Progesteron jest jednym z kluczowych hormonów dla zajścia w ciążę i jej utrzymania. Gdy jego poziom jest zbyt niski, może dojść do problemów z owulacją, zagnieżdżeniem zarodka lub utrzymaniem wczesnej ciąży. Nic więc dziwnego, że po poronieniu albo w trakcie starań pojawia się pytanie: „Czy da się podnieść progesteron i co mogę zrobić?”
Spis treści
Progesteron – czym jest i jaką pełni rolę?
Progesteron to żeński hormon płciowy produkowany głównie przez ciałko żółte po owulacji, a w ciąży – przez łożysko. Jego zadaniem jest:
– przygotowanie endometrium na przyjęcie zarodka,
– umożliwienie implantacji,
– zmniejszenie kurczliwości macicy,
– wsparcie utrzymania wczesnej ciąży.
Jeśli w danym cyklu nie dojdzie do zapłodnienia, poziom progesteronu spada, a ciałko żółte zanika. To naturalny proces. Problem pojawia się wtedy, gdy progesteronu jest zbyt mało w cyklu, w którym dochodzi do zapłodnienia.
Jakie są normy progesteronu w cyklu miesiączkowym?
Poziom progesteronu w kobiecym organizmie jest zależny od fazy cyklu miesiączkowego. Powinien on kształtować się następująco:
– W fazie folikularnej powinien wynosić między 0,057 a 0,893 ng/ml
– W trakcie owulacji powinien wynosić od 0,121 do 12,0 ng/ml.
– W fazie lutealnej powinien wynosić między 1,83 a 23,9 ng/ml
Najważniejsze jest to, że progesteron ocenia się w konkretnym momencie cyklu – najczęściej około 7 dni po owulacji. Badanie wykonane w innym terminie może nie mieć wartości diagnostycznej.
O czym może świadczyć niski poziom progesteronu?
Niski progesteron może mieć różne przyczyny, m.in.: niewydolność ciałka żółtego, zaburzenia osi podwzgórze – przysadka – jajnik, problemy z tarczycą, silny lub przewlekły stres.
U części kobiet mogą pojawić się objawy takie jak:
– zmienność nastroju,
– rozdrażnienie,
– przewlekłe zmęczenie,
– obniżone libido,
– pogorszenie stanu skóry.
Objawy te nie są swoiste, dlatego same w sobie nie wystarczą do rozpoznania. Kluczowe jest badanie krwi i interpretacja wyniku przez lekarza.
Jak niski progesteron wpływa na zajście i utrzymanie ciąży?
Zbyt niski poziom progesteronu może: zaburzać owulację, utrudniać zapłodnienie, uniemożliwiać prawidłowe zagnieżdżenie zarodka i zwiększać ryzyko bardzo wczesnej straty ciąży. Na późniejszych etapach ciąży niedobór progesteronu może sprzyjać zwiększonej kurczliwości macicy i przedwczesnym skurczom. W niektórych sytuacjach niedobór progesteronu może być jedną z przyczyn poronienia, ale nie jest jedyną i nie dotyczy każdej straty.
Jak zwiększyć poziom progesteronu?
To najważniejsza część – i tu trzeba powiedzieć jasno.
Leczenie progesteronem – kiedy jest konieczne?
Jeśli badania potwierdzą niedobór progesteronu, podstawą jest decyzja lekarza. Progesteron może być stosowany: doustnie, dopochwowo, w dawce i formie dobranej indywidualnie. Nie należy stosować progesteronu ani suplementów hormonalnych na własną rękę. Samodzielne „podnoszenie progesteronu” bez diagnostyki może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Czy są naturalne sposoby wspierania poziomu progesteronu?
Naturalne metody nie zastępują leczenia, ale mogą wspierać równowagę hormonalną organizmu. W praktyce oznacza to:
– dbanie o regularny sen,
– redukcję przewlekłego stresu,
– dietę dostarczającą odpowiedniej ilości energii i składników odżywczych,
– ocenę i leczenie ewentualnych zaburzeń tarczycy.
Produkty takie jak banany, kakao, pestki słonecznika, sezam, buraki czy bataty nie są leczeniem, ale mogą być elementem wspierającym ogólną kondycję hormonalną.
Co warto zapamiętać?
Progesteron jest kluczowy dla implantacji i utrzymania wczesnej ciąży.
Jego niedobór bywa jedną z przyczyn poronienia, ale nie każdej straty.
Poziom progesteronu ocenia się tylko w odpowiednim momencie cyklu.
Leczenie zawsze powinno być prowadzone przez lekarza.
Naturalne metody mogą wspierać organizm, ale nie zastępują terapii.
FAQ – najczęstsze pytania o progesteron
Źródła medyczne
Bomba-Opoń D. i wsp. (2015); Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące stosowania progesteronu w ginekologii i położnictwie; Ginekologia Polska, 86: 234–238
ESHRE – European Society of Human Reproduction and Embryology; Recurrent Pregnancy Loss – Guideline
https://www.eshre.eu/Guidelines-and-Legal/Guidelines/Recurrent-pregnancy-loss
Coomarasamy A. et al. (2019); Progesterone therapy for women with early pregnancy bleeding; New England Journal of Medicine (NEJM)
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1813730
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine (2015); Luteal phase deficiency: a committee opinion; Fertility and Sterility https://www.asrm.org