Rodzice po poronieniu mogą, jeśli tego pragną, zorganizować pogrzeb swojego dziecka. Nie jest to skomplikowana procedura, a na pokrycie jej kosztów przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości 4000 zł. Zazwyczaj informacja o możliwości pochówku przekazywana jest już w szpitalu.
Poronienie to bardzo trudne doświadczenie. W tym czasie trudno myśleć o formalnościach, dlatego tutaj znajdziesz prostą odpowiedź na najważniejsze pytanie: jakie prawa mogą Ci przysługiwać po poronieniu lub martwym urodzeniu?
Od 6 sierpnia 2025 roku część procedur stała się prostsza. Przy urlopie macierzyńskim po stracie i przy zasiłku pogrzebowym nie trzeba ustalać płci dziecka ani rejestrować go w USC. W wielu sytuacjach wystarczy zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione na podstawie dokumentacji medycznej. To ważne, bo oznacza, że nawet po bardzo wczesnej stracie możesz mieć konkretne prawa.
Nie wszystkie prawa wymagają tych samych dokumentów. Najpierw warto spokojnie zrozumieć, co może Ci przysługiwać. Dopiero potem sprawdzić, jakie dokumenty będą potrzebne.
Jeśli jesteś zatrudniona na umowę o pracę, po poronieniu lub martwym urodzeniu przysługuje Ci 8 tygodni urlopu macierzyńskiego. Jeżeli podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu z innego tytułu, możesz mieć prawo do zasiłku macierzyńskiego za ten sam okres.
Od 6 sierpnia 2025 roku uzyskanie tego prawa jest prostsze. Jeśli nie został sporządzony akt urodzenia dziecka, podstawą może być zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione przez:
To zaświadczenie jest wystawiane bez względu na tydzień ciąży i bez konieczności ustalania płci dziecka. Czytaj więcej na temat urlopu macierzyńskiego po poronieniu >
Jeśli został już sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że urodziło się martwe, on także może być podstawą do skorzystania z tego prawa.
Najważniejsze jest to, że dziś, aby skorzystać z urlopu po stracie, nie trzeba już najpierw ustalać płci dziecka ani rejestrować go w USC. To jedna z najważniejszych zmian.
Jeśli organizujesz pochówek dziecka, możesz ubiegać się o zasiłek pogrzebowy bez względu na czas zakończenia ciąży. Aby go otrzymać, należy przedstawić w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń (np. faktury) oraz zaświadczenie o poronieniu wystawione przez lekarza ginekologa lub położną.
Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. Do końca 2025 roku wynosił 4000 zł. To wsparcie może pomóc nie tylko w organizacji pochówku, ale także w podjęciu dalszych decyzji — na przykład wtedy, gdy dla rodziców ważne jest ustalenie płci dziecka lub lepsze zrozumienie przyczyny poronienia. Czytaj więcej na temat zasiłku pogrzebowego po poronieniu >
Po zmianach obowiązujących od 6 sierpnia 2025 roku, do uzyskania zasiłku nie trzeba już zawsze przedstawiać aktu urodzenia dziecka. W wielu przypadkach podstawą może być:
Wniosek składa się w ZUS. Na złożenie wniosku jest co do zasady 12 miesięcy od dnia śmierci, a w praktyce przy dziecku martwo urodzonym — od dnia poronienia lub martwego urodzeniu.
Dla wielu rodziców rejestracja dziecka w USC ma bardzo duże znaczenie. Pozwala nadać dziecku imię i otrzymać akt urodzenia z adnotacją, że urodziło się martwe. Żeby było to możliwe, potrzebna jest karta martwego urodzenia. Taki dokument może zostać przekazany do USC tylko wtedy, gdy została ustalona płeć dziecka. Jeśli płci nie da się określić, rejestracja dziecka w USC nie jest możliwa.
Jeśli do straty doszło na bardzo wczesnym etapie ciąży, lekarz może nie mieć możliwości określenia płci dziecka na podstawie samego badania. W takiej sytuacji rodzice mogą zdecydować się na badanie genetyczne płci, które pozwala ustalić płeć dziecka i umożliwia wystawienie Karty Martwego Urodzenia. Dla wielu osób ma to duże znaczenie emocjonalne – pomaga nadać dziecku imię, przejść przez pożegnanie i uporządkować ten bardzo trudny moment.
Badanie genetyczne można wykonać z odpowiednio zabezpieczonej próbki z poronienia albo z bloczka parafinowego, jeśli materiał został przekazany do badania histopatologicznego. Dlatego, jeśli zależy Ci na takiej możliwości, warto jak najwcześniej powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej i poprosić o zabezpieczenie materiału.
We wczesnych etapach ciąży lekarz często nie jest w stanie ustalić płci. Jednak w takim wypadku, jeżeli zależy Wam na określeniu płci dziecka możecie wykonać testy genetyczne określające płeć dziecka na własny koszt. Sama analiza nie tylko może ustalić płeć dziecka, ale co więcej jest w stanie sprawdzić, czy u dziecka wystąpiły wady genetyczne, które mogły doprowadzić do poronienia. Czytaj więcej o badaniu płci po poronieniu>
Masz prawo zdecydować, co stanie się z ciałem dziecka.
Możesz:
Pochówek jest możliwy również wtedy, gdy płeć dziecka nie została ustalona. W celu organizacji pogrzebu należy udać się wybranego domu pogrzebowego i zarządcy cmentarza. Jeśli jesteście wierzący, możecie udać się również do księdza czy innego duchownego. Co ważne, kościół katolicki umożliwia przeprowadzenie pogrzebu dla dzieci martwo urodzonych bez chrztu (pełny obrzęd pogrzebowy). Czytaj więcej >
Po poronieniu możesz mieć prawo do odszkodowania z ubezpieczenia grupowego lub indywidualnej polisy na życie, ale zależy to od warunków konkretnego ubezpieczenia. Każda polisa ma swoje definicje, wyłączenia i zasady – dlatego kluczowe jest, by dokładnie sprawdzić OWU (Ogólne Warunki Ubezpieczenia).
Poniżej znajdziesz prostą instrukcję krok po kroku, jak sprawdzić, czy należy Ci się świadczenie i jak je uzyskać.
Ubezpieczenie grupowe z pracy (np. PZU, Allianz, Compensa, Unum, Nationale-Nederlanden itp.) często zawiera zapis o świadczeniu z tytułu urodzenia martwego dziecka.
Niektóre polisy wypłacają także świadczenie za poronienie przed 22. tygodniem ciąży (czyli po granicy uznania dziecka za „urodzone martwo”). Czasem potrzebne jest ustalenie płci dziecka – warunek ten może wynikać z zapisów OWU.
Również indywidualne ubezpieczenie na życie może obejmować tzw. świadczenie z tytułu ciężkiego zdarzenia (np. hospitalizacja, powikłania ciąży). Wypłata może zależeć od rodzaju zdarzenia i dokumentacji medycznej.
Krok 1: Znajdź OWU
Poproś dział HR lub przedstawiciela ubezpieczeniowego o Ogólne Warunki Ubezpieczenia. Możesz też znaleźć je na stronie internetowej ubezpieczyciela.
Krok 2: Sprawdź słowa kluczowe:
Szukaj w dokumencie takich haseł jak: martwe urodzenie, urodzenie martwego dziecka, poronienie, świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, świadczenie za pobyt w szpitalu.
Krok 3: Sprawdź wymagania
Zobacz, czy: wymagane jest ustalenie płci dziecka, wymagane jest zarejestrowanie dziecka w USC,
obowiązuje limit tygodnia ciąży (np. od 22. tygodnia).
Zgłoś zdarzenie do ubezpieczyciela (telefonicznie, przez formularz online lub w aplikacji). Przygotuj dokumenty: zaświadczenie o martwym urodzeniu (od lekarza lub położnej), dokumentacja medyczna z przebiegu ciąży i poronienia, (opcjonalnie) akt urodzenia martwego dziecka. Formularz zgłoszenia szkody (zazwyczaj dostępny na stronie ubezpieczyciela). Ubezpieczyciel ma zwykle 30 dni na wypłatę świadczenia po złożeniu kompletu dokumentów.
Jeśli masz wątpliwości, możesz zadzwonić na infolinię ubezpieczyciela i zapytać anonimowo o swoje uprawnienia.
Jeśli byłaś ubezpieczona w więcej niż jednym miejscu (np. praca + prywatna polisa), możesz złożyć wnioski do kilku ubezpieczycieli.
Po stracie ciąży wiele kobiet zadaje sobie jedno pytanie: Dlaczego tak się stało?
W przypadku wczesnych poronień częstą przyczyną są nieprawidłowości genetyczne zarodka lub płodu. Badanie materiału z poronienia może pomóc sprawdzić, czy to właśnie one były przyczyną straty. To nie jest obowiązek, ale dla części rodziców jest ważnym krokiem. Jeśli chcesz wiedzieć, czy w Twoim przypadku choroba genetyczna płodu była przyczyną poronienia poinformuj o tym lekarza lub położną.
Badanie genetyczne, które określi przyczyny poronienia możesz wykonać tylko jeśli lekarz lub położna zabezpieczy próbkę z poronienia. To może być jedyna szansa, abyś poznała przyczynę poronienia, dlatego jeśli chcesz wykonać takie badanie koniecznie poinformuj o tym swojego lekarza.
Waszym ostatnim, nieformalnym, prawem po stracie dziecka, jest prawo do spokoju i rekonwalescencji. Potrzebujecie czasu i wsparcia bliskich.
Ciekawy artykuł:
Poronienie to ogromna strata, ale też moment, w którym trzeba zmierzyć się z formalnościami i przepisami. Tu znajdziesz wszystko, co chcesz i powinnaś wiedzieć o urlopie i zasiłku macierzyńskim po stracie. Zebraliśmy w jednym miejscu najczęstsze i najtrudniejsze pytania oraz jasne odpowiedzi – m.in. komu przysługuje urlop macierzyński po poronieniu, czym różni się urlop od zasiłku, ile trwają i jakie dokumenty są potrzebne.
Konsultacja merytoryczna: Marzena Pilarz-Herzyk, prawniczka, autorka serwisu www.mamaprawniczka.pl
Jeśli czytasz ten tekst, to prawdopodobnie nosisz w sobie stratę, o której nie da się „po prostu zapomnieć”. I chcę ci powiedzieć coś bardzo ważnego: nawet po latach możesz domykać sprawy, które wtedy zostały przerwane przez szok, ból i chaos. Historia naszej czytelniczki pokazuje, że po 3,5 roku od poronienia da się ustalić płeć dziecka i zarejestrować je w USC – mimo że dla szpitala i urzędu był to „pierwszy raz”.
Nie musisz. Ale możesz. Od 06.08.2025 rejestracja dziecka w USC nie jest już konieczna, żeby skorzystać ze skróconego urlopu macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego. Do tych świadczeń wystarcza odpowiednie zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną (na podstawie dokumentacji medycznej).
A jednak dla wielu rodziców USC ma ogromne znaczenie emocjonalne i symboliczne:
Płeć dziecka jest potrzebna głównie wtedy, gdy chcesz zarejestrować dziecko w USC. Żeby można było zarejestrować dziecko w USC, lekarz musi wydać kartę martwego urodzenia. Do jej wydania niezbędna jest znajomość płci. W przypadku utraty ciąży do 16. tygodnia najczęściej konieczne są badania genetyczne, które określają płeć bez względu na moment poronienia. Badanie można wykonać na podstawie materiału od dziecka zabezpieczonego w bloczku parafinowym.
W szpitalu, w którym doszło do poronienia naszej czytelniczki, takie bloczki są przechowywane 30 lat. Laboratorium nie miało problemu z realizacją badania, a płeć udało się określić. Warto wiedzieć o możliwości wypożyczenia bloczków nawet po wielu latach!
Chociaż czytelniczka musiała wykonać kilkanaście telefonów i czekać na potwierdzenie wojewódzkiego USC, wszytko się udało. Jest to bowiem całkowicie zgodne z prawem, jednak niepraktykowane, dlatego urzędnicy wcześniej nie spotkali się z podobną sprawą.
To jedne ze słów mamy, która podzieliła się z nami swoją historią. Po ponad 3 latach dowiedziała się, że ma córeczkę! Dzięki temu nie tylko zarejestrowała ją w USC, ale też będzie mogła zmienić napis na nagrobku. To także ogromne przeżycie emocjonalne – pewność co do płci dziecka i możliwość nazywania go właściwym imieniem są dla wielu rodziców bardzo ważne.
Bez względu na czas, który minął od poronienia, można jedynie zarejestrować dziecko w USC. Skrócony urlop macierzyński liczony jest bowiem od dnia poronienia i wynosi 56 dni (8 tygodni). Zasiłek pogrzebowy (7000 złotych) można natomiast odebrać do 12 miesięcy od dnia poronienia, więc po ponad 3 latach nie ma już takiej możliwości.
Zobacz też:
Poroniłam w 8 tygodniu ciąży. Szpital nie chce mi wydać karty martwego urodzenia, co zrobić?
Szpital może odmówić wydania karty martwego urodzenia jeśli płeć dziecka nie została ustalona. Niestety przed 16 tygodniem ciąży lekarz może nie mieć możliwości określenia płci bez dodatkowych badań.
W takim przypadku możesz jednak wykonać genetyczne badanie płci dziecka po poronieniu. Określi ono płeć dziecka niezależnie od czasu trwania ciąży. Możesz je zlecić odpłatnie w laboratorium genetycznym.
Poinformuj wcześniej personel szpitala o chęci wykonania dodatkowych badań. Po badaniu histopatologicznym zwróć się do szpitala z prośbą o wypożyczenie materiału do badań. Zwykle jest on w postaci bloczków parafinowych.
Z wynikiem badania płci wróć następnie do szpitala. Szpital powinien przesłać kartę martwego urodzenia w ciągu 1 dnia do Urzędu Stanu Cywilnego. Czasami przekazuje ją rodzicom i oni mają 3 dni na dostarczenie jej do USC. Urząd wydaje następnie akt urodzenia dziecka z adnotacją o martwym urodzeniu. Czytaj więcej o prawach rodziców po poronieniu >
Aktualizacja ważna od 6.08.2025 (świadczenia po stracie ciąży)
Jeśli Twoim celem są świadczenia (np. zasiłek macierzyński, zasiłek pogrzebowy), to od 6 sierpnia 2025 r. zasady zostały ułatwione: nie trzeba już wykonywać badań genetycznych ani ustalać płci – wystarczy zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione na podstawie dokumentacji medycznej.
(To dotyczy ścieżki świadczeń, a nie samej rejestracji w USC).
Warto jednak pamiętać: jeśli rodzice chcą zarejestrować dziecko w USC, nadać mu imię i otrzymać akt urodzenia z adnotacją „dziecko martwo urodzone”, potrzebna jest karta martwego urodzenia. W praktyce karta jest przekazywana do USC wtedy, gdy lekarz ustali płeć dziecka — i dopiero wtedy możliwa jest rejestracja w USC oraz sporządzenie aktu.
Dodatkowo, akt urodzenia z adnotacją „dziecko martwo urodzone” może być potrzebny także w innych formalnościach — na przykład wtedy, gdy rodzice mają prywatne ubezpieczenie i chcą złożyć wniosek o wypłatę świadczenia (jeśli taka sytuacja jest przewidziana w warunkach polisy).
Zobacz też:
