Jeśli straciłaś dziecko w ciąży, możesz zastanawiać się, czy musisz organizować pogrzeb, czy to Twój obowiązek i jakie masz w tej sytuacji prawa.
Już na początku chcę powiedzieć jasno: pogrzeb dziecka nienarodzonego jest prawem, a nie obowiązkiem. W tym artykule krok po kroku wyjaśniam, kiedy można zorganizować pogrzeb, kiedy nie trzeba, jakie dokumenty są potrzebne i co dzieje się wtedy, gdy rodzice nie podejmują tej decyzji.
Spis treści
Czy muszę pochować dziecko po poronieniu?
Nie. Nie masz obowiązku organizowania pogrzebu dziecka po poronieniu – niezależnie od tego, w którym tygodniu ciąży doszło do straty. Prawo w Polsce daje rodzicom możliwość pochowania dziecka, ale nie nakłada na nich takiego obowiązku.
Oznacza to, że możesz:
- zdecydować się na pogrzeb dziecka po poronieniu,
- albo z tego prawa nie skorzystać.
Obie decyzje są zgodne z prawem. Żadna z nich nie wymaga tłumaczenia się, uzasadniania ani zgody kogokolwiek.
Czy dokumenty i rejestracja w USC oznaczają obowiązek pogrzebu?
Nie. Dopełnienie formalności po poronieniu nie oznacza, że musisz organizować pogrzeb dziecka. Rodzice mają prawo odebrać ze szpitala kartę martwego urodzenia, a następnie zarejestrować dziecko w USC, gdzie nadają mu imię. Dopełnienie tych formalności nie tworzy jednak obowiązku pochowania dziecka. Pogrzeb również jest bowiem jedynie prawem, z którego można skorzystać lub nie. Jeśli rodzice zdecydują się zostawić tkanki dziecka w szpitalu, jest on zobowiązany do zorganizowania pochówku we własnym zakresie. Nikt nie może zmuszać rodziców, by zorganizowali pogrzeb dziecka po poronieniu, ponieważ jest to niezgodne z prawem. Musi to być ich dobrowolna decyzja.
Pogrzeb dziecka nienarodzonego – jak go zorganizować?
By zorganizować pogrzeb dziecka nienarodzonego potrzebny jest jeden z dwóch dokumentów ze szpitala: karta martwego urodzenia lub karta zgonu. Ważne od 6 sierpnia rejestracja dziecka w USC nie jest już konieczna, aby móc skorzystać z urlopu macierzyńskiego czy zasiłku pogrzebowego. Aby skorzystać z tych praw wystarczy przedstawić zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną.
Po odebraniu karty zgonu lub karty martwego urodzenia przedstawiciel domu pogrzebowego może odebrać ciało dziecka ze szpitala. Następnie ustala się szczegóły pochówku z domem pogrzebowym oraz zarządcą cmentarza.
Czym jest Karta Martwego Urodzenia?
Karta Martwego Urodzenia to dokument medyczny, wystawiany przez placówkę medyczną. Potwierdza fakt urodzenia martwego dziecka i zawiera dane matki, miejsce, datę i godzinę urodzenia dziecka oraz jego płeć.
Pobierz przykładowy wzór Karty Martwego Urodzenia
Do czego służy Karta Martwego Urodzenia?
Karta Martwego Urodzenia umożliwia rodzicom:
- organizację pogrzebu dziecka,
- rejestrację dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego (jeśli rodzice tego chcą).
Aby go wydać, szpital musi jednak znać płeć dziecka, więc może być konieczne przeprowadzenie badań DNA. Najczęściej należy to zrobić wtedy, gdy poronienie nastąpiło do 16. tygodnia ciąży. Karta zgonu jest natomiast dokumentem, który pozwala wyłącznie zorganizować pogrzeb, jednak nie ma konieczności ustalania wcześniej płci dziecka.
Art. 11 ust. 5 Ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych [Dz.U. 1959 nr 11 poz. 62] możemy przeczytać:
Zobacz też: Rejestracja dziecka po poronieniu
Gdzie i w jakiej formie można pochować dziecko?
Z dokumentem należy udać się do zarządcy cmentarza i ustalić z nim szczegóły. Dziecko może zostać pochowane:
- w mogile zbiorowej,
- w grobie rodzinnym,
- w osobnym grobie.
Forma ceremonii:
- świecka lub religijna,
- z udziałem duchownego, mistrza ceremonii lub bez ceremonii
➡️ zawsze zależy wyłącznie od decyzji rodziców.
Co jeśli rodzice zrzekają się prawa do pochówku po poronieniu?
W sytuacji, gdy rodzice nie podejmują decyzji o pochówku, obowiązek jego organizacji przejmuje szpital, który realizuje go zgodnie z przepisami. Rodzice nie ponoszą kosztów ani odpowiedzialności organizacyjnej.
Czytaj więcej: Groby dzieci utraconych w Polsce
FAQ – najczęstsze pytania o pogrzeb dziecka po poronieniu
Zobacz też:
- Pogrzeb dziecka po poronieniu a karta zgonu
- Zasiłek pogrzebowy po poronieniu
- Pochówek dziecka po poronieniu, gdy nie ma ciała
Źródło:
- § 16 pkt 1 i § 17 ust. 1a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.
- Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych [Dz.U. 1959 nr 11 poz. 62]
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 968)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2025 r. poz. 969)
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), komunikat: „Wyższy zasiłek pogrzebowy od 1 stycznia 2026 r.”
Kompletnie o tym nie wiedziałam, aż się dziwię, że u nas coś dobrze jest wymyślone z myślą o społeczeństwie.
Temat smutny, ale niestety czasem taka wiedza się przydaje…
Po mojej stracie otrzymanie informacji o moich prawach było pokrzepiające. Że to co się stało ma znaczenie dla ogółu a nie tylko dla mnie i męża. Godnie pochowanie dziecka i otrzymanie czasu na powrót do zdrowia psychicznego jest bardzo potrzebne.
Dziękuję, że to napisałaś
To bardzo poruszające i ważne słowa.
Masz rację – to, co się wydarzyło, ma znaczenie nie tylko prywatne, ale też społeczne. Prawo do godnego pożegnania dziecka i do czasu na dojście do siebie psychicznie nie jest przywilejem, tylko realną potrzebą po stracie.
Cieszę się, jeśli informacje o prawach dały Ci choć odrobinę poczucia oparcia w tak trudnym momencie. To minimum, które powinno być oczywiste – a wciąż bywa niejasne.