią dziecka.

Kiedy wykonać badanie RhD płodu?

Badanie RhD płodu można wykonać już we wczesnej ciąży [7, 8]. Dokładny termin zależy od wybranego testu, dlatego przed umówieniem pobrania potwierdź go w laboratorium. Warto zaplanować badanie tak, aby otrzymać wynik przed podjęciem decyzji o rutynowym podaniu immunoglobuliny anty-D w ciąży.

Oś czasu badań przy RhD ujemnym, od początku ciąży do porodu, z informacją o profilaktyce anty-D i badaniu RhD dziecka z krwi mamy.
Oś czasu badań przy RhD ujemnym, od początku ciąży do porodu, z informacją o profilaktyce anty-D i badaniu RhD dziecka z krwi mamy.

RhD dziecka i przeciwciała mamy — dlaczego potrzebne są różne badania?

Te badania uzupełniają się, ponieważ każde odpowiada na inne pytanie.

BadanieCo pozwala sprawdzić?
Grupa krwi mamy: ABO i RhDJaką grupę krwi ma mama i czy jest RhD dodatnia, czy ujemna
Badanie przeciwciał odpornościowychCzy we krwi mamy są przeciwciała przeciw czerwonym krwinkom
Badanie RhD płoduCzy dziecko ma przewidywane RhD dodatnie, czy ujemne

Oznaczenie RhD dziecka nie zastępuje badania przeciwciał. Dopiero połączenie tych informacji pomaga odpowiednio zaplanować profilaktykę [1, 2].

Co jeśli wykryto już przeciwciała?

Dodatni wynik badania przeciwciał nie oznacza automatycznie, że dziecko jest chore. Najpierw trzeba ustalić, jakie przeciwciała wykryto i czy mogą mieć znaczenie dla obecnej ciąży. Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno otrzymałaś immunoglobulinę anty-D — jest to ważne przy interpretacji wyniku.

W zależności od sytuacji lekarz może zaplanować kontrolne badania krwi oraz dokładniejsze USG z oceną przepływów. Pozwalają one obserwować dziecko i sprawdzać, czy nie pojawia się niedokrwistość [1, 2]. Jeżeli potrzebne jest leczenie, opiekę prowadzi ośrodek specjalizujący się w takich ciążach. Dostępne są metody pomocy dziecku jeszcze przed porodem, a termin porodu dobiera się do jego stanu. Immunoglobulina anty-D zapobiega powstawaniu własnych przeciwciał anty-D — nie usuwa tych, które już zostały wytworzone.

Czy badanie RhD płodu można połączyć z NIPT?

Tak, w niektórych ofertach można wykonać je osobno lub razem z NIPT. Badania dostarczają różnych informacji:

  • oznaczenie RhD dziecka pomaga zaplanować profilaktykę anty-D;
  • NIPT ocenia ryzyko wybranych zmian chromosomowych u dziecka.

Przed umówieniem pobrania sprawdź, co obejmuje pakiet i od którego tygodnia można wykonać oba badania. Jeśli spodziewasz się więcej niż jednego dziecka, potwierdź również, czy wybrany test można wykonać w ciąży mnogiej. Więcej przeczytasz w artykule „Badania prenatalne — USG, PAPP-A i NIPT”.

Rozważasz badanie RhD płodu?

Badanie RhD płodu możesz wykonać w ramach FeliaTest RHD w laboratorium testDNA, które jest partnerem serwisu Poroniłam.pl. Krew można pobrać w punkcie lub w domu.

Razem z badaniem RhD możesz wykonać NIPT, czyli badanie prenatalne z krwi mamy. Wiele kobiet wybiera je, żeby już na początku ciąży dowiedzieć się więcej o swoim dziecku. Oba badania wykonasz przy jednym pobraniu krwi – bez dodatkowej wizyty. Dowiedz się więcej o badaniu prenatalnym FeliaTest » Przed umówieniem pobrania potwierdź, od którego tygodnia możesz wykonać badanie i czy trzeba się do niego przygotować [9].

Masz pytania? Porozmawiaj z nami

Chcesz dowiedzieć się, kiedy wykonać badanie RhD płodu, gdzie pobrać krew lub jak umówić pobranie w domu? Skontakuj się z nami.

Odpowiemy na Twoje pytania dotyczące badania. Wynik i jego znaczenie dla profilaktyki anty-D omów z lekarzem prowadzącym ciążę.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy Rh− u mamy i Rh+ u taty oznaczają konflikt serologiczny?

Nie. Dziecko może mieć RhD dodatnie lub ujemne. Nawet jeśli jest RhD dodatnie, sama różnica nie oznacza konfliktu. Ważne jest to, czy mama wytworzyła przeciwciała anty-D.

Czy konflikt serologiczny może być przyczyną wczesnego poronienia?

Niezgodność RhD nie jest typową przyczyną wczesnych poronień. Sama różnica Rh między rodzicami nie wyjaśnia straty. Jeśli masz wątpliwości, warto omówić dokumentację i wyniki przeciwciał.

Nie otrzymałam anty-D po poronieniu. Czy powinnam się martwić?

Nie oznacza to automatycznie, że powstały przeciwciała. Zalecenia przewidują wyjątek dla części wczesnych, samoistnych poronień. W obecnej ciąży ważne jest badanie przeciwciał i omówienie wcześniejszej dokumentacji z lekarzem.

Czy badanie RhD płodu jest bezpieczne i kiedy można je wykonać?

Wymaga wyłącznie pobrania krwi mamy, bez ingerencji w otoczenie dziecka. Termin zależy od konkretnego testu — potwierdź go podczas umawiania badania.

Czy przy wyniku RhD ujemnym mogę uniknąć zastrzyku anty-D?

Taki wynik może pozwolić odstąpić od rutynowego podania anty-D w ciąży. Najpierw powinien jednak zostać oceniony przez lekarza. Nie zmieniaj samodzielnie ustalonego planu profilaktyki.

Czy RhD dodatnie u dziecka oznacza, że coś jest nie tak?

Nie. Jest to prawidłowa cecha krwi. U mamy RhD ujemnej wynik pomaga zaplanować profilaktykę, której celem jest zapobieganie powstaniu przeciwciał anty-D.

Czy badanie RhD płodu zastępuje badanie przeciwciał?

Nie. Oznaczenie RhD dotyczy dziecka, a badanie przeciwciał sprawdza krew mamy. Oba badania dostarczają innych, uzupełniających się informacji.

Czy badanie RhD płodu wyjaśni przyczynę poprzedniego poronienia?

Nie. Dotyczy obecnej ciąży i pomaga zaplanować profilaktykę anty-D. Nie jest badaniem przyczyn wcześniejszej straty.

Zobacz też:

Źródła

  1. National Institute for Health and Care Excellence. High-throughput non-invasive prenatal testing for fetal RHD genotype. Diagnostics guidance DG25. London: NICE; 2016.
  2. NHS. Rhesus disease (haemolytic disease of the fetus and newborn) [Internet]. Dostępne na: https://www.nhs.uk/conditions/rhesus-disease/ [dostęp: 03.11.2026].
  3. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej. Dz.U. 2026 poz. 1140. Dostępne na: https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1140/ogl
  4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej. Dz.U. 2025 poz. 1525. Dostępne na: https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1525/text/O/D20251525.pdf [dostęp: 03.11.2026].
  5. CSL Behring. Rhophylac 300. Charakterystyka Produktu Leczniczego [Internet]. Dostępne na: https://labeling.csl.com/SMPC/PL/Rhophylac/PL/Rhophylac-spc.pdf [dostęp: 03.11.2026].
  6. Narodowe Centrum Krwi. Zalecenia dotyczące stosowania immunoglobuliny anty-RhD w profilaktyce konfliktu matczyno-płodowego w zakresie antygenu D z układu Rh. Warszawa: NCK; 2015 (obowiązują od 18.12.2015). Dokument udostępniony przez RCKiK we Wrocławiu. Dostępne na: https://www.rckik.wroclaw.pl [dostęp: 03.11.2026].
  7. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA. Dz. Urz. Min. Zdr. 2026 poz. 42, pkt 3.19. Dostępne na: https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2026/42/akt.pdf [dostęp: 03.11.2026].
  8. NHS Blood and Transplant, International Blood Group Reference Laboratory. Fetal RHD screen [Internet]. Dostępne na: https://ibgrl.blood.co.uk/services/molecular-diagnostics/fetal-rhd-screen/ [dostęp: 03.11.2026].
  9. testDNA. FeliaTest RHD — zakres, organizacja pobrania i czas oczekiwania na wynik. Informacje usługodawcy [Internet]. Dostępne na: https://www.testdna.pl/badania-prenatalne/badanie-rh-plodu/ [dostęp: 03.11.2026].

Poronienie po in vitro i kolejne nieudane próby – co może być przyczyną?

Poronienie po in vitro może pozostawić wiele pytań. Jeśli podczas kolejnej procedury pobrano niewiele komórek jajowych, nie doszło do zapłodnienia lub zarodki przestały się rozwijać, możesz zastanawiać się, czy te doświadczenia mają wspólną przyczynę. Wyjaśniamy, co warto sprawdzić i o co zapytać lekarza przed następną próbą. Po takim doświadczeniu możesz zastanawiać się, czy mogłaś zrobić coś inaczej. Samo poronienie ani niepowodzenie procedury nie oznaczają, że zrobiłaś coś niewłaściwego.

Poronienie po in vitro – co warto sprawdzić przed kolejną próbą? Embriolożka przy mikroskopie podczas pracy z szalką do hodowli zarodków w laboratorium in vitro.

Poronienie po in vitro – co warto wiedzieć?

  • Poronienie po in vitro ma najczęściej tę samą przyczynę co poronienie w ciąży naturalnej: przypadkowy błąd w chromosomach zarodka.
  • Zarodek oceniony jako dobrej jakości również może mieć nieprawidłowości chromosomowe. Na podstawie wyglądu zarodka pod mikroskopem nie da się ocenić jego chromosomów.
  • Jeśli kolejna procedura zatrzymała się w laboratorium, najważniejsze jest pytanie: na którym etapie. Od tego zależy, czego szukać dalej.
  • Jedna nieudana próba zwykle niczego nie przesądza. Gdy ten sam problem się powtarza, warto szukać przyczyny głębiej, także w genach.
  • Badania genetyczne nie dają odpowiedzi każdej kobiecie. Gdy wskażą przyczynę, wynik może pomóc lepiej zaplanować kolejne leczenie.
  • Jeśli masz pytania po stracie i nie wiesz, co zrobić dalej, skontaktuj się z nami. Podpowiemy, jakie masz możliwości i gdzie szukać potrzebnych informacji.

537 883 952

Poroniłam po in vitro – co najczęściej za tym stoi?

Po zagnieżdżeniu ciąża z in vitro rozwija się podobnie jak ciąża naturalna. Dlatego najczęstsza przyczyna poronienia jest ta sama: zarodek miał błąd w liczbie chromosomów i nie mógł się dalej rozwijać [1]. Takie błędy zdarzają się przypadkowo. Ich ryzyko rośnie z wiekiem, szczególnie po 35. roku życia [2].

Czy zarodków nie bada się przed transferem? Nie zawsze. Badanie chromosomów zarodka, czyli PGT-A, nie jest standardową częścią in vitro. Wykonuje się je tylko w części procedur, zwykle przy określonych wskazaniach albo na prośbę pary. Jeśli Twój zarodek nie był badany, nikt nie mógł wiedzieć, czy ma prawidłowe chromosomy. Nawet badanie PGT-A sprawdza tylko kilka komórek z zewnętrznej warstwy zarodka, więc nie daje stuprocentowej pewności. Czym badanie zarodka różni się od badań rodziców, wyjaśnia nasz partner w artykule Jakie badania warto wykonać przed in vitro.

Wiele kobiet słyszy w klinice, że zarodek był „piękny” albo „najwyższej klasy”. To ocena tego, jak zarodek wyglądał i jak szybko się dzielił. Nie mówi nic o jego chromosomach. Dlatego także po transferze zarodka ocenionego jako dobrej jakości może dojść do poronienia.

Co możesz sprawdzić?

  • Badanie materiału z poronienia. Można je wykonać także po ciąży z in vitro. Może pomóc ustalić, czy w materiale pochodzącym z ciąży występują nieprawidłowości chromosomowe, które mogły doprowadzić do poronienia [1]. Znaczenie wyniku dla kolejnych prób warto omówić z lekarzem lub genetykiem. Więcej przeczytasz w artykule: Badanie materiału z poronienia – genetyczne przyczyny.
  • Czy zarodek był badany przed transferem (PGT-A, czyli badanie liczby chromosomów zarodka). Jeśli tak i miał prawidłowe chromosomy, a mimo to doszło do poronienia, warto poszerzyć diagnostykę, np. o ocenę budowy macicy, krzepnięcia krwi czy hormonów. Pamiętaj też, że nawet badanie zarodka przed transferem nie wykrywa wszystkich jego nieprawidłowości.

Czy poronienie zmniejsza szanse w kolejnym in vitro? Nie ma danych, że samo poronienie uszkadza komórki jajowe. Ale niektóre przyczyny mogą wpływać i na poronienie, i na kolejne procedury. O nich piszemy niżej.

Kolejna procedura się nie udała – gdzie się zatrzymała?

In vitro to kilka etapów po kolei. Informacja o etapie, na którym zatrzymała się procedura, pomaga zaplanować dalszą diagnostykę. Odpowiedź znajdziesz w karcie embriologicznej z kliniki. To część Twojej dokumentacji medycznej i masz prawo dostać jej kopię [3].

Etapy drogi do ciąży: komórka jajowa, plemnik, zapłodnienie, rozwój zarodka, implantacja i utrzymanie ciąży

Etapy drogi do ciąży – wersja mobilna

Co usłyszałaś od klinikiCzy to częste?Co może za tym staćO co zapytać lekarza
„Pobraliśmy mało komórek” albo „komórki były niedojrzałe”Przy mniej niż 4 komórkach mówi się o słabej odpowiedzi jajników [4]Wiek, rezerwa jajnikowa, dobór leków; rzadziej problem z dojrzewaniem samej komórkiCzy wynik pasuje do mojego AMH? Czy warto zmienić leki lub termin zastrzyku?
„Komórki się nie zapłodniły”Zwykle zapładniają się ok. 2 na 3 dojrzałe komórki. Brak zapłodnienia zdarza się w 5–10% procedur [5]Metoda zapłodnienia, plemniki, rzadziej budowa komórki jajowejCzy było ICSI? Czy przy kolejnej próbie można wspomóc zapłodnienie? Czy partner powinien mieć dodatkowe badania?
„Zarodki przestały się dzielić”Część zarodków zawsze się zatrzymuje. Według standardów jakości laboratoriów do 5.–6. dnia powinno rozwijać się co najmniej ok. 4 na 10 prawidłowo zapłodnionych komórek [6]Najczęściej błędy w chromosomach; rzadziej geny w komórce jajowej lub plemnikachCzy zatrzymały się wszystkie? Na którym dniu? Czy tak samo było wcześniej?
„Transfer się nie udał”Pojedynczy nieudany transfer jest częsty [7]Chromosomy zarodka, macica, ogólny stan zdrowiaKiedy warto sprawdzić macicę i inne przyczyny?

Jak to czytać? Jeden słabszy wynik to jeszcze nie diagnoza. W kolejnej procedurze obraz bywa zupełnie inny. Sygnałem, że warto szukać głębiej, jest ten sam problem na tym samym etapie po raz drugi albo sytuacja, w której nie doszło do zapłodnienia żadnej z dojrzałych komórek jajowych.

Jeśli któryś z tych punktów brzmi jak Twoja historia, w poradniku ma osobny rozdział: co może za tym stać i o co zapytać przed kolejną próbą.

 

Poradnik Dlaczego nie mogę zajść w ciążę - okładka i przykładowe strony

<

Czy poronienie i kolejne niepowodzenia mogą mieć wspólną przyczynę?

Czasem tak. Badania pokazują dwa takie wspólne mianowniki.

1. Chromosomy zarodków. U kobiet po nawracających poronieniach i u par po nieudanych procedurach in vitro zarodki częściej mają błędy w chromosomach. Tak było nawet wtedy, gdy porównywano kobiety w tym samym wieku [8]. Rozwój takiego zarodka może zatrzymać się w laboratorium. Może też nie dojść do zagnieżdżenia lub ciąża może zakończyć się poronieniem. To ten sam problem, tylko ujawniony na różnych etapach.

2. Geny w komórce jajowej. Niektóre rzadkie zmiany w genach mogą zaburzać procesy potrzebne do rozwoju zarodka w pierwszych dniach. Wtedy zarodki mogą zatrzymywać się w laboratorium, a ciąże, które się zaczną, mogą kończyć się wcześnie [9, 10]. Taka przyczyna jest rzadka. Warto jednak o niej pamiętać, gdy podobne trudności pojawiają się w więcej niż jednej procedurze.

Rzadziej wspólną przyczyną bywa też czynnik po stronie partnera. Plemnik przekazuje nie tylko DNA, ale też sygnał, który „uruchamia” rozwój zarodka. Problem z tym sygnałem może wystąpić nawet przy dobrym wyniku badania nasienia [9].

Poronienie po in vitro i kolejne niepowodzenia – kiedy warto szukać przyczyny głębiej?

Nie musisz czekać na kolejne niepowodzenie, żeby zadać pytania. Szersza diagnostyka ma jednak największą szansę coś wyjaśnić, gdy:

  • ten sam problem pojawił się w dwóch procedurach lub więcej,
  • nie doszło do zapłodnienia żadnej z dojrzałych komórek jajowych albo rozwój wszystkich zarodków zatrzymał się w 2.–3. dniu,
  • liczba lub dojrzałość uzyskanych komórek jajowych odbiega od tego, czego spodziewano się na podstawie Twojego wieku i wyników badań,
  • lekarz rozpoznał przedwczesną niewydolność jajników (przed 40. rokiem życia) – wytyczne zalecają wtedy m.in. badanie kariotypu i premutacji genu FMR1 [11],
  • poza nieudanym in vitro było więcej niż jedno poronienie albo ciąże biochemiczne.

Pamiętaj też o partnerze. Polskie rekomendacje podkreślają, że diagnostyka niepłodności powinna obejmować oboje partnerów [12]. Przy braku zapłodnienia albo zatrzymaniu zarodków przyczyna może leżeć także po jego stronie.

Badania genetyczne – co mogą pokazać, a czego nie

Badanie genetyczne rodziców jest najbardziej pomocne wtedy, gdy wynik może wpłynąć na kolejny krok. Przy problemach w laboratorium in vitro tak bywa.

Jak często znajduje się przyczynę? W dużym badaniu obejmującym ponad 3600 kobiet po co najmniej dwóch procedurach, w których komórki nie dojrzewały, nie zapłodniły się lub zarodki przestawały się rozwijać, przyczynę w genach znaleziono u mniej więcej co ósmej kobiety (13%) [13]. Najczęściej u kobiet z problemem dojrzewania komórek lub braku zapłodnienia. Rzadziej przy zatrzymaniu zarodków. Po jednej nieudanej procedurze ta szansa jest mniejsza.

Co może zmienić wynik?

  • Sposób zapłodnienia – np. ICSI albo dodatkowe „uruchomienie” komórki jajowej w laboratorium [9, 14].
  • Plan stymulacji – gdy problem dotyczy reakcji jajników na leki.
  • Badania partnera – gdy wynik wskazuje na plemniki.
  • Ocenę możliwości dalszego leczenia z wykorzystaniem własnych komórek jajowych. Przy niektórych przyczynach ciąża była możliwa dzięki komórkom od dawczyni [10].

O czym warto wiedzieć wcześniej?

  • Wynik bez zmian nie wyklucza przyczyny genetycznej. Nauka wciąż odkrywa nowe geny [13].
  • Część wyników jest niejednoznaczna. Dlatego ważna jest rozmowa z genetykiem.
  • Takie badania nie są dziś rutynowo zlecane wszystkim pacjentkom. Badacze uznają je jednak za wartościowe po powtarzających się niepowodzeniach [5].
  • Badanie genów nie zastępuje oceny macicy, hormonów, nasienia ani badania materiału z poronienia.

FertiScan – dla kogo i co może dać?

FertiScan Complete to badanie genetyczne płodności, które wykonuje nasz partner, laboratorium testDNA. Sprawdza geny związane z całą drogą do ciąży: dojrzewaniem komórek jajowych, zapłodnieniem, pierwszymi dniami rozwoju zarodka i wczesną ciążą. U kobiety bada 69 genów, u mężczyzny 50 genów związanych z plemnikami [15].

Badanie może pomóc sprawdzić, czy u Ciebie lub partnera występują zmiany w analizowanych genach, które mogą mieć związek z zatrzymaniem procedur na określonym etapie. Nie ocenia zarodków ani macicy.

Na którym etapie zatrzymała się procedura?

Co zwykle sprawdza się najpierw i gdzie szukać dalej, gdy to nie wystarcza

Pobrano mało komórek albo były niedojrzałe

Najpierw: AMH, wiek i dobór leków do stymulacji

Gdy to nie wyjaśnia: geny dojrzewania komórek jajowych i reakcji jajników na hormony

Komórki się nie zapłodniły

Najpierw: dojrzałość komórek, metoda zapłodnienia (ICSI), pełna ocena nasienia

Gdy to nie wyjaśnia: geny kobiety i mężczyzny potrzebne do zapłodnienia

Zarodki przestały się dzielić

Najpierw: wiek, chromosomy zarodków, wyniki laboratorium kliniki

Gdy to nie wyjaśnia: geny pierwszych dni rozwoju zarodka u obojga partnerów

Zarodki rozwijały się dobrze, ale doszło do poronienia

Najpierw: badanie materiału z poronienia, budowa macicy, krzepliwość krwi

Gdy to nie wyjaśnia: geny zagnieżdżenia i utrzymania wczesnej ciąży

Geny związane z tymi etapami sprawdza badanie FertiScan – u kobiety lub u obojga partnerów. Bada DNA rodziców, więc uzupełnia, a nie zastępuje badania zarodka, macicy i materiału z poronienia.

Twoja sytuacjaKtóry wariant rozważyć
Mało komórek mimo dobrego AMH albo dużo niedojrzałych komórekFertiScan Complete Kobieta
Komórki się nie zapłodniły albo zarodki przestały się dzielićFertiScan Complete Kobieta + Mężczyzna – bo przyczyna może być po obu stronach
Zarodki rozwijały się prawidłowo, ale ciąża kończyła się poronieniemFertiScan Poronienia – badanie skupione na procesach ważnych dla wczesnej ciąży

Jak wygląda badanie? Pobierasz wymaz z policzka w domu. Wynik dostajesz online po ok. 25 dniach roboczych od dotarcia próbki do laboratorium. W cenie jest rozmowa z lekarzem genetykiem, który wyjaśni wynik i odniesie go do przebiegu Twoich procedur [15]. Badanie robi się raz w życiu, bo DNA się nie zmienia.

Czego FertiScan nie zastąpi? Kariotypu, badań hormonalnych, oceny macicy i nasienia ani badania materiału z poronienia. Przed zamówieniem możesz zapytać konsultantkę, czy badanie obejmuje geny związane z etapem, na którym zatrzymują się Twoje procedury.

Masz pytania o badanie FertiScan? Porozmawiaj ze specjalistą testDNA

Konsultantka medyczna pomoże Ci:

  • uporządkować dotychczasowe wyniki i wyjaśnić, co sprawdza FertiScan,,
  • zrozumieć, czy badanie może uzupełnić wcześniejszą diagnostykę,
  • wyjaśnić, jak wygląda badanie, wynik i konsultacja z genetykiem.
zadzwoń i porozmawiaj z konsultantem z testDNA na temat badania materiału z poronienia
+48 537 883 952
lub napisz maila biuro@testdna.pl

Masz pytania? Skontaktuj się z nami.

Z KODEM: LISTAFC 200 zł mniej za badanie

O co zapytać lekarza przed kolejną próbą?

Zabierz na wizytę kartę embriologiczną z każdej procedury i wyniki badań po poronieniu. Możesz zapytać:

  1. Na którym etapie zatrzymała się procedura i czy wcześniej było tak samo?
  2. Ile komórek było dojrzałych i ile się zapłodniło?
  3. Czy wynik badania materiału z poronienia coś zmienia w planie?
  4. Co warto zmienić w kolejnej procedurze: leki, sposób zapłodnienia, termin transferu?
  5. Czy partner powinien zrobić dodatkowe badania?
  6. Czy w moim przypadku warto zrobić kariotyp albo badanie genetyczne płodności?
  7. Jakie są szanse i ograniczenia dalszego leczenia z wykorzystaniem moich komórek jajowych? Jakie inne możliwości możemy omówić?

Nie musisz podejmować wszystkich decyzji od razu. Masz prawo do przerwy. Strata ciąży i nieudana procedura to dwie bolesne sytuacje, które często nakładają się na siebie. Jeśli czujesz, że to za dużo, rozmowa z psychologiem może pomóc. Kontakty znajdziesz w zakładce Pomoc psychologiczna.

FAQ – najczęstsze pytania o poronienie po in vitro

Dlaczego poroniłam po in vitro, skoro zarodek był dobrej jakości?

Ocena zarodka mówi o tym, jak wyglądał i jak się dzielił. Nie pokazuje chromosomów. Najczęstszą przyczyną poronienia, także po in vitro, jest przypadkowy błąd w chromosomach zarodka [1]. Można go sprawdzić w badaniu materiału z poronienia.

Czy po poronieniu z in vitro kolejne procedury będą trudniejsze?

Nie ma danych, że samo poronienie uszkadza komórki jajowe. Czasem jednak ta sama przyczyna, np. błędy w chromosomach zarodków związane z wiekiem, wpływa i na poronienie, i na kolejne próby [2, 8].

Dlaczego zarodki przestają się dzielić w 3. dniu?

Około 3. dnia zarodek zaczyna korzystać z własnych genów. Zarodki z błędami w chromosomach często zatrzymują się właśnie wtedy. Gdy w kolejnych procedurach zatrzymują się wszystkie zarodki, można z lekarzem rozważyć badania genetyczne obojga partnerów [9].

Czy po jednym nieudanym in vitro warto robić badania genetyczne?

Można, ale najwięcej dają one wtedy, gdy ten sam problem się powtarza albo gdy nie doszło do zapłodnienia żadnej z dojrzałych komórek jajowych [13].

Czy FertiScan zastępuje inne badania?

Nie. FertiScan sprawdza geny związane z płodnością. Kariotyp, badania hormonalne, ocena macicy i nasienia dotyczą innych obszarów. Te badania się uzupełniają [15].

Czy wynik genetyczny oznacza, że nie będę mieć dziecka?

Samo wykrycie zmiany genetycznej nie przesądza o możliwości uzyskania ciąży. Znaczenie wyniku zależy od rodzaju zmiany i całej sytuacji medycznej. W niektórych przypadkach może on pomóc w doborze dalszego postępowania [9, 10]. Każdy wynik warto omówić z genetykiem.

Bibliografia

  1. ESHRE Guideline Group on RPL, Bender Atik R, Christiansen OB, Elson J, et al. ESHRE guideline: recurrent pregnancy loss: an update in 2022. Hum Reprod Open. 2023;2023(1):hoad002.
  2. Franasiak JM, Forman EJ, Hong KH, Werner MD, Upham KM, Treff NR, et al. The nature of aneuploidy with increasing age of the female partner: a review of 15,169 consecutive trophectoderm biopsies evaluated with comprehensive chromosomal screening. Fertil Steril. 2014;101(3):656–63.e1.
  3. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, art. 23–27 (tekst jednolity aktualny na dzień publikacji).
  4. ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation, Ata B, Bosch E, Broer S, et al. ESHRE guideline: ovarian stimulation for IVF/ICSI: an update in 2025. Hum Reprod. 2026. Pełny tekst, wersja 2.2
  5. Kepkep B, Botos MS, Yazıcı İ, Frivaldszky L, Rancz A, Hegyi P, et al. Oocyte gene mutations increase rates of total fertilization failure: a systematic review and meta-analysis. Reprod Biol Endocrinol. 2026;24:56. doi:10.1186/s12958-026-01546-9. Link
  6. ESHRE Special Interest Group of Embryology, Alpha Scientists in Reproductive Medicine. The Vienna consensus: report of an expert meeting on the development of ART laboratory performance indicators. Reprod Biomed Online. 2017;35(5):494–510.
  7. ESHRE Working Group on Recurrent Implantation Failure, Cimadomo D, de los Santos MJ, Griesinger G, Lainas G, Le Clef N, et al. ESHRE good practice recommendations on recurrent implantation failure. Hum Reprod Open. 2023;2023(3):hoad023. doi:10.1093/hropen/hoad023. Link
  8. Kort JD, McCoy RC, Demko Z, Lathi RB. Are blastocyst aneuploidy rates different between fertile and infertile populations? J Assist Reprod Genet. 2018;35(3):403–8. PMID: 29063503. Abstrakt
  9. Wei Y, Wang J, Qu R, Zhang W, Tan Y, Sha Y, et al. Genetic mechanisms of fertilization failure and early embryonic arrest: a comprehensive review. Hum Reprod Update. 2024;30(1):48–80. doi:10.1093/humupd/dmad026. Link
  10. Slim R, Wallace EP. NLRP7 and the genetics of hydatidiform moles: recent advances and new challenges. Front Immunol. 2013;4:242. doi:10.3389/fimmu.2013.00242. Link
  11. ESHRE, ASRM, CREWHIRL and IMS Guideline Group on POI, Panay N, Anderson RA, et al. Evidence-based guideline: premature ovarian insufficiency. Climacteric. 2024;27(6):510–20. doi:10.1080/13697137.2024.2423213.
  12. Łukaszuk K, Kozioł K, Jakiel G, Jakimiuk A, Jędrzejczak P, Kuczyński W, et al. Diagnostyka i leczenie niepłodności — rekomendacje Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii (PTMRiE) oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGP). Ginekol Perinatol Prakt. 2018;3(3):112–40. Link
  13. Chen B, Wang W, Shi J, et al. Genetic landscape of human oocyte/embryo defects. Cell Genom. 2025:101012. doi:10.1016/j.xgen.2025.101012.
  14. ESHRE Add-ons working group, Lundin K, Bentzen JG, Bozdag G, Ebner T, Harper J, et al. Good practice recommendations on add-ons in reproductive medicine. Hum Reprod. 2023;38(11):2062–104. Link
  15. testDNA. FertiScan Complete Kobieta – opis badania [Internet]. [cytowane 22.10.2026]. Dostępne na: testdna.pl

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzje o dalszej diagnostyce i leczeniu warto podejmować wspólnie z lekarzem prowadzącym.

Badania po poronieniu w Anglii – co można zbadać i jak to zrobić z UK?

Jeśli poroniłaś w Wielkiej Brytanii, mogłaś usłyszeć, że „to się zdarza” i że badania przyczyn proponuje się zwykle dopiero po trzeciej stracie. To jednak nie oznacza, że nie masz innych możliwości. Część badań możesz wykonać, mieszkając w UK, inne zaplanować podczas pobytu w Polsce. Jeśli po zabiegu materiał z poronienia trafił do badania histopatologicznego, może też istnieć możliwość wykorzystania go później do badania genetycznego. W tym artykule wyjaśniamy, jakie badania po poronieniu w Anglii możesz wykonać, jak sprawdzić, czy szpital nadal przechowuje materiał z Twojej ciąży i jak zlecić badania w Polsce bez przyjazdu do kraju. Dowiesz się również, jakie prawa przysługują Ci po poronieniu w Wielkiej Brytanii.

Kobieta patrząca na panoramę Londynu z Big Benem w tle. Na grafice widnieje napis: „Poronienie w UK. Prawa, badania i formalności po stracie”.

Najważniejsze informacje w skrócie

  • Przyczyn poronienia możesz szukać już po pierwszej stracie – nie musisz czekać, aż NHS zaproponuje badania.
  • Po zabiegu w brytyjskim szpitalu materiał często trafia do badania histopatologicznego i jest zabezpieczany w bloczku parafinowym, przechowywanym w szpitalnym archiwum.
  • O bloczek możesz zapytać w szpitalu, w którym miałaś zabieg – poprosić o wypożyczenie lub przesłanie go do laboratorium. Bloczek nie wymaga chłodzenia, więc badanie w Polsce jest możliwe także po czasie od straty.
  • Badanie materiału sprawdza, czy przyczyną straty była nieprawidłowość chromosomowa, i pozwala ustalić płeć dziecka.
  • Badania rodziców (np. trombofilia, KIR/HLA-C) wykonasz z wymazu, bez wyjazdu z UK, a po stracie przysługują Ci w UK konkretne prawa – m.in. Baby Loss Certificate i zwolnienie lekarskie.
  • Ustawowy urlop po poronieniu przed 24. tygodniem obowiązuje w Irlandii Północnej od 6 kwietnia 2026 r., a w Anglii, Szkocji i Walii wejdzie w życie od kwietnia 2027 r.

Poronienie w Anglii – co dalej?

Jeśli po poronieniu w Wielkiej Brytanii chcesz poznać przyczynę straty, nie musisz czekać na kolejne poronienia, nawet jeśli NHS nie zaproponowało Ci diagnostyki. Masz kilka możliwości, również bez przyjazdu do Polski. Sprawdź, od czego możesz zacząć i jakie badania są dostępne w Twojej sytuacji.

1. Sprawdź, czy dostępny jest materiał z poronienia

Badanie materiału może pomóc ustalić, czy przyczyną straty była wada chromosomowa dziecka w tej konkretnej ciąży. Jeśli materiał trafił do badania histopatologicznego, być może nadal znajduje się w szpitalu, zabezpieczony w bloczku parafinowym. Możesz zapytać o możliwość jego wypożyczenia i przesłania do laboratorium w Polsce. Przeczytaj więcej: Badanie materiału z poronienia

2. Jeśli mieszkasz w UK, sprawdź badania, które można zlecić w Polsce

Niektóre badania genetyczne, m.in. badanie w kierunku trombofilii wrodzonej czy KIR/HLA-C, wykonuje się z wymazu z policzka. Zestaw do pobrania próbki możesz zamówić pod swój adres w Wielkiej Brytanii. Wymaz pobierasz samodzielnie w domu, odsyłasz go do laboratorium w Polsce, a wynik otrzymujesz online. Przeczytaj więcej: Zobacz badania po poronieniu

3. Jeśli planujesz przyjazd do Polski, możesz wykonać badania na miejscu

Jeśli planujesz przyjazd do Polski, możesz wykorzystać ten czas m.in. na wykonanie kariotypu, USG macicy lub badania nasienia partnera, jeżeli będą do nich wskazania. Badania w kierunku zespołu antyfosfolipidowego czy zaburzeń tarczycy możesz również omówić ze swoim GP w Wielkiej Brytanii.

Być może jesteś krótko po stracie i wciąż szukasz odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego to się stało?”. Jeśli chcesz porozmawiać o możliwych przyczynach poronienia i dowiedzieć się, od czego można zacząć, skontaktuj się z nami przez Poroniłam.pl. Spokojnie wyjaśnimy Ci dostępne możliwości i pomożemy uporządkować kolejne kroki.

Potrzebujesz pomocy w ustaleniu kolejnych kroków?

Zadzwoń do nas

Dlaczego po pierwszym poronieniu NHS nie proponuje badań

Po pierwszym poronieniu NHS (brytyjska publiczna służba zdrowia) zwykle nie proponuje od razu pełnej diagnostyki przyczyn. Szersze badania są częściej rozważane wtedy, gdy straty się powtarzają.

Wynika to m.in. z brytyjskich zaleceń medycznych:

  • RCOG (Royal College of Obstetricians and Gynaecologists) definiuje poronienia nawracające jako trzy lub więcej strat w pierwszym trymestrze. Zaznacza jednak, że lekarz może zaproponować diagnostykę wcześniej, np. po dwóch poronieniach, jeśli istnieją ku temu przesłanki [1, 2].
  • Według RCOG badanie chromosomów w materiale z poronienia powinno być proponowane przy trzeciej i kolejnych stratach oraz po poronieniu w drugim trymestrze [1].
  • Po pierwszej stracie materiał może zostać przekazany do rutynowego badania histopatologicznego. Takie badanie nie jest tym samym co badanie genetyczne chromosomów [1, 10].

Dlaczego w ogóle warto wiedzieć o możliwości zbadania materiału?

Zmiany chromosomowe to najczęstsza przyczyna wczesnych poronień. Ich częstość rośnie z wiekiem. Według danych ASRM stwierdza się je w około 50% badanych poronień u kobiet przed 35. rokiem życia i nawet w około 75% u kobiet po 40. roku życia [3]. Badanie materiału może więc odpowiedzieć na pytanie, czy przyczyną straty była właśnie taka przypadkowa zmiana. Dla wielu kobiet ta odpowiedź ma znaczenie także emocjonalne.  ASRM wskazuje, że poznanie przyczyny może zmniejszać poczucie winy i samoobwinianie po stracie [3].

Czy można szukać przyczyny poronienia już po pierwszej stracie?

Tak. To, że NHS nie proponuje rutynowo pełnej diagnostyki po pierwszym poronieniu, nie oznacza, że musisz czekać na kolejną stratę, aby sprawdzić dostępne możliwości.
Jedną z nich jest prywatne badanie materiału z poronienia w polskim laboratorium, które można zlecić bez skierowania. Jeśli miałaś zabieg w brytyjskim szpitalu, materiał z tej ciąży może nadal znajdować się w tamtejszym archiwum. Warto więc zacząć od sprawdzenia, czy został zachowany. Jeżeli materiału już nie ma, nadal możesz porozmawiać z lekarzem o innych możliwych kierunkach diagnostyki. Wybór badań zależy m.in. od przebiegu straty, historii medycznej oraz tego, czy poronienia się powtarzały.

Niezależnie od tego, na którym etapie szukania przyczyny poronienia jesteś, nie musisz przechodzić przez to sama. Możesz skontaktować się z nami, pomożemy Ci uporządkować dostępne kroki: 537 883 952.

Zapraszamy Cię również do naszej zamkniętej grupy wsparcia, gdzie możesz porozmawiać z innymi kobietami po stracie.

Czy da się sprawdzić, dlaczego poroniłam? Badanie materiału z poronienia

Tak. Jeśli materiał z poronienia został zabezpieczony, np. w bloczku parafinowym, może być możliwe wykonanie badania genetycznego nawet po pewnym czasie od straty.
Badanie pozwala sprawdzić, czy przyczyną poronienia mogła być wada chromosomowa dziecka, np. dodatkowy lub brakujący chromosom. Dzięki temu możesz uzyskać informacje o możliwej przyczynie tej konkretnej straty i dowiedzieć się, czy warto rozważyć dalsze badania.

Co może pokazać wynik badania materiału z poronienia?

  • Jeśli wykryto nieprawidłowość chromosomową – np. dodatkowy lub brakujący chromosom albo zmianę w jego budowie, która powstała przypadkowo podczas rozwoju zarodka. Taki wynik może dać odpowiedź na pytanie, co mogło być przyczyną tej konkretnej straty i potwierdzenie, że nie można było temu zapobiec [1, 3].
  • Jeśli wynik jest prawidłowy – oznacza to, że w zakresie wykonanego badania nie wykryto nieprawidłowej liczby chromosomów – warto szukać jej gdzie indziej, i wtedy większego znaczenia nabierają badania rodziców [1].
  • Jeśli wykryto zmianę w budowie chromosomów – to sygnał, że jedno z rodziców może, nie wiedząc o tym przekazywać taką zmianę dalej. Wtedy badanie kariotypów rodziców ma konkretny powód, czy podobna zmiana występuje u któregoś z nich [1, 5].

Poroniłam w szpitalu lub w domu – czy mogę jeszcze zbadać materiał?

To zależy przede wszystkim od tego, czy materiał poronny został zachowany i w jaki sposób go zabezpieczono.

1. Jeśli miałaś zabieg w brytyjskim szpitalu

Po zabiegu oczyszczenia macicy, określanym w UK m.in. jako ERPC lub MVA, materiał może zostać przekazany do badania histopatologicznego. Fragmenty tkanki wykorzystywane do takiego badania często zabezpiecza się w bloczku parafinowym (niewielki bloczek wosku, w którym zabezpieczono fragment tkanki), który może być później przechowywany w szpitalnym archiwum [12]. Warto zapytać szpital, czy materiał z poronienia trafił do histopatologii i czy jest jeszcze dostępny. Jeśli tak, może istnieć możliwość wykorzystania go do badania genetycznego w Polsce.

2. Jeśli poroniłaś w domu

Jeśli chcesz zachować możliwość wykonania badania genetycznego, warto wcześniej skontaktować się z brytyjskim szpitalem, np. Early Pregnancy Unit. Zapytaj, czy może przyjąć materiał z poronienia do badania histopatologicznego i zabezpieczyć go w bloczku parafinowym. Jeśli tak, możesz później poprosić o jego wypożyczenie i przesłanie do laboratorium w Polsce. Przed wysyłką ustal z wybranym laboratorium, jak przygotować przesyłkę do transportu.

W tak trudnym momencie nie musisz wiedzieć, jak postąpić z materiałem do badania. Możesz skontaktować się z nami. Spokojnie wyjaśnimy Ci dostępne możliwości i podpowiemy krok po kroku, co zrobić. Zadzwoń: 537 883 952.

Jak uzyskać materiał z poronienia z brytyjskiego szpitala?

Jeżeli materiał poronny został przekazany do histopatologii, być może znajduje się obecnie w bloczku parafinowym. Możesz to sprawdzić w trzech krokach.

1 .Zapytaj szpital, czy materiał nadal jest dostępny.

Skontaktuj się z oddziałem, na którym miałaś zabieg, lub z działem histopatologii (histopathology department). Możesz zadać takie pytanie: „Was the pregnancy tissue sent for histology? Is there a paraffin block that could be lent to the patient or sent to another laboratory for genetic testing?” Zapytasz w ten sposób, czy materiał został przekazany do histopatologii oraz czy bloczek można wypożyczyć lub przesłać do innego laboratorium.

2. Dowiedz się, jak wypożyczyć bloczek.

Jeśli szpital nadal przechowuje materiał, poproś o informację dotyczącą procedury jego udostępnienia. Placówka może wymagać pisemnego wniosku zawierającego Twoje dane, datę zabiegu oraz numer szpitalny. W razie trudności możesz poprosić o pomoc swojego GP lub skontaktować się z PALS (Patient Advice and Liaison Service), jeśli taka usługa działa w Twojej placówce.

3. Prześlij bloczek do laboratorium w Polsce

Bloczek parafinowy nie wymaga chłodzenia, dlatego możesz przesłać go do laboratorium w Polsce. Przed wysyłką ustal z laboratorium sposób jego zapakowania.
Materiał może być klasyfikowany jako próbka niezakaźna (Exempt human specimen). Przy wysyłce z Wielkiej Brytanii może być wymagana deklaracja celna CN22 z opisem „paraffin block – medical sample, no commercial value”. W przypadku przesyłek z Irlandii Północnej do Polski deklaracja celna co do zasady nie jest potrzebna.
Ważne: regulaminy przewoźników, w tym Royal Mail, ograniczają przesyłanie szczątków ludzkich i niektórych próbek biologicznych [15]. Bloczek parafinowy to utrwalona, niezakaźna tkanka, ale to, czy dany przewoźnik przyjmie taką przesyłkę i na jakich warunkach, warto potwierdzić bezpośrednio przed nadaniem – w razie wątpliwości wybierz firmę kurierską, która obsługuje przesyłki medyczne.
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zapytanie w brytyjskim szpitalu, czy placówka może przesłać materiał bezpośrednio do wybranego laboratorium w Polsce.

Jakie badania po poronieniu mogę wykonać w domu, mieszkając w Anglii?

Badanie materiału z poronienia może dostarczyć ważnych informacji o tej konkretnej ciąży. Nie zawsze jednak jest możliwe, szczególnie jeśli materiał nie został zachowany. W takiej sytuacji możesz omówić z lekarzem inne kierunki diagnostyki. Niektóre badania po poronieniu wykonuje się z wymazu z policzka, dzięki czemu możesz zlecić je w Polsce, nie wyjeżdżając z Wielkiej Brytanii.

Jak to wygląda?

Zamawiasz zestaw do pobrania próbki pod swój adres w UK. Wymaz pobierasz samodzielnie w domu, zgodnie z instrukcją, a następnie odsyłasz go do laboratorium w Polsce. Wynik otrzymujesz online. Poniżej znajdziesz przykłady dostępnych badań i informacje, kiedy można rozważyć ich wykonanie.

BadaniePróbkaPo co możesz je rozważyć po poronieniu?Kiedy może być szczególnie ważne?
Trombofilia wrodzonaWymaz z policzkaJeśli zastanawiasz się, czy za stratą mógł stać problem związany z krzepnięciem krwi, to badanie może być jednym z kierunków do sprawdzenia. Wynik zostaje z Tobą na całe życie i może mieć znaczenie także przy planowaniu kolejnej ciąży.Gdy u Ciebie lub w rodzinie występowała zakrzepica albo chcesz sprawdzić ten kierunek przed kolejną ciążą.
Pakiet badań po poronieniuWymaz z policzkaPozwala za jednym razem sprawdzić dwa możliwe kierunki: trombofilię wrodzoną i predyspozycje do celiakii. Celiakia czasem długo nie daje wyraźnych objawów, a może mieć związek z problemami z płodnością, nawracającymi stratami i niedoborami ważnymi przed ciążą.Gdy chcesz szerzej sprawdzić możliwe przyczyny i lepiej przygotować się do kolejnej ciąży.
KIR i HLA-C  + HLA-C partneraWymaz z policzkaBywa rozważane wtedy, gdy straty się powtarzają, a wcześniejsze badania nie dały odpowiedzi. Wynik może dać lekarzowi dodatkową informację o tym, czy w grę może wchodzić czynnik immunologiczny związany z zagnieżdżeniem ciąży.Przy powtarzających się, niewyjaśnionych stratach lub niepowodzeniach zagnieżdżenia (np. po in vitro).

Pamiętaj, że nie wszystkie badania są rutynowo zalecane po poronieniu. Wybór ich zależy od Twojej sytuacji i historii medycznej. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, skontaktuj się z nami. Wyjaśnimy Ci, co pozwalają sprawdzić poszczególne badania i jak możesz je wykonać, mieszkając w Wielkiej Brytanii.

Jakie badania po poronieniu mogę wykonać podczas pobytu w Polsce?

Jeśli planujesz przyjazd do Polski, możesz wykorzystać ten czas na wykonanie badań wymagających pobrania krwi lub wizyty w placówce. To tylko część dostępnych możliwości. Poniżej znajdziesz kilka przykładów.

  • Kariotyp kobiety i partnera – to badanie pozwala sprawdzić liczbę i budowę chromosomów obojga partnerów. Może wykryć zmiany, które nie powodują żadnych objawów u rodziców, ale mogą mieć znaczenie dla przebiegu ciąży. Jest szczególnie istotne, jeśli badanie materiału z poronienia wykazało określoną zmianę chromosomową lub istnieją inne wskazania do jego wykonania. W Polsce możesz wykonać je prywatnie, bez konieczności uzyskania skierowania z NHS.
  • Ocena budowy macicy (USG 3D, SIS/HSG lub histeroskopia) – pozwala wykryć nieprawidłowości, takie jak przegroda macicy, polipy czy zrosty, które mogą mieć znaczenie dla przebiegu ciąży. Wiele z nich nie daje wyraźnych objawów, a część można leczyć [1, 5]. Ważne: USG wykonane w UK podczas poronienia nie zawsze obejmuje szczegółową ocenę budowy macicy. Jeśli nie miałaś takiej diagnostyki, możesz zaplanować ją podczas pobytu w Polsce.
  • Badania w kierunku infekcji – jeśli występują objawy lub inne wskazania, lekarz może zalecić odpowiednie badania, np. w kierunku zakażenia chlamydią. Niektóre infekcje przebiegają bez wyraźnych objawów, dlatego warto omówić z lekarzem, czy w Twojej sytuacji taka diagnostyka jest potrzebna. Rutynowe wykonywanie szerokich paneli infekcyjnych, w tym badań na Mycoplasma i Ureaplasma, nie jest zalecane wyłącznie z powodu poronień [1, 5].
  • Badanie nasienia partnera – przy poszukiwaniu przyczyn poronień warto uwzględnić również zdrowie partnera. W zależności od Waszej sytuacji lekarz może zaproponować podstawowe badanie nasienia, a przy nawracających, niewyjaśnionych stratach – także badanie fragmentacji DNA plemników [5].

A jeśli potrzebujesz szerszej diagnostyki? Możesz wykonać ją również z UK

Jeśli wcześniejsze badania nie wyjaśniły przyczyny trudności, kolejna ciąża się nie pojawia lub doświadczasz następnych strat, możesz rozważyć szerszą diagnostykę genetyczną w Polsce. Jedną z możliwości jest Fertiscan, który bada geny związane z płodnością kobiety i mężczyzny, m.in. z zapłodnieniem i wczesnym rozwojem zarodka.  Pozwala przyjrzeć się genetycznym czynnikom, które mogą mieć znaczenie dla dojrzewania komórek jajowych, działania plemników, zapłodnienia i pierwszych etapów rozwoju zarodka.  Badanie wykonasz bez przyjazdu do Polski,  z wymazu z policzka pobranego samodzielnie w domu. Jego przydatność zależy od Twojej sytuacji i wcześniejszych wyników. Chcesz dowiedzieć się więcej o Fertiscan? W bezpłatnym poradniku przygotowanym przez naszego partnera, laboratorium testDNA, przeczytasz, na jakich etapach mogą pojawiać się trudności z kolejną ciążą i jakie dodatkowe informacje może dostarczyć badanie.

Gdzie mogę zlecić badania po poronieniu, mieszkając w Wielkiej Brytanii?

Niezależnie od tego, czy chcesz zbadać materiał z poronienia, wykonać badania genetyczne bez przyjazdu do Polski, czy zaplanować diagnostykę podczas pobytu w kraju, możesz skorzystać z pomocy laboratorium testDNA, partnera serwisu Poroniłam.pl. Zobacz dostępne badania po poronieniu i sprawdź, jakie masz możliwości.

Chcesz dowiedzieć się, dlaczego doszło do poronienia?

Jeśli chcesz poszukać przyczyny straty i dowiedzieć się, co możesz zrobić przed kolejną ciążą, porozmawiaj z nami. Pomożemy Ci ustalić, od którego kroku diagnostyki możesz zacząć w swojej sytuacji.

Zadzwoń do nas: 537 883 952

Jakie prawa przysługują mi po poronieniu w Wielkiej Brytanii?

Jeśli mieszkasz w UK, możesz mieć pytania nie tylko o badania po poronieniu, ale również o formalności po stracie. Po poronieniu możesz potrzebować czasu na powrót do zdrowia, pożegnanie dziecka i odnalezienie się w nowej rzeczywistości. W tym trudnym czasie warto wiedzieć, jakie masz prawa i z jakiego wsparcia możesz skorzystać.

  • Baby Loss Certificate (Anglia) – jeśli straciłaś dziecko przed 24. tygodniem ciąży, możesz otrzymać bezpłatny, pamiątkowy certyfikat, nawet jeśli od poronienia minęło wiele lat. Zamówisz go przez GOV.UK. Wniosek wymaga danych pozwalających potwierdzić Twoją tożsamość. Możesz podać imię dziecka. Certyfikat przychodzi pocztą w ciągu maksymalnie 21 dni. Nie jest dokumentem urzędowym i nie uprawnia do świadczeń. Przy stracie od 24. tygodnia zamiast certyfikatu otrzymasz oficjalny akt martwego urodzenia – piszemy o nim niżej.
  • Zwolnienie lekarskie – jeśli po poronieniu potrzebujesz czasu na powrót do zdrowia, możesz skorzystać ze zwolnienia lekarskiego. Przez pierwsze 7 dni kalendarzowych wystarczy Twoje oświadczenie (self-certification). Przy dłuższej nieobecności potrzebny będzie dokument fit note, który wystawi lekarz GP lub inny uprawniony pracownik ochrony zdrowia. Możesz również otrzymać wynagrodzenie chorobowe, jeśli spełniasz odpowiednie warunki. Pracodawca nie może traktować Cię gorzej z powodu nieobecności związanej ze stratą ciąży.
  • Dodatkowy urlop od pracodawcy – niektóre firmy oferują po poronieniu dodatkowy płatny urlop. Nie jest on jednak gwarantowany ustawowo w Anglii, Szkocji i Walii. Warto zapytać pracodawcę lub dział HR, czy możesz z niego skorzystać i na jakich zasadach.
  • Urlop po poronieniu w Irlandii Północnej – od 6 kwietnia 2026 r., jeśli jesteś zatrudniona, Tobie i drugiemu rodzicowi mogą przysługiwać do 2 tygodni ustawowego urlopu po poronieniu przed 24. tygodniem ciąży. Możesz również otrzymać wynagrodzenie, jeśli spełniasz wymagane warunki. Urlop można wykorzystać w ciągu 56 tygodni od straty lub jej stwierdzenia. Uprawnienie dotyczy strat, które nastąpiły lub zostały stwierdzone od 6 kwietnia 2026 r.
  • Martwe urodzenie (od 24. tygodnia ciąży) – jeśli jesteś zatrudniona, przysługuje Ci urlop macierzyński do 52 tygodni. Możesz również otrzymywać świadczenia macierzyńskie przez maksymalnie 39 tygodni, jeśli spełniasz odpowiednie warunki. Tobie i drugiemu rodzicowi mogą dodatkowo przysługiwać po 2 tygodnie urlopu po stracie dziecka, z możliwością otrzymania wynagrodzenia po spełnieniu warunków. Martwe urodzenie należy zarejestrować w urzędzie. Możesz nadać dziecku imię i otrzymasz akt martwego urodzenia (stillbirth certificate) – oficjalny dokument z imieniem Twojego dziecka.
  • Dziecko urodzone żywe, które następnie zmarło – niezależnie od tygodnia ciąży zachowujesz prawo do urlopu macierzyńskiego, jeśli spełniasz warunki dotyczące zatrudnienia. Możesz również otrzymywać świadczenia macierzyńskie, a drugiemu rodzicowi może przysługiwać urlop ojcowski. Oboje możecie mieć także prawo do dodatkowego urlopu po stracie dziecka.
  • Pomoc w pokryciu kosztów pogrzebu (Anglia) – jeśli dziecko urodziło się martwe od 24. tygodnia ciąży lub urodziło się żywe, a następnie zmarło, możesz skorzystać z programu Children’s Funeral Fund for England. Fundusz pokrywa określone koszty pochówku lub kremacji oraz dofinansowuje zakup trumny, całunu lub szkatułki pogrzebowej do 300 funtów. Pomoc nie zależy od Twoich dochodów, a pogrzeb musi odbyć się w Anglii. Jeśli korzystasz z usług zakładu pogrzebowego, formalnościami i rozliczeniem zazwyczaj zajmuje się zakład. Koszty należy zgłosić w ciągu 6 miesięcy od pogrzebu.

Co zmieni się w prawach kobiet po poronieniu w Wielkiej Brytanii w 2027 roku?

Najczęstsze pytania Polek mieszkających w UK o badania po poronieniu

NHS nie zaproponowało mi badań. Czy mogę wykonać je już po pierwszym poronieniu?

Tak. Możesz zdecydować się na prywatne badania w Polsce, nawet jeśli NHS nie zaproponowało Ci diagnostyki. Jedną z możliwości jest badanie materiału z poronienia, które może pomóc ustalić, czy przyczyną straty była wada chromosomowa dziecka. Wybór dalszych badań zależy od Twojej sytuacji i historii medycznej.

Poroniłam kilka miesięcy temu. Czy mogę jeszcze sprawdzić przyczynę?

Tak. Jeśli materiał z poronienia trafił do badania histopatologicznego, szpital może nadal przechowywać go w bloczku parafinowym. Warto sprawdzić, czy można wykorzystać go do badania genetycznego. Nawet jeśli materiał nie został zachowany, nadal możesz rozpocząć diagnostykę u siebie i partnera. Wybór badań zależy od Waszej sytuacji i historii medycznej.

Czy mogę wysłać materiał z poronienia z Anglii do Polski?

Tak, jeśli materiał został odpowiednio zabezpieczony i nadaje się do badania. Możesz zapytać brytyjski szpital o możliwość wypożyczenia bloczka parafinowego lub przesłania go bezpośrednio do polskiego laboratorium. Przed wysyłką ustal z laboratorium sposób zapakowania i transportu.

Jakie badania po poronieniu mogę wykonać bez przyjazdu do Polski?

Niektóre badania genetyczne, np. w kierunku trombofilii wrodzonej czy KIR/HLA-C, można wykonać z wymazu z policzka. Zestaw zamawiasz pod swój adres w Wielkiej Brytanii, samodzielnie pobierasz próbkę i odsyłasz ją do laboratorium w Polsce. Wynik otrzymujesz online. Pamiętaj, że nie wszystkie te badania są rutynowo zalecane po poronieniu.

Czy muszę przyjechać do Polski, żeby wykonać badania po poronieniu?

Nie. Część badań możesz zlecić w Polsce, mieszkając nadal w UK. Jeśli jednak planujesz przyjazd, możesz wykorzystać ten czas na wykonanie badań wymagających pobrania krwi lub wizyty w placówce, np. kariotypu. Badania w kierunku zespołu antyfosfolipidowego czy zaburzeń tarczycy możesz również omówić ze swoim GP w Wielkiej Brytanii.

Pamiętaj: poronienie to nie Twoja wina. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Jeśli potrzebujesz wsparcia emocjonalnego, w Wielkiej Brytanii możesz skontaktować się z Miscarriage Association lub Tommy’s (obie organizacje prowadzą telefony wsparcia), a po polsku – z psychologami współpracującymi z Poroniłam.pl.

Bibliografia

  1. Regan L, Rai R, Saravelos S, Li TC; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Recurrent Miscarriage: Green-top Guideline No. 17. BJOG. 2023;130(12):e9–e39. doi:10.1111/1471-0528.17515.
  2. Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust. Recurrent pregnancy loss clinic information [Internet]. Cambridge: CUH; [cytowano 25 sierpnia 2026]. Dostępne: https://www.cuh.nhs.uk/patient-information/recurrent-pregnancy-loss-clinic-information/
  3. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Recurrent pregnancy loss: a committee opinion (2026). Fertil Steril. 2026. Dostępne: https://www.asrm.org/practice-guidance/practice-committee-documents/recurrent-pregnancy-loss-a-committee-opinion-2026/
  4. ESHRE Guideline Group on RPL; Bender Atik R, Christiansen OB, Elson J, et al. ESHRE guideline: recurrent pregnancy loss: an update in 2022. Hum Reprod Open. 2023;2023(1):hoad002. doi:10.1093/hropen/hoad002.
  5. Australasian CERTAIN Recurrent Pregnancy Loss Group. Australasian Recurrent Pregnancy Loss Clinical Management Guideline 2024, Part I. Aust N Z J Obstet Gynaecol. 2024. Dostępne: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11660023/
  6. van Dijk MM, et al. Identifying discrepancies between clinical practice and evidence-based guideline in recurrent pregnancy loss care, a tool for clinical guideline implementation. 2023. Dostępne: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10386208/
  7. GOV.UK. Request a baby loss certificate – Terms of use [Internet]. NHS Business Services Authority; [cytowano 25 sierpnia 2026]. Dostępne: https://www.request-a-baby-loss-certificate.service.gov.uk/terms-of-use
  8. GOV.UK. Request a baby loss certificate [Internet]. [cytowano 25 sierpnia 2026]. Dostępne: https://www.gov.uk/request-baby-loss-certificate
  9. Employment Rights Act 2025 (UK). Royal Assent 18 December 2025. Przepisy o urlopie z powodu straty ciąży przed 24. tygodniem (bereavement leave).
  10. Cwm Taf Morgannwg University Health Board. Diagnosis and Management of First Trimester Miscarriage – health board guideline [Internet]. NHS Wales; [cytowano 25 sierpnia 2026]. Dostępne: https://wisdom.nhs.wales/health-board-guidelines/cwm-taf-gynaecology-file/diagnosis-and-management-of-first-trimester-miscarriage/
  11. Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny (FEDERA). Twoje prawa po poronieniu lub terminacji ciąży [Internet]. Warszawa: FEDERA; 4 czerwca 2025 [cytowano 25 sierpnia 2026]. Dostępne: https://federa.org.pl/prawa-po-poronieniu/
  12. Royal College of Pathologists, Institute of Biomedical Science. Best practice recommendations: The retention and storage of pathological records and specimens. 6th edition. London: RCPath; 2025 (obowiązuje od października 2025 r.). Dostępne: https://www.rcpath.org/static/049ea966-df5c-4a9f-9353ba24a69bb808/bd7ed2ba-8e77-4a2d-8c3ae7e74f3aaaa0/g031-The-retention-and-storage-of-pathological-records-and-specimens.pdf
  13. Royal Mail. Sending and receiving items abroad after Brexit [Internet]. [cytowano 25 sierpnia 2026]. Dostępne: https://royalmail.com/brexit
  14. World Health Organization. Guidance on regulations for the transport of infectious substances 2021–2022. Geneva: WHO; 2021 (rozdział o próbkach zwolnionych – „exempt human specimen”). Dostępne: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/influenza/global-influenza-surveillance-and-response-system/who_guidance_is_2021-22.pdf
  15. Royal Mail. Scheme for Franking Letters and Parcels – prohibited and restricted items (m.in. poz. „Human and animal remains” oraz „Biological substances, Category B, UN3373”). The Gazette [Internet]. [cytowano 25 sierpnia 2026]. Dostępne: https://www.thegazette.co.uk/notice/4034850
  16. Sands. Ciąża i strata dziecka w pracy – informator dla pracownic (wersja polska). Marzec 2024. Dostępne: https://www.sands.org.uk/sites/default/files/Sands_PregnancyBabyLossAtWork_A5_Mar24_Polish.pdf
  17. nidirect. Parental Bereavement Leave and Pay [Internet]. [cytowano 25 września 2026]. Dostępne: https://www.nidirect.gov.uk/articles/parental-bereavement-leave-and-pay
  18. GOV.UK. „No one should have to fight for time to grieve” – new rights for family bereavement and pregnancy loss [Internet]. 22 września 2026. Dostępne: https://www.gov.uk/government/news/no-one-should-have-to-fight-for-time-to-grieve-new-rights-for-family-bereavement-and-pregnancy-loss
  19. Department for Business and Trade. Impact assessment: Amending new right to unpaid bereavement leave to include pregnancy loss. 7 lipca 2025. Dostępne: https://assets.publishing.service.gov.uk/media/6867ecab81dd8f70f5de3b69/Impact_assessment_pregnancy_loss_leave.pdf
  20. Acas. Stillbirth or miscarriage – time off work for bereavement [Internet]. Aktualizacja: kwiecień 2026 [cytowano 25 września 2026]. Dostępne: https://www.acas.org.uk/time-off-for-bereavement/stillbirth-or-miscarriage
  21. Tommy’s. Your rights and benefits after a stillbirth or neonatal death [Internet]. Przegląd: 4 lipca 2025 [cytowano 25 września 2026]. Dostępne: https://www.tommys.org/baby-loss-support/stillbirth-information-and-support/your-rights-and-benefits-after-stillbirth-neonatal-death
  22. GOV.UK. Support for child funeral costs (Children’s Funeral Fund for England) [Internet]. [cytowano 25 września 2026]. Dostępne: https://www.gov.uk/child-funeral-costs

Źródło uzupełniające (kontekst polski): Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. Rekomendacje dotyczące postępowania w przypadku niepowodzeń rozrodu. Ginekol Perinatol Prakt. 2018;3(3):110–127. Rekomendacje PTGiP z 2018 r. wymieniają badanie materiału z poronienia jako element diagnostyki poronień nawracających; nie były aktualizowane po publikacji nowszych wytycznych międzynarodowych [1, 3, 4], dlatego w tym artykule opieramy się przede wszystkim na tych ostatnich.

Przyczyny poronienia – dlaczego dochodzi do utraty ciąży?

Jeśli czytasz ten artykuł, prawdopodobnie szukasz odpowiedzi na jedno z najtrudniejszych pytań: dlaczego doszło do poronienia? To naturalna i ważna potrzeba. Zanim przejdziemy do szczegółów, warto zapamiętać najważniejszy wniosek płynący z badań naukowych: zdecydowana większość poronień wynika z przyczyn losowych, na które kobieta nie miała żadnego wpływu [1,2]. Poniżej wyjaśniam, skąd to wiadomo i co oznacza w praktyce.

Najczęstszą przyczyną poronienia, odpowiadającą za około 50–60% strat w pierwszym trymestrze, są przypadkowe nieprawidłowości chromosomowe zarodka, powstające w momencie zapłodnienia lub tuż po nim [1,3]. Rzadsze przyczyny to m.in. zaburzenia hormonalne, wady budowy macicy, choroby przewlekłe matki, zespół antyfosfolipidowy i niektóre infekcje. U części kobiet przyczyny nie udaje się ustalić Jednym z powodów może być brak możliwości zbadania materiału z poronienia

przyczyna poronienia - para na konsultacji lekarskiej u ginekologa po poronieniu

Co to właściwie znaczy „przyczyny poronienia”?

Kiedy mowa o przyczynach poronienia (spotkasz też określenia „powody poronienia” – znaczą to samo), chodzi o czynnik, który sprawił, że konkretna ciąża przestała się rozwijać przed ukończeniem 22. tygodnia [4].

Granica 22 tygodni ma znaczenie medyczne i formalne. Jeśli do straty dochodzi później, od 22. tygodnia ciąży, mówimy o martwym urodzeniu, a nie o poronieniu.

Część przyczyn jest wspólna dla obu sytuacji (np. wady genetyczne, infekcje, niewydolność szyjki macicy), ale przy stratach po 22. tygodniu większą rolę odgrywają m.in. zaburzenia funkcji łożyska, stan przedrzucawkowy czy powikłania pępowinowe, dlatego diagnostyka przyczyn wygląda wtedy nieco inaczej

Prawa po stracie: takie jak rejestracja dziecka, pochówek, urlop macierzyński czy zasiłek pogrzebowy przysługują natomiast niezależnie od tygodnia ciąży, w którym doszło do straty. Jeśli Twoja strata nastąpiła po 22. tygodniu, przyczynom martwego urodzenia poświęcamy osobny artykuł.

Warto od początku rozróżnić dwie rzeczy, które w internecie często są mylone:

  • Przyczyna – to, co bezpośrednio doprowadziło do zatrzymania rozwoju tej konkretnej ciąży (np. trisomia, czyli dodatkowy chromosom u zarodka).
  • Czynnik ryzyka – coś, co statystycznie zwiększa prawdopodobieństwo poronienia w populacji (np. wiek, palenie papierosów), ale samo w sobie nie „powoduje” straty i nie wyjaśnia, dlaczego doszło do niej u Ciebie.

To rozróżnienie ma ogromne znaczenie praktyczne. W wielu opracowaniach przyczyny i czynniki ryzyka opisywane są łącznie, bez ich rozdzielenia, przez co kobieta po stracie może odnieść wrażenie, że „zawiniła” kawa, stres w pracy albo wysiłek fizyczny. Tymczasem większość poronień wynika z nieprawidłowości genetycznych zarodka, na które kobieta nie ma wpływu i które pojawiają się bardzo wcześnie, często zanim w ogóle dowie się o ciąży [1,3].

Drugie ważne rozróżnienie: przyczyny pojedynczego poronienia to nie to samo, co przyczyny poronień nawracających (czyli co najmniej dwóch strat). Część czynników – jak trombofilia czy zaburzenia immunologiczne – ma znaczenie głównie wtedy, gdy straty się powtarzają. Omawiam to osobno, żeby nie mieszać tych dwóch sytuacji.

Przyczyny poronienia według częstości – co jest naprawdę częste, a co rzadkie

Większość dostępnych artykułów wymienia kilkanaście możliwych przyczyn poronień jedną listą, bez informacji, które z nich występują często, a które są rzadkością. To buduje niepotrzebny lęk. Poniższa tabela porządkuje aktualną wiedzę:

Przyczyna poronieniaJak często odpowiada za poronienie?Czy dotyczy głównie pojedynczej straty, czy nawracających?
Nieprawidłowości chromosomowe zarodka (losowe)ok. 50–60% poronień I trymestru [1,3]pojedynczych – to zdecydowanie najczęstsza przyczyna
Nieprawidłowości hormonalne (np. niewyrównana niedoczynność tarczycy, źle kontrolowana cukrzyca)kilka procent [2,5] obu sytuacji
Zespół antyfosfolipidowy (APS)ok. 5–15% kobiet z poronieniami nawracającymi [6]głównie nawracających
Wady budowy macicy (np. przegroda macicy)ok. 2–5% par z poronieniami nawracającymi [6]nawracających
Ostre infekcje w ciążyrzadko; pojedyncze przypadki [2]pojedynczych
Niewydolność szyjki macicydotyczy głównie strat w II trymestrze [4]obu, przy stratach późnych

Co z tego wynika dla Ciebie?

 

Jeśli doświadczyłaś jednej straty, jedną z najczęstszych przyczyn są nieprawidłowości chromosomowe zarodka, które zwykle powstają losowo i nie muszą oznaczać problemu zdrowotnego u Ciebie ani partnera [1,3]. Badanie genetyczne materiału z poronienia może sprawdzić, czy taka nieprawidłowość była obecna i mogła odpowiadać za stratę. Dla wielu kobiet taka informacja pomaga lepiej zrozumieć, co się wydarzyło, i uporządkować dalszą diagnostykę. Jeśli wynik wskazuje na zmianę losową, jest to również cenna informacja przy planowaniu kolejnej ciąży, ponieważ ryzyko powtórzenia takiego samego zdarzenia jest zwykle niskie [3,6].

Najczęstsza przyczyna poronienia: nieprawidłowości chromosomowe zarodka

Badania materiału z poronienia pokazują, że w ponad połowie ciąż zakończonych stratą w pierwszym trymestrze zarodek miał nieprawidłową liczbę chromosomów – najczęściej trisomię (dodatkowy chromosom), monosomię X lub triploidię [1,3]. Te zmiany powstają przypadkowo podczas dojrzewania komórki jajowej, plemnika lub tuż po zapłodnieniu. Nie są dziedziczone po rodzicach i zwykle nie powtarzają się w kolejnej ciąży. Takie błędy mogą dotyczyć także zarodka z in vitro, nawet jeśli w klinice oceniono go jako dobrej jakości – wyjaśniamy to w artykule: Poronienie po in vitro.

Można to wyjaśnić prościej: aby ciąża mogła się rozwijać, zarodek potrzebuje kompletnej, prawidłowo „poskładanej” instrukcji genetycznej – 46 chromosomów. Jeśli w losowym procesie podziału komórek trafi się chromosom dodatkowy lub go zabraknie, rozwój w pewnym momencie zatrzymuje się sam. Organizm kobiety nie jest w stanie temu zapobiec – i nie mógł tego spowodować.

Ryzyko takich losowych zmian rośnie z wiekiem komórek jajowych. Wiąże się to z dwiema różnymi liczbami, których nie należy mylić.

  • Po pierwsze: jak często poronienie ma przyczynę chromosomową. Gdy bada się materiał z poronienia, nieprawidłową liczbę chromosomów stwierdza się w około 50% strat u kobiet przed 35. rokiem życia i aż w około 75% strat u kobiet po 40. roku życia [10]. Innymi słowy: im starsza mama, tym częściej przyczyną straty, która już się wydarzyła, jest losowa zmiana genetyczna zarodka – a nie problem zdrowotny po jej stronie.
  • Po drugie: jak często w ogóle dochodzi do poronienia. To zupełnie inna miara – mówi o tym, ile spośród wszystkich rozpoznanych ciąż kończy się stratą. Ponieważ z wiekiem częściej powstają losowe zmiany chromosomowe, rośnie także to ogólne ryzyko [7]:
Wiek kobiety Ile spośród rozpoznanych ciąż kończy się poronieniem
20–24 lata ok. 11%
25–29 lat ok. 10%
30–34 lata ok. 11%
35–39 lat ok. 17%
40–44 lata ok. 33%
45 lat i więcej ok.53–57%

Warto jednak pamiętać, że są to dane statystyczne dotyczące całej populacji, a nie prognoza dla konkretnej kobiety. Zwróć też uwagę, że do 34. roku życia ryzyko pozostaje niskie i praktycznie się nie zmienia – wyraźniejszy wzrost zaczyna się dopiero po 35. roku życia. Jak te dwie liczby łączą się w praktyce? Przykład: u kobiety w wieku 40–44 lat około 33 na 100 rozpoznanych ciąż kończy się poronieniem (tabela powyżej) – a jeśli do straty dojdzie i materiał zostanie zbadany, w około 75 na 100 przypadków okaże się, że przyczyną była losowa zmiana chromosomowa [7,10]. Większość ciąż, także po 35. i po 40. roku życia, kończy się urodzeniem zdrowego dziecka.

Ważna informacja praktyczna, której często brakuje w innych artykułach: to, czy przyczyną Twojej straty była zmiana chromosomowa, można sprawdzić – ale tylko badając materiał z poronienia (tkanki ciążowe). Takie badanie genetyczne można wykonać już po pierwszej stracie. Jeśli wykaże np. trisomię, daje odpowiedź na pytanie „dlaczego” oraz – co równie ważne – informację, że przyczyna była losowa i ryzyko powtórzenia jest niskie [3,6]. Ograniczeniem jest to, że materiał musi być odpowiednio zabezpieczony, dlatego warto zapytać o tę możliwość jak najwcześniej. Szczegóły opisuję w osobnym artykule o badaniach po poronieniu.

Przyczyny poronienia związane ze zdrowiem mamy

Rzadziej niż zmiany genetyczne zarodka, ale w części przypadków do poronienia przyczyniają się czynniki po stronie organizmu kobiety. Co ważne – większość z nich można zdiagnozować i skutecznie leczyć przed kolejną ciążą.

  • Zaburzenia hormonalne. Niewyrównana niedoczynność tarczycy oraz podwyższone przeciwciała przeciwtarczycowe wiążą się z wyższym ryzykiem straty; podobnie źle kontrolowana cukrzyca [2,5]. Dobrze leczona choroba tarczycy czy cukrzyca nie zwiększa istotnie ryzyka – kluczowe jest wyrównanie, nie sama diagnoza.
  • Zespół antyfosfolipidowy (APS). To choroba autoimmunologiczna, w której organizm wytwarza przeciwciała sprzyjające powstawaniu mikrozakrzepów w naczyniach łożyska. Jest najlepiej udokumentowaną uleczalną przyczyną poronień nawracających – po rozpoznaniu stosuje się leczenie (aspiryna, heparyna), które znacząco poprawia rokowanie w kolejnej ciąży [6,8].
  • Wady budowy macicy. Niektóre wrodzone nieprawidłowości, zwłaszcza przegroda macicy, mogą utrudniać zagnieżdżenie i rozwój ciąży. Wykrywa się je w USG (najlepiej trójwymiarowym) i część z nich można skorygować [6].
  • Niewydolność szyjki macicy. Dotyczy strat w drugim trymestrze – szyjka rozwiera się bezboleśnie i przedwcześnie. W kolejnej ciąży można temu przeciwdziałać (m.in. szew szyjkowy, progesteron) [4].
  • Infekcje. Ostre infekcje przebiegające z wysoką gorączką oraz niektóre zakażenia (np. listerioza, toksoplazmoza) mogą w pojedynczych przypadkach doprowadzić do straty [2]. Nie ma natomiast dowodów, że zwykłe przeziębienie czy łagodna infekcja powodują poronienie.

Kiedy przyczyn poronień szuka się szerzej: poronienia nawracające

Poszukiwanie przyczyny straty można rozpocząć już po pierwszym poronieniu, m.in. od badania genetycznego materiału z poronienia. To badanie odnosi się bezpośrednio do tej konkretnej straty i może wykazać, czy jej przyczyną była nieprawidłowość chromosomowa zarodka. Szersza diagnostyka organizmu mamy, obejmująca m.in. badania w kierunku zespołu antyfosfolipidowego, ocenę tarczycy, USG macicy czy w wybranych przypadkach badania genetyczne pary, jest według europejskich wytycznych ESHRE zalecana rutynowo po dwóch lub więcej stratach, czyli przy poronieniach nawracających [6].

To jednak nie oznacza, że po pierwszej stracie nie można sprawdzać również innych możliwych czynników. Zakres diagnostyki warto dobrać indywidualnie do historii zdrowia, przebiegu ciąży, chorób w rodzinie i wcześniejszych wyników. U części kobiet lekarz może już na tym etapie rozważyć m.in. badania hormonalne, ocenę budowy macicy, diagnostykę zaburzeń krzepnięcia czy inne badania wynikające z wywiadu.

„Niezalecane rutynowo” nie znaczy „nigdy niepotrzebne”. Oznacza, że nie ma podstaw, aby wykonywać dane badanie automatycznie u wszystkich pacjentek. W konkretnej sytuacji wynik może jednak mieć znaczenie, zwłaszcza gdy występują dodatkowe czynniki ryzyka lub wskazania w wywiadzie. Dlatego zamiast rezygnować z diagnostyki po pierwszej stracie, warto omówić z lekarzem, które badania mogą wnieść najwięcej informacji właśnie w Twoim przypadku.

Co zwykle nie powoduje poronienia – to nie była Twoja wina

Wiele kobiet po stracie zadaje sobie pytanie, czy mogły zrobić coś inaczej. W większości przypadków odpowiedź brzmi: nie. Za typowe przyczyny poronienia nie uznaje się [1,2,9]:

  • codziennego stresu, zdenerwowania, kłótni czy płaczu,
  • pracy zawodowej i zwykłego wysiłku fizycznego, w tym ćwiczeń,
  • współżycia w prawidłowo przebiegającej ciąży,
  • codziennych czynności, w tym zwykłego podnoszenia zakupów czy starszego dziecka,
  • podróży samolotem w prawidłowo przebiegającej ciąży,
  • umiarkowanego spożycia kofeiny, do ok. 200 mg dziennie,
  • wcześniejszego stosowania antykoncepcji hormonalnej,
  • drobnego upadku czy niewielkiego urazu we wczesnej ciąży.

Jeśli wypiłaś alkohol, zanim dowiedziałaś się o ciąży, sam ten fakt nie oznacza, że spowodowałaś poronienie. Od momentu rozpoznania ciąży zaleca się jednak całkowitą rezygnację z alkoholu.

Czynniki stylu życia, takie jak palenie papierosów, regularne spożywanie alkoholu w ciąży czy znaczna otyłość, mogą zwiększać statystyczne ryzyko poronienia [2,9]. Nie oznacza to jednak, że na ich podstawie można wskazać przyczynę konkretnej straty. W większości przypadków nie da się powiązać poronienia z jedną decyzją, jednym dniem czy pojedynczym zachowaniem.

Dlaczego tak często przyczyna poronienia pozostaje nieznana?

Jeśli po stracie nie wykonano badania materiału z poronienia, często nie da się ustalić, co dokładnie doprowadziło do zatrzymania ciąży. Taka odpowiedź może być trudna do przyjęcia, dlatego warto wiedzieć, co oznacza sytuacja, w której przyczyna poronienia pozostaje nieznana. Nie musi to oznaczać niewykrytej, poważnej choroby. Jednym z możliwych wyjaśnień jest to, że nie sprawdzono najczęstszej przyczyny wczesnych poronień, czyli nieprawidłowości chromosomowej zarodka, którą można wykryć właśnie w materiale z poronienia [3].

Z badań nad poronieniami nawracającymi wiadomo, że nawet po pełnej diagnostyce u około połowy par nie udaje się znaleźć jednoznacznej przyczyny. Mimo to rokowanie dla kolejnej ciąży u wielu z tych par pozostaje dobre [1,6].

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy poronienie oznacza, że coś jest ze mną nie tak?

Nie. Pojedyncze poronienie najczęściej jest skutkiem losowej nieprawidłowości genetycznej zarodka i nie świadczy o chorobie ani nieprawidłowości w organizmie kobiety. U większości kobiet kolejna ciąża przebiega prawidłowo [1,2].

2. Czy da się ustalić przyczynę mojego poronienia?

Często tak. Najwięcej informacji o przyczynie konkretnej straty może dostarczyć badanie genetyczne materiału z poronienia, które można wykonać już po pierwszym poronieniu. Jeśli materiał nie został zabezpieczony, przy powtarzających się stratach przyczyn szuka się także w badaniach kobiety i partnera [3,6].

3. Czy stres mógł spowodować moje poronienie?

Nie ma dowodów naukowych, że codzienny stres powoduje poronienia. To jedno z najczęstszych błędnych przekonań, które może niepotrzebnie obciążać kobiety po stracie [9].

4. Kiedy warto rozpocząć szerszą diagnostykę po poronieniu?

Szerszą diagnostykę wytyczne zalecają po dwóch stratach. Przy dodatkowych czynnikach, takich jak starszy wiek kobiety czy strata w II trymestrze, lekarz może zaproponować ją wcześniej. Badanie genetyczne materiału z poronienia można natomiast rozważyć po każdej stracie [6].

5. Czy poronienie się powtórzy?

Po jednej stracie ryzyko kolejnego poronienia jest tylko nieznacznie wyższe niż przeciętne. U większości kobiet kolejna ciąża kończy się urodzeniem zdrowego dziecka [1,2].

Podsumowanie – co warto zapamiętać

  • Najczęstszą przyczyną poronienia są losowe zmiany chromosomowe zarodka – niezależne od zachowania i zdrowia mamy.
  • Przyczyna ≠ czynnik ryzyka. Wiek czy styl życia zmieniają statystykę, ale nie wyjaśniają pojedynczej straty.
  • Przyczyny pojedynczego poronienia i poronień nawracających to dwie różne sytuacje kliniczne. 
  • Badanie genetyczne materiału z poronienia może wskazać, czy przyczyną konkretnej straty była nieprawidłowość chromosomowa zarodka i można je wykonać już po pierwszym poronieniu.

Jeśli chcesz uporządkować informacje o możliwej diagnostyce po poronieniu, przygotowaliśmy bezpłatną listę badań, do której możesz wrócić w dowolnym momencie. Pomoże Ci sprawdzić, jakie badania dotyczą kobiety, jakie partnera i które z nich warto omówić z lekarzem.

Bibliografia

  1. Quenby S, Gallos ID, Dhillon-Smith RK, et al. Miscarriage matters: the epidemiological, physical, psychological, and economic costs of early pregnancy loss. Lancet. 2021;397(10285):1658–1667.
  2. American College of Obstetricians and Gynecologists. Early Pregnancy Loss. ACOG Practice Bulletin No. 200. Obstet Gynecol. 2018;132(5):e197–e207 (reaffirmed).
  3. van den Berg MM, van Maarle MC, van Wely M, Goddijn M. Genetics of early miscarriage. Biochim Biophys Acta. 2012;1822(12):1951–1959.
  4. Bręborowicz GH (red.). Położnictwo i ginekologia. PZWL, Warszawa; aktualne wydanie – rozdział: Poronienie.
  5. Alexander EK, Pearce EN, Brent GA, et al. 2017 Guidelines of the American Thyroid Association for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum. Thyroid. 2017;27(3):315–389.
  6. ESHRE Guideline Group on RPL. ESHRE guideline: recurrent pregnancy loss – update 2022/2023. Hum Reprod Open. 2023;2023(1):hoad002.
  7. Magnus MC, Wilcox AJ, Morken NH, Weinberg CR, Håberg SE. Role of maternal age and pregnancy history in risk of miscarriage: prospective register based study. BMJ. 2019;364:l869.
  8. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. The Investigation and Treatment of Couples with Recurrent First-trimester and Second-trimester Miscarriage. Green-top Guideline No. 17.
  9. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Ectopic pregnancy and miscarriage: diagnosis and initial management. NICE guideline NG126; ostatnia aktualizacja 2023.
  10. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Recurrent pregnancy loss: a committee opinion. Fertil Steril. 2026. Dostępne na: https://www.asrm.org/practice-guidance/practice-committee-documents/recurrent-pregnancy-loss-a-committee-opinion-2026/

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Stan wiedzy i rekomendacji: sierpień 2026.

Zobacz też: