Poronienia nawykowe – czym są, jakie mają przyczyny i jakie badania wykonać?

Jeśli doświadczyłaś więcej niż jednej straty ciąży, naturalne jest, że pojawiają się pytania o przyczynę i o to, czy możliwe jest urodzenie dziecka. Poronienia nawykowe, nazywane także nawracającymi, wymagają pogłębionej diagnostyki, ponieważ ich przyczyny często różnią się od poronień jednorazowych. Poniżej wyjaśniam, czym są poronienia nawykowe, co może być ich przyczyną i jakie badania wykonuje się w takiej sytuacji.

poronienia nawykowe, badania po poronieniu, genetyka, przyczyny, wsparcie

Jakie genetyczne przyczyny mają poronienia nawykowe?

Jedną z najczęstszych przyczyn poronień nawykowych są zaburzenia genetyczne występujące u jednego z rodziców. W odróżnieniu od pojedynczych poronień, które często wynikają z losowych wad zarodka, przy nawracających stratach ciąży częściej mamy do czynienia z trwałym czynnikiem genetycznym.

Do takich przyczyn należą m.in. aberracje chromosomowe, np. translokacje, które nie dają objawów u rodzica, ale mogą prowadzić do nieprawidłowego rozwoju zarodka. Istotnym czynnikiem jest także trombofilia wrodzona, czyli zapisana w genach skłonność do zaburzeń krzepnięcia, utrudniająca prawidłowe zagnieżdżenie i rozwój ciąży.

Przeczytaj bezpłatny poradnik o badaniach DNA po poronieniu [PDF]

Jakie anatomiczne i immunologiczne przyczyny mogą prowadzić do poronień nawykowych?

Do poronień nawykowych mogą prowadzić również czynniki anatomiczne i immunologiczne, które zaburzają prawidłowy przebieg ciąży.

Wśród przyczyn anatomicznych najczęściej wymienia się wrodzone wady macicy, takie jak macica przegrodzona, dwurożna lub jednorożna. Mogą one ograniczać przestrzeń dla rozwijającej się ciąży lub zaburzać ukrwienie endometrium.

Istotną rolę odgrywają także zaburzenia immunologiczne, zwłaszcza zespół antyfosfolipidowy (APS). W jego przebiegu organizm wytwarza przeciwciała przeciwko własnym tkankom, co może utrudniać zagnieżdżenie zarodka, prowadzić do zaburzeń łożyskowych i zwiększać ryzyko kolejnych strat ciąży.

Jakie hormonalne i infekcyjne przyczyny mogą powodować poronienia nawykowe?

Wśród przyczyn poronień nawykowych ważne miejsce zajmują zaburzenia hormonalne, zwłaszcza nieprawidłowości fazy lutealnej cyklu oraz zespół policystycznych jajników (PCOS). Mogą one uniemożliwiać prawidłowe zagnieżdżenie zarodka lub utrzymanie ciąży.

Czynniki infekcyjne rzadziej są bezpośrednią przyczyną poronień nawykowych niż poronień jednorazowych. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego rutynowe badania w kierunku toksoplazmozy, różyczki, CMV i HSV nie są zalecane w diagnostyce nawracających poronień.

U kobiet z utratą ciąży w drugim trymestrze lub porodem przedwczesnym w wywiadzie zaleca się natomiast skryning i leczenie bakteryjnej waginozy oraz zakażenia Chlamydia trachomatis, co może zmniejszyć ryzyko kolejnych powikłań.

Kobieta siedzi przy biurku, zachęta do skorzystania z bezpłatnego i anonimowego czatu z konsultantką medyczną w celu poznania przyczyny poronienia.

Jakie badania wykonuje się przy poronieniach nawykowych?

Diagnostykę poronień nawykowych najczęściej rozpoczyna się po dwóch kolejnych stratach ciąży, gdy rośnie prawdopodobieństwo, że przyczyna nie jest przypadkowa. Celem badań jest znalezienie czynnika, który utrudnia utrzymanie ciąży i może wymagać leczenia przed kolejnymi staraniami.

Podstawą diagnostyki są badania genetyczne, które pozwalają ustalić, czy przyczyną poronień są nieprawidłowości chromosomowe, trombofilia wrodzona lub inne zaburzenia zapisane w genach.

Na czym polega badanie kariotypu przy poronieniach nawykowych?

Badanie kariotypu polega na analizie liczby i budowy chromosomów u obojga partnerów i wykonywane jest z próbki krwi. Pozwala wykryć nieprawidłowości, takie jak translokacje chromosomowe, które mogą prowadzić do powstawania zarodków niezdolnych do prawidłowego rozwoju.

Wynik badania pomaga lekarzowi genetykowi ocenić ryzyko kolejnych poronień i zaplanować dalsze postępowanie.

Na czym polegają badania genetyczne materiału z poronienia?

Badanie genetyczne materiału z poronienia polega na analizie DNA zarodka, aby sprawdzić, czy przyczyną straty były wady genetyczne. Jest to jedno z kluczowych badań w diagnostyce poronień nawykowych.

Do badania wykorzystuje się odpowiednio zabezpieczony materiał, najczęściej kosmówkę w soli fizjologicznej lub bloczki parafinowe po badaniu histopatologicznym. Wynik ma znaczenie diagnostyczne, a także formalne – umożliwia rejestrację dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego.

Na czym polegają badania w kierunku trombofilii wrodzonej przy poronieniach nawykowych?

Trombofilia wrodzona to genetyczna skłonność do powstawania zakrzepów, która może zaburzać ukrwienie łożyska i prowadzić do nawracających strat ciąży. Diagnostyka polega na badaniach DNA wykrywających m.in. mutację czynnika V Leiden, genu protrombiny oraz warianty genu MTHFR.

Rozpoznanie trombofilii pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie, co znacząco zmniejsza ryzyko kolejnych poronień.

Jaką rolę odgrywają badania ultrasonograficzne przy poronieniach nawykowych?

Badania ultrasonograficzne umożliwiają ocenę budowy macicy i narządów rodnych. Pozwalają wykryć wady anatomiczne, które mogą być przyczyną poronień nawykowych, i zaplanować dalsze leczenie.

Jakie badania hormonalne wykonuje się przy poronieniach nawykowych?

Przy poronieniach nawykowych wykonuje się badania krwi oceniające gospodarkę hormonalną, m.in. poziomy FSH, LH, estradiolu, progesteronu, TSH, testosteronu i androstendionu. Badania te wykonuje się w określonych dniach cyklu, zgodnie z zaleceniami lekarza.


Zobacz też:

FAQ – poronienia nawykowe

1. Czym są poronienia nawykowe?

Poronienia nawykowe to nawracające straty ciąży. Diagnostykę najczęściej rozpoczyna się po dwóch kolejnych poronieniach, ponieważ wtedy rośnie ryzyko, że przyczyna nie jest przypadkowa.

2. Czy po poronieniach nawykowych można urodzić dziecko?

Tak. W wielu przypadkach, po znalezieniu przyczyny i wdrożeniu odpowiedniego leczenia, możliwe jest donoszenie ciąży i urodzenie dziecka.

3. Jakie są najczęstsze przyczyny poronień nawykowych?

Najczęściej są to przyczyny genetyczne, anatomiczne, immunologiczne, hormonalne oraz trombofilia wrodzona. Rzadziej bezpośrednią przyczyną są infekcje.

4. Jakie badania wykonuje się przy poronieniach nawykowych?

Podstawą diagnostyki są badania genetyczne, w tym badanie kariotypu partnerów, badania materiału z poronienia, badania w kierunku trombofilii wrodzonej, badania hormonalne oraz badania obrazowe macicy.

5. Czy badanie genetyczne materiału z poronienia jest obowiązkowe?

Nie jest obowiązkowe, ale ma dużą wartość diagnostyczną. Pozwala ustalić, czy przyczyną straty były wady genetyczne zarodka i ułatwia planowanie dalszego postępowania.

6. Czy po poronieniach nawykowych potrzebna jest konsultacja genetyczna?

Tak. Konsultacja genetyczna pomaga zinterpretować wyniki badań DNA i ocenić ryzyko kolejnych poronień.

Źródła

Oficjalne zalecenia i instytucje
– Ministerstwo Zdrowia – zdrowie prokreacyjne kobiet
https://www.gov.pl/web/zdrowie
– Narodowy Fundusz Zdrowia – świadczenia ginekologiczne i genetyczne
https://www.nfz.gov.pl
– Pacjent.gov.pl – badania i prawa pacjenta
https://pacjent.gov.pl

Rekomendacje medyczne
– Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników – zalecenia dotyczące poronień
https://ptgin.pl
– Royal College of Obstetricians and Gynaecologists – Recurrent Miscarriage
https://www.rcog.org.uk

Źródła naukowe
– National Institutes of Health – Recurrent pregnancy loss
https://www.ncbi.nlm.nih.gov
– World Health Organization – Pregnancy and reproductive health
https://www.who.int

Przyczyny poronienia – dlaczego dochodzi do utraty ciąży?

Jakie są najczęstsze przyczyny poronienia? Co warto wiedzieć o powodach poronień? Poznaj przyczyny poronień i dowiedź się dlaczego doszło do straty ciąży. Poniżej omówimy wszystkie z najczęstszych powodów poronień, takich jak: zaburzenia hormonalne, nieprawidłowości w budowie macicy, infekcje wirusowe i bakteryjne czy wreszcie wady genetyczne.

przyczyna poronienia - para na konsultacji lekarskiej u ginekologa po poronieniu

Czytaj dalej

5 mitów na temat poronienia

Na temat poronienia wciąż powiela się wiele szkodliwych mitów. W konsekwencji utrata ciąży dla niektórych kobiet może być jeszcze bardziej bolesna. Poznaj 5 najczęstszych mitów na temat poronień i dowiedz się, dlaczego nie mają one nic wspólnego z prawdą!

mity na temat poronienia

MIT: poronienie jest rzadkością

Statystyki dotyczące poronień nie są zbyt dokładne. Wiele kobiet nie ma nawet pojęcia o tym, że były w ciąży i ją straciły. W ich przypadku pojawia się krwawienie, które biorą za normalną miesiączkę. Dotyczy to nawet 50% ciąż.

Szacuje się, że od momentu dowiedzenia się o ciąży do 12 tygodnia do poronienia dochodzi u 10-20% kobiet. Jest więc to ogromny odsetek. Nie można więc powiedzieć, że poronienia są rzadkością. Dotyczą one wielu kobiet, z którymi mamy na co dzień do czynienia.

MIT: poronienia są zwykle wynikiem czegoś, co kobieta zrobiła lub czego nie zrobiła

Wiele kobiet po utracie ciąży zadaje sobie pytanie “dlaczego poroniłam?”, “czy to była moja wina?”. W rzeczywistości na większość poronień kobiety nie miały najmniejszego wpływu. Ani wysiłek fizyczny, ani współżycie, ani podróż samolotem nie powoduje poronienia. Wszystko to są jedynie szkodliwe, często powielane mity. Na ryzyko poronienia mają oczywiście wpływ takie czynniki, jak palenie papierosów czy spożywanie alkoholu.

Przyczyny poronienia raczej nie dotyczą tego, co kobieta zrobiła lub nie zrobiła. Statystyki pokazują, że w ponad 60% utrata ciąży spowodowana jest wadą chromosomalną. Mogą one powstać spontanicznie lub być odziedziczone po rodzicach. Inne potencjalne przyczyny poronień to:

  • Zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy)
  • Zaburzenia genetyczne (np. trombofilia wrodzona)
  • Czynniki immunologiczne (np. zespół antyfosfolipidowy)
  • Czynniki anatomiczne (np. wady w budowie macicy)

MIT: po poronieniu kobieta nie będzie mogła mieć więcej dzieci

Poronienie nie ma żadnego wpływu na kobiecą płodność. Możemy mieć po nim więcej dzieci. Zaleca się jednak, aby ze staraniem o kolejną ciążę zaczekać od 3 do 6 miesięcy. Dzięki temu nasz organizm wróci do równowagi po poronieniu.

MIT: poronienia są w większości przypadków spowodowane nieprawidłowościami u kobiet

Często słyszy się, że utrata ciąży spowodowana może być tylko przez czynnik kobiecy. Nie ma to nic wspólnego z prawdą. Poronienie może wywołać także czynnik męski. Diagnostyką po utracie ciąży powinien więc zostać objęty także mężczyzna. Szczególnie istotne jest wykonanie badania nasienia, badania kariotypu oraz badań hormonalnych.

MIT: poronienia są zawsze bolesne i zawsze wiążą się z krwawieniem

Jednym z najczęstszych objawów poronienia jest krwawienie i ból podbrzusza. Nie oznacza to jednak, że symptomy te pojawiają się u każdej kobiety, która poroniła. To jakie objawy wystąpią u danej kobiety jest bardzo indywidualne i zależne też od tego, na którym etapie ciąży dochodzi do poronienia.

Zamiast krwawienia utrata ciąży może się objawiać poprzez:

  • Skurcze brzucha
  • Biało-różową lub wodnistą wydzielinę z pochwy
  • Wysoką gorączkę
  • Nagłą utratę wagi
  • Nagły zanik ciążowych dolegliwości
  • Zapalenie przydatków

Objawy te mogą, ale nie muszą oznaczać poronienia. Każdy z powyższych symptomów należy jak najszybciej skonsultować z lekarzem. Być może nie będzie jeszcze za późno na uratowanie ciąży. Najważniejsza jest tutaj szybka reakcja.

Poroniłam w domu i co dalej?

Poronienie w domu najczęściej zdarza się w pierwszych tygodniach ciąży. Jeśli podejrzewasz, że do niego doszło – jedź do szpitala albo pilnie skontaktuj się z ginekologiem. I od razu ważne: masz prawa także po poronieniu w domu – w tym do pochowania dziecka, rejestracji w USC (jeśli da się ustalić płeć), 56 dni urlopu macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego (7000 zł od stycznia 2026 r.).

W dalszej części artykułu przeprowadzę Cię spokojnie i krok po kroku przez to, co zrobić po poronieniu w domu, oraz jak zadbać o swoje zdrowie i formalności, z myślą o Tobie i Twoim bezpieczeństwie.

poroniłam w domu i co dalej, poroniłam w domu, poronienie w domu- kobieta leżąca w łóżku po poronieniu w domu Czytaj dalej

Poroniłam dwa razy – co robić?

Wielu kobietom zdarza się poronić przynajmniej dwa razy. Teoretycznie to przedwczesne zakończenie ciąży jeszcze przed 22. tygodniem. Objawy nie zawsze są charakterystyczne – można ich bowiem nawet nie dostrzec. Kobiety zawsze liczą, że kolejna ich ciąża zakończy się sukcesem, jednakże co robić, kiedy sytuacja niestety powtarza się? Jak w takiej sytuacji wygląda diagnostyka, żeby zmniejszyć ryzyko powtórzenia się ubiegłej sytuacji?

Pierwsze badanie po poronieniu
Co robić – poroniłam dwa razy
Badanie kariotypu po dwóch poronieniach
Najczęściej zlecane badania po poronieniu
Poroniłam dwa razy – kiedy starać się o kolejną ciążę?

Pierwsze badanie po poronieniu

Najczęściej na wczesnym etapie przyczyną poronienia są choroby genetyczne zarodka, jak np. zespół Downa. Zgodnie ze statystykami to odnosi się nawet do ok. 80% strat. Badanie, które to sprawdza trzeba wykonać tuż po poronieniu, bo przekazywaną próbkę do analiz stanowi materiał z poronienia w soli fizjologicznej, którym są: kosmówka albo kosmki kosmówki czy też kawałek pępowiny. Te badania można również wykonać po badaniach histopatologicznych. Dzięki temu kobieta może dowiedzieć się, jaka była przyczyna poronienia. To pozwoli jej na szybsza regenerację psychiczną.

Co robić – poroniłam dwa razy

Poroniłam dwa razy – co robić? To pytanie zadaje sobie wiele kobiet. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zwraca szczególną uwagę na badanie na trombofilię wrodzoną. To genetyczna skłonność do pojawiania się zakrzepów. Na podstawie tego badania można sprawdzić, czy występują mutacje jak np. mutacja czynnik V Leiden, które przyczyniają się do zwiększenia ryzyka zakrzepowego, a z drugiej strony mogą też prowadzić do wczesnych poronień oraz wszelkich innych problemów położniczych. Nieprawidłowy wynik badania nie oznacza, że kobieta nie ma już szans na kolejną i zdrową tym razem ciążę. To cenna wskazówka dla ginekologa, aby wiedział on, jak powinien prowadzić następną ciążę i czy musi on zlecić pacjentce leczenie przeciwzakrzepowe.

Badanie kariotypu po dwóch poronieniach

Można wykonać również badanie kariotypu, kiedy rodzice chcą wiedzieć, z jakiej przyczyny nastąpiło poronienie. Dzięki niemu można też sprawdzić, czy w obszarze chromosomów występują jakieś zmiany przyczyniające się do niepowodzeń. Dzięki wyniku badania kariotypu i wywiadu lekarskiemu, genetyk może oszacować jakie szanse ma para na potomstwo i wskazać im odpowiednie postępowanie. Uzyskany nieprawidłowy czy też prawidłowy wynik nie wskazujący na jakiekolwiek zmiany jest niezwykle ważny w przypadku diagnostyki par po poronieniu. To badanie powinna wykonać zatem nie tylko kobieta, ale również mężczyzna.

Najczęściej zlecane badania po poronieniu

Kobiety po poronieniu są kierowane zwykle na podstawowe badania hormonalne. Mogą wtedy wystąpić nieprawidłowości w pracy tarczycy. Zaleca się też sprawdzić, czy w budowie macicy nie występuje przegroda powodująca poronienie oraz utrudniająca donoszenie ciąży. Pacjentki decydują się również na badania infekcyjne, jak np. toksoplazmoza i różyczka. Po ich wykryciu, specjalista wie, jakie leczenie zlecić pacjentce, aby zmniejszyć ryzyko pojawienia się kolejnego poronienia.

Poroniłam dwa razy – kiedy starać się o kolejną ciążę?

Kiedy poroniłam dwa razy, kiedy zatem mogę starać się o następną ciążę? – Każda kobieta w takiej sytuacji chciałaby natychmiast znać odpowiedź na to pytanie. Nie ma jednakże jednoznacznej odpowiedzi. Lekarz może wyłącznie określić, kiedy będzie najlepszy czas dla danej pacjentki. Wszystko zależy od tygodnia, w którym nastąpiło poronienie, przyczyny straty i stanu zdrowia kobiety. Zaleca się, aby wcześniej wykonać najpierw najważniejsze badania, aby móc jak najlepiej przygotować się do kolejnej ciąży. Przyszła mama musi przede wszystkim odzyskać spokój i równowagę psychiczną.