Poronienia nawykowe – czym są, jakie mają przyczyny i jakie badania wykonać?

Jeśli doświadczyłaś więcej niż jednej straty ciąży, naturalne jest, że pojawiają się pytania o przyczynę i o to, czy możliwe jest urodzenie dziecka. Poronienia nawykowe, nazywane także nawracającymi, wymagają pogłębionej diagnostyki, ponieważ ich przyczyny często różnią się od poronień jednorazowych. Poniżej wyjaśniam, czym są poronienia nawykowe, co może być ich przyczyną i jakie badania wykonuje się w takiej sytuacji.

poronienia nawykowe, badania po poronieniu, genetyka, przyczyny, wsparcie

Jakie genetyczne przyczyny mają poronienia nawykowe?

Jedną z najczęstszych przyczyn poronień nawykowych są zaburzenia genetyczne występujące u jednego z rodziców. W odróżnieniu od pojedynczych poronień, które często wynikają z losowych wad zarodka, przy nawracających stratach ciąży częściej mamy do czynienia z trwałym czynnikiem genetycznym.

Do takich przyczyn należą m.in. aberracje chromosomowe, np. translokacje, które nie dają objawów u rodzica, ale mogą prowadzić do nieprawidłowego rozwoju zarodka. Istotnym czynnikiem jest także trombofilia wrodzona, czyli zapisana w genach skłonność do zaburzeń krzepnięcia, utrudniająca prawidłowe zagnieżdżenie i rozwój ciąży.

Przeczytaj bezpłatny poradnik o badaniach DNA po poronieniu [PDF]

Jakie anatomiczne i immunologiczne przyczyny mogą prowadzić do poronień nawykowych?

Do poronień nawykowych mogą prowadzić również czynniki anatomiczne i immunologiczne, które zaburzają prawidłowy przebieg ciąży.

Wśród przyczyn anatomicznych najczęściej wymienia się wrodzone wady macicy, takie jak macica przegrodzona, dwurożna lub jednorożna. Mogą one ograniczać przestrzeń dla rozwijającej się ciąży lub zaburzać ukrwienie endometrium.

Istotną rolę odgrywają także zaburzenia immunologiczne, zwłaszcza zespół antyfosfolipidowy (APS). W jego przebiegu organizm wytwarza przeciwciała przeciwko własnym tkankom, co może utrudniać zagnieżdżenie zarodka, prowadzić do zaburzeń łożyskowych i zwiększać ryzyko kolejnych strat ciąży.

Jakie hormonalne i infekcyjne przyczyny mogą powodować poronienia nawykowe?

Wśród przyczyn poronień nawykowych ważne miejsce zajmują zaburzenia hormonalne, zwłaszcza nieprawidłowości fazy lutealnej cyklu oraz zespół policystycznych jajników (PCOS). Mogą one uniemożliwiać prawidłowe zagnieżdżenie zarodka lub utrzymanie ciąży.

Czynniki infekcyjne rzadziej są bezpośrednią przyczyną poronień nawykowych niż poronień jednorazowych. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego rutynowe badania w kierunku toksoplazmozy, różyczki, CMV i HSV nie są zalecane w diagnostyce nawracających poronień.

U kobiet z utratą ciąży w drugim trymestrze lub porodem przedwczesnym w wywiadzie zaleca się natomiast skryning i leczenie bakteryjnej waginozy oraz zakażenia Chlamydia trachomatis, co może zmniejszyć ryzyko kolejnych powikłań.

Kobieta siedzi przy biurku, zachęta do skorzystania z bezpłatnego i anonimowego czatu z konsultantką medyczną w celu poznania przyczyny poronienia.

Jakie badania wykonuje się przy poronieniach nawykowych?

Diagnostykę poronień nawykowych najczęściej rozpoczyna się po dwóch kolejnych stratach ciąży, gdy rośnie prawdopodobieństwo, że przyczyna nie jest przypadkowa. Celem badań jest znalezienie czynnika, który utrudnia utrzymanie ciąży i może wymagać leczenia przed kolejnymi staraniami.

Podstawą diagnostyki są badania genetyczne, które pozwalają ustalić, czy przyczyną poronień są nieprawidłowości chromosomowe, trombofilia wrodzona lub inne zaburzenia zapisane w genach.

Na czym polega badanie kariotypu przy poronieniach nawykowych?

Badanie kariotypu polega na analizie liczby i budowy chromosomów u obojga partnerów i wykonywane jest z próbki krwi. Pozwala wykryć nieprawidłowości, takie jak translokacje chromosomowe, które mogą prowadzić do powstawania zarodków niezdolnych do prawidłowego rozwoju.

Wynik badania pomaga lekarzowi genetykowi ocenić ryzyko kolejnych poronień i zaplanować dalsze postępowanie.

Na czym polegają badania genetyczne materiału z poronienia?

Badanie genetyczne materiału z poronienia polega na analizie DNA zarodka, aby sprawdzić, czy przyczyną straty były wady genetyczne. Jest to jedno z kluczowych badań w diagnostyce poronień nawykowych.

Do badania wykorzystuje się odpowiednio zabezpieczony materiał, najczęściej kosmówkę w soli fizjologicznej lub bloczki parafinowe po badaniu histopatologicznym. Wynik ma znaczenie diagnostyczne, a także formalne – umożliwia rejestrację dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego.

Na czym polegają badania w kierunku trombofilii wrodzonej przy poronieniach nawykowych?

Trombofilia wrodzona to genetyczna skłonność do powstawania zakrzepów, która może zaburzać ukrwienie łożyska i prowadzić do nawracających strat ciąży. Diagnostyka polega na badaniach DNA wykrywających m.in. mutację czynnika V Leiden, genu protrombiny oraz warianty genu MTHFR.

Rozpoznanie trombofilii pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie, co znacząco zmniejsza ryzyko kolejnych poronień.

Jaką rolę odgrywają badania ultrasonograficzne przy poronieniach nawykowych?

Badania ultrasonograficzne umożliwiają ocenę budowy macicy i narządów rodnych. Pozwalają wykryć wady anatomiczne, które mogą być przyczyną poronień nawykowych, i zaplanować dalsze leczenie.

Jakie badania hormonalne wykonuje się przy poronieniach nawykowych?

Przy poronieniach nawykowych wykonuje się badania krwi oceniające gospodarkę hormonalną, m.in. poziomy FSH, LH, estradiolu, progesteronu, TSH, testosteronu i androstendionu. Badania te wykonuje się w określonych dniach cyklu, zgodnie z zaleceniami lekarza.


Zobacz też:

FAQ – poronienia nawykowe

1. Czym są poronienia nawykowe?

Poronienia nawykowe to nawracające straty ciąży. Diagnostykę najczęściej rozpoczyna się po dwóch kolejnych poronieniach, ponieważ wtedy rośnie ryzyko, że przyczyna nie jest przypadkowa.

2. Czy po poronieniach nawykowych można urodzić dziecko?

Tak. W wielu przypadkach, po znalezieniu przyczyny i wdrożeniu odpowiedniego leczenia, możliwe jest donoszenie ciąży i urodzenie dziecka.

3. Jakie są najczęstsze przyczyny poronień nawykowych?

Najczęściej są to przyczyny genetyczne, anatomiczne, immunologiczne, hormonalne oraz trombofilia wrodzona. Rzadziej bezpośrednią przyczyną są infekcje.

4. Jakie badania wykonuje się przy poronieniach nawykowych?

Podstawą diagnostyki są badania genetyczne, w tym badanie kariotypu partnerów, badania materiału z poronienia, badania w kierunku trombofilii wrodzonej, badania hormonalne oraz badania obrazowe macicy.

5. Czy badanie genetyczne materiału z poronienia jest obowiązkowe?

Nie jest obowiązkowe, ale ma dużą wartość diagnostyczną. Pozwala ustalić, czy przyczyną straty były wady genetyczne zarodka i ułatwia planowanie dalszego postępowania.

6. Czy po poronieniach nawykowych potrzebna jest konsultacja genetyczna?

Tak. Konsultacja genetyczna pomaga zinterpretować wyniki badań DNA i ocenić ryzyko kolejnych poronień.

Źródła

Oficjalne zalecenia i instytucje
– Ministerstwo Zdrowia – zdrowie prokreacyjne kobiet
https://www.gov.pl/web/zdrowie
– Narodowy Fundusz Zdrowia – świadczenia ginekologiczne i genetyczne
https://www.nfz.gov.pl
– Pacjent.gov.pl – badania i prawa pacjenta
https://pacjent.gov.pl

Rekomendacje medyczne
– Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników – zalecenia dotyczące poronień
https://ptgin.pl
– Royal College of Obstetricians and Gynaecologists – Recurrent Miscarriage
https://www.rcog.org.uk

Źródła naukowe
– National Institutes of Health – Recurrent pregnancy loss
https://www.ncbi.nlm.nih.gov
– World Health Organization – Pregnancy and reproductive health
https://www.who.int

Rejestracja dziecka po poronieniu

Rejestracja dziecka po poronieniu w Urzędzie Stanu Cywilnego to dla wielu rodziców bardzo ważny etap żałoby. Daje możliwość formalnego uznania istnienia dziecka, nadania mu imienia oraz otrzymania aktu urodzenia z adnotacją „dziecko martwo urodzone”. Często towarzyszą temu silne emocje i wiele pytań. Dlatego krok po kroku wyjaśniamy, kiedy i jak można zarejestrować dziecko, jakie dokumenty są potrzebne oraz co zrobić, gdy płeć dziecka nie została ustalona w szpitalu.

Rejestracja dziecka po poronieniu – para przygotowująca dokumenty do Urzędu Stanu Cywilnego

Po co rodzice decydują się na rejestracje dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego?

Dla wielu rodziców rejestracja dziecka po poronieniu ma ogromne znaczenie emocjonalne i symboliczne. Pozwala formalnie uznać istnienie dziecka, nadać mu imię oraz otrzymać akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, który dla części rodzin jest ważnym elementem przeżywania żałoby i godnego pożegnania. Rejestracja dziecka bywa również potrzebna z powodów formalnych. Akt urodzenia dziecka z adnotacją „dziecko martwo urodzone” jest dokumentem wymaganym m.in. przez towarzystwa ubezpieczeniowe, jeśli rodzice chcą skorzystać z polisy ubezpieczeniowej obejmującej utratę ciąży lub śmierć dziecka.

Jak zarejestrować dziecko w Urzędzie Stanu Cywilnego?

Aby zarejestrować dziecko rodzice muszą otrzymać ze szpitala kartę martwego urodzenia. Zostaje ona wydana, gdy ustalono jego płeć. W naszym artykule doradzimy jak krok po kroku uzyskać potrzebne dokumenty. Natomiast warto wiedzieć, że od 06.08.2025 rejestracja dziecka w USC nie jest już konieczna, aby móc skorzystać z urlopu macierzyńskiego czy zasiłku pogrzebowego. Aby skorzystać z tych praw wystarczy przedstawić zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną. 

Czym jest Karta Martwego Urodzenia?

Karta martwego urodzenia to dokument medyczny wystawiany przez szpital po poronieniu lub martwym urodzeniu dziecka. Jest ona podstawą do rejestracji dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego oraz do uzyskania aktu urodzenia z adnotacją „dziecko martwo urodzone.

Pobierz wzór zaświadczenia o martwym urodzeniu stworzonego przez portal poronilam.pl na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych  w PDF]

Kiedy szpital wystawia Kartę Martwego Urodzenia?

Szpital wypełnia kartę martwego urodzenia, a następnie przekazuje ją w formie elektronicznej do Urzędu Stanu Cywilnego jeśli znana jest płeć dziecka – jeśli nie – szpital ma prawo odmówić jej wystawienia. Taka sytuacja może mieć miejsce w sytuacji, gdy do poronienia doszło w pierwszych tygodniach ciąży. Wtedy organy rozrodcze dziecka nie są jeszcze na tyle rozwinięte, żeby można było ustalić jego płeć. Rodzice muszą wtedy zając się ustaleniem płci swojego potomka we własnym zakresie. Mogą zgłosić się do laboratorium genetycznego i w nim zlecić badanie DNA po poronieniu. Ono jednoznacznie określi, czy dziecko było chłopcem czy dziewczynką. Za pomocą tych badań rodzice mogą też dowiedzieć się, co przyczyniło się do poronienia.

Warto wiedzieć, że nawet 60-80% poronień we wczesnym etapie spowodowanych jest wadami genetycznymi zarodka dlatego też jeśli chcesz poznać przyczynę poronienia rozważ badanie materiału z poronienia. Bez tego badania określenie przyczyny straty może nie być możliwe.

Aby wykonać badanie genetyczne określające płeć dziecka po poronieniu, szpital wydaje rodzicom próbkę w soli fizjologicznej lub w bloczku parafinowym. Najlepiej, aby była umieszczona w niej kosmówka, kosmki kosmówki, fragment pępowiny, przypępowinowe fragmenty łożyska. Próbki nie należy umieszczać w formalinie, ponieważ degraduje ona DNA. Do laboratorium genetycznego można ją dostarczyć do kilku dni od momentu poronienia. Do tego czasu powinna być przechowywana w chłodnych warunkach.

Kliknij i zobacz instrukcje „Jak zabezpieczyć próbki z poronienia do badania DNA po poronieniu”

Z wynikiem badania rodzice mogą następnie wrócić do szpitala, w którym powinni już otrzymać wszystkie dokumenty.

Ważne! Płeć dziecka możesz ustalić również po czasie! Szpital zabezpiecza materiał po poronieniu do badań histopatologicznych w tak zwanych bloczkach parafinowych. Takie bloczki są przechowywane przez 15 lat. Możesz taki bloczek w każdej chwili wypożyczyć i oddać do badań genetycznych.

 

Jak uzyskać akt urodzenia po poronieniu?

Aby uzyskać akt urodzenia szpital musi wydać wspomnianą już wcześniej kartę martwego urodzenia. Taką kartę zgodnie z obowiązującymi przepisami szpital ma obowiązek przesłać elektronicznie do Urzędu Stanu Cywilnego. Z kolei USC w ciągu 3 dni wystawia akt urodzenia.

W przypadku urodzenia martwego dziecka nie potrzebny jest akt zgonu. W akcie urodzenia bowiem oprócz danych dziecka i rodziców w rubryce „Uwagi” zostaje zamieszczona  informacja, że dziecko urodziło się martwe. Akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu zastępuje jednocześnie akt zgonu. 

Czy rejestracja dziecka w USC jest konieczna, aby skorzystać z zasiłku macierzyńskiego i pogrzebowego ?

Nie, aby skorzystać z zasiłku macierzyńskiego i pogrzebowego po poronieniu wystarczy zaświadczenie wydane przez lekarza lub położną o martwym urodzeniu. Jeśli jednak zdecydujesz się na rejestrację dziecka i uzyskasz akt urodzenia z adnotacją „dziecko martwo urodzone”, dokument ten może być wykorzystany m.in. do złożenia wniosku o zasiłek pogrzebowy, urlop macierzyński lub świadczenie z polisy ubezpieczeniowej.

Rejestracja-dziecka-po-poronieniu-w-urzedzie-stanu-cywilnego-poradnik

FAQ – najczęstsze pytania i odpowiedzi po poronieniu

1. Czy po poronieniu konieczna jest rejestracja dziecka w USC?

Nie. Rejestracja dziecka w USC nie jest obowiązkowa, aby skorzystać z urlopu macierzyńskiego lub zasiłku pogrzebowego.

2. Jaki dokument jest potrzebny do zasiłku macierzyńskiego po poronieniu?

Wystarczy zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione przez lekarza lub położną.

3. Czy akt urodzenia dziecka po poronieniu daje jakieś dodatkowe prawa?

W przypadku polisy ubezpieczeniowej wiele towarzystw wymaga przedstawienia aktu urodzenia dziecka z adnotacją „dziecko martwo urodzone” jako podstawy do wypłaty świadczenia. Czytaj więcej

Źródła

  • Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego
  • ISAP, Internetowy System Aktów Prawnych isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20140001741
  • Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

Zobacz też:

5 mitów na temat poronienia

Na temat poronienia wciąż powiela się wiele szkodliwych mitów. W konsekwencji utrata ciąży dla niektórych kobiet może być jeszcze bardziej bolesna. Poznaj 5 najczęstszych mitów na temat poronień i dowiedz się, dlaczego nie mają one nic wspólnego z prawdą!

mity na temat poronienia

MIT: poronienie jest rzadkością

Statystyki dotyczące poronień nie są zbyt dokładne. Wiele kobiet nie ma nawet pojęcia o tym, że były w ciąży i ją straciły. W ich przypadku pojawia się krwawienie, które biorą za normalną miesiączkę. Dotyczy to nawet 50% ciąż.

Szacuje się, że od momentu dowiedzenia się o ciąży do 12 tygodnia do poronienia dochodzi u 10-20% kobiet. Jest więc to ogromny odsetek. Nie można więc powiedzieć, że poronienia są rzadkością. Dotyczą one wielu kobiet, z którymi mamy na co dzień do czynienia.

MIT: poronienia są zwykle wynikiem czegoś, co kobieta zrobiła lub czego nie zrobiła

Wiele kobiet po utracie ciąży zadaje sobie pytanie “dlaczego poroniłam?”, “czy to była moja wina?”. W rzeczywistości na większość poronień kobiety nie miały najmniejszego wpływu. Ani wysiłek fizyczny, ani współżycie, ani podróż samolotem nie powoduje poronienia. Wszystko to są jedynie szkodliwe, często powielane mity. Na ryzyko poronienia mają oczywiście wpływ takie czynniki, jak palenie papierosów czy spożywanie alkoholu.

Przyczyny poronienia raczej nie dotyczą tego, co kobieta zrobiła lub nie zrobiła. Statystyki pokazują, że w ponad 60% utrata ciąży spowodowana jest wadą chromosomalną. Mogą one powstać spontanicznie lub być odziedziczone po rodzicach. Inne potencjalne przyczyny poronień to:

  • Zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy)
  • Zaburzenia genetyczne (np. trombofilia wrodzona)
  • Czynniki immunologiczne (np. zespół antyfosfolipidowy)
  • Czynniki anatomiczne (np. wady w budowie macicy)

MIT: po poronieniu kobieta nie będzie mogła mieć więcej dzieci

Poronienie nie ma żadnego wpływu na kobiecą płodność. Możemy mieć po nim więcej dzieci. Zaleca się jednak, aby ze staraniem o kolejną ciążę zaczekać od 3 do 6 miesięcy. Dzięki temu nasz organizm wróci do równowagi po poronieniu.

MIT: poronienia są w większości przypadków spowodowane nieprawidłowościami u kobiet

Często słyszy się, że utrata ciąży spowodowana może być tylko przez czynnik kobiecy. Nie ma to nic wspólnego z prawdą. Poronienie może wywołać także czynnik męski. Diagnostyką po utracie ciąży powinien więc zostać objęty także mężczyzna. Szczególnie istotne jest wykonanie badania nasienia, badania kariotypu oraz badań hormonalnych.

MIT: poronienia są zawsze bolesne i zawsze wiążą się z krwawieniem

Jednym z najczęstszych objawów poronienia jest krwawienie i ból podbrzusza. Nie oznacza to jednak, że symptomy te pojawiają się u każdej kobiety, która poroniła. To jakie objawy wystąpią u danej kobiety jest bardzo indywidualne i zależne też od tego, na którym etapie ciąży dochodzi do poronienia.

Zamiast krwawienia utrata ciąży może się objawiać poprzez:

  • Skurcze brzucha
  • Biało-różową lub wodnistą wydzielinę z pochwy
  • Wysoką gorączkę
  • Nagłą utratę wagi
  • Nagły zanik ciążowych dolegliwości
  • Zapalenie przydatków

Objawy te mogą, ale nie muszą oznaczać poronienia. Każdy z powyższych symptomów należy jak najszybciej skonsultować z lekarzem. Być może nie będzie jeszcze za późno na uratowanie ciąży. Najważniejsza jest tutaj szybka reakcja.

Wsparcie po poronieniu dla mężczyzn

Mężczyźni też płaczą i potrzebują wsparcia w żałobie. To ważne, by dać im przestrzeń na wyrażanie emocji, tak jak dla kobiet. Nie bagatelizujmy ich uczuć i bólu. Bądźmy wsparciem dla wszystkich, którzy przeżywają straty. O tym, dlaczego to ważne i jak mężczyzna może sobie pomóc napisała mgr Izabela Pelińska – psycholog i psychoterapeutka.

Czytaj dalej

Poroniłam w domu i co dalej?

Poronienie w domu najczęściej zdarza się w pierwszych tygodniach ciąży. Jeśli podejrzewasz, że do niego doszło – jedź do szpitala albo pilnie skontaktuj się z ginekologiem. I od razu ważne: masz prawa także po poronieniu w domu – w tym do pochowania dziecka, rejestracji w USC (jeśli da się ustalić płeć), 56 dni urlopu macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego (7000 zł od stycznia 2026 r.).

W dalszej części artykułu przeprowadzę Cię spokojnie i krok po kroku przez to, co zrobić po poronieniu w domu, oraz jak zadbać o swoje zdrowie i formalności, z myślą o Tobie i Twoim bezpieczeństwie.

poroniłam w domu i co dalej, poroniłam w domu, poronienie w domu- kobieta leżąca w łóżku po poronieniu w domu Czytaj dalej