Progesteron to hormon, który jest konieczny dla zagnieżdżenia się zarodka w macicy oraz dla podtrzymania ciąży. Jego niedobór w ciąży może być bardzo niebezpieczny – prowadzić może nawet do poronienia. Z reguły objawia się on w ciąży poprzez bóle brzucha oraz plamienia, dlatego sygnały te ciężarna powinna skonsultować z lekarzem.
Jak progesteron wpływa na ciążę?
Progesteron to hormon produkowany na początku ciąży przez ciałko żółte, a później przez łożysko. Jego prawidłowe stężenie jest kluczowe już od pierwszych dni po zapłodnieniu. Progesteron:
– przygotowuje endometrium (błonę śluzową macicy) na zagnieżdżenie zarodka,
– umożliwia prawidłową implantację,
– wpływa na odpowiedź immunologiczną organizmu matki, dzięki czemu zarodek nie jest traktowany jak „ciało obce”,
– zmniejsza kurczliwość macicy.
Jeśli poziom progesteronu jest zbyt niski, zarodek może mieć trudność z prawidłowym zagnieżdżeniem się w macicy, co może prowadzić do bardzo wczesnej straty ciąży – często zanim kobieta zdąży usłyszeć bicie serca. W kolejnych tygodniach ciąży progesteron odpowiada także za rozluźnienie mięśnia macicy. Jego niedobór może powodować bóle i skurcze brzucha.
Jakie są objawy niedoboru progesteronu?
Objawy niedoboru progesteronu w ciąży nie są specyficzne, dlatego zawsze wymagają oceny lekarskiej i potwierdzenia badaniem. Najczęściej zgłaszane objawy to: bóle podbrzusza, skurcze macicy, plamienia, krwawienia. Część kobiet doświadcza także: nasilonego zmęczenia, bólów głowy, pogorszenia stanu skóry i paznokci, obniżonego libido.
Jeśli pojawiają się plamienia lub bóle brzucha w ciąży, zawsze warto skontaktować się z lekarzem. Objawy te nie muszą oznaczać poronienia, ale wymagają spokojnej diagnostyki. Pacjentka powinna wykonać badanie sprawdzające stężenie progesteronu. Jego poziom powinien mieścić się w następujących normach:
– 11-44,3 ng/ml w pierwszym trymestrze ciąży,
– 25,4-83,3 ng/ml w drugim trymestrze ciąży,
– 58,7-214 ng/ml w trzecim trymestrze ciąży.
Czy niedobór progesteronu może prowadzić do poronienia?
Niedobór progesteronu ma największe znaczenie na bardzo wczesnym etapie ciąży, kiedy odpowiada za zagnieżdżenie zarodka i stabilność endometrium. Zbyt niskie stężenie progesteronu może:
– utrudniać implantację,
– zwiększać ryzyko bardzo wczesnego poronienia,
– nasilać skurcze macicy.
W późniejszych tygodniach ciąży niski poziom progesteronu również może prowadzić do powikłań. W niektórych przypadkach przyczyną poronienia może być właśnie jego niedobór – zwłaszcza wtedy, gdy zbyt niskie stężenie hormonu sprzyja nasilonej kurczliwości macicy i bolesnym skurczom. Takie zaburzenia mogą zwiększać ryzyko komplikacji i utraty ciąży.
Jednocześnie warto jasno podkreślić, że nie każde poronienie ma związek z niedoborem progesteronu. Jest on jednym z wielu elementów złożonego procesu, jakim jest utrzymanie ciąży. To ważne, ponieważ wiele kobiet po stracie obwinia się, że „czegoś zabrakło”, podczas gdy rzeczywiste przyczyny poronienia często leżą poza ich wpływem.
FAQ – najczęstsze pytania o progesteron i poronienie
Źródło
Bomba-Opoń, D., Czajkowski, K., Karowicz-Bilińska, A., Kotarski, J., Nowak-Markwitz, E., Oszukowski, P., Paszkowski T., Poręba R., Wielgoś, M. (2015). Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące stosowania progesteronu w ginekologii i położnictwie. Ginekologia Polska, 86, 234-238.