Jeśli doświadczyłaś więcej niż jednej straty ciąży, naturalne jest, że pojawiają się pytania o przyczynę i o to, czy możliwe jest urodzenie dziecka. Poronienia nawykowe, nazywane także nawracającymi, wymagają pogłębionej diagnostyki, ponieważ ich przyczyny często różnią się od poronień jednorazowych. Poniżej wyjaśniam, czym są poronienia nawykowe, co może być ich przyczyną i jakie badania wykonuje się w takiej sytuacji.

Jakie genetyczne przyczyny mają poronienia nawykowe?
Jedną z najczęstszych przyczyn poronień nawykowych są zaburzenia genetyczne występujące u jednego z rodziców. W odróżnieniu od pojedynczych poronień, które często wynikają z losowych wad zarodka, przy nawracających stratach ciąży częściej mamy do czynienia z trwałym czynnikiem genetycznym.
Do takich przyczyn należą m.in. aberracje chromosomowe, np. translokacje, które nie dają objawów u rodzica, ale mogą prowadzić do nieprawidłowego rozwoju zarodka. Istotnym czynnikiem jest także trombofilia wrodzona, czyli zapisana w genach skłonność do zaburzeń krzepnięcia, utrudniająca prawidłowe zagnieżdżenie i rozwój ciąży.
Przeczytaj bezpłatny poradnik o badaniach DNA po poronieniu [PDF]
Jakie anatomiczne i immunologiczne przyczyny mogą prowadzić do poronień nawykowych?
Do poronień nawykowych mogą prowadzić również czynniki anatomiczne i immunologiczne, które zaburzają prawidłowy przebieg ciąży.
Wśród przyczyn anatomicznych najczęściej wymienia się wrodzone wady macicy, takie jak macica przegrodzona, dwurożna lub jednorożna. Mogą one ograniczać przestrzeń dla rozwijającej się ciąży lub zaburzać ukrwienie endometrium.
Istotną rolę odgrywają także zaburzenia immunologiczne, zwłaszcza zespół antyfosfolipidowy (APS). W jego przebiegu organizm wytwarza przeciwciała przeciwko własnym tkankom, co może utrudniać zagnieżdżenie zarodka, prowadzić do zaburzeń łożyskowych i zwiększać ryzyko kolejnych strat ciąży.
Jakie hormonalne i infekcyjne przyczyny mogą powodować poronienia nawykowe?
Wśród przyczyn poronień nawykowych ważne miejsce zajmują zaburzenia hormonalne, zwłaszcza nieprawidłowości fazy lutealnej cyklu oraz zespół policystycznych jajników (PCOS). Mogą one uniemożliwiać prawidłowe zagnieżdżenie zarodka lub utrzymanie ciąży.
Czynniki infekcyjne rzadziej są bezpośrednią przyczyną poronień nawykowych niż poronień jednorazowych. Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego rutynowe badania w kierunku toksoplazmozy, różyczki, CMV i HSV nie są zalecane w diagnostyce nawracających poronień.
U kobiet z utratą ciąży w drugim trymestrze lub porodem przedwczesnym w wywiadzie zaleca się natomiast skryning i leczenie bakteryjnej waginozy oraz zakażenia Chlamydia trachomatis, co może zmniejszyć ryzyko kolejnych powikłań.
Jakie badania wykonuje się przy poronieniach nawykowych?
Diagnostykę poronień nawykowych najczęściej rozpoczyna się po dwóch kolejnych stratach ciąży, gdy rośnie prawdopodobieństwo, że przyczyna nie jest przypadkowa. Celem badań jest znalezienie czynnika, który utrudnia utrzymanie ciąży i może wymagać leczenia przed kolejnymi staraniami.
Podstawą diagnostyki są badania genetyczne, które pozwalają ustalić, czy przyczyną poronień są nieprawidłowości chromosomowe, trombofilia wrodzona lub inne zaburzenia zapisane w genach.
Na czym polega badanie kariotypu przy poronieniach nawykowych?
Badanie kariotypu polega na analizie liczby i budowy chromosomów u obojga partnerów i wykonywane jest z próbki krwi. Pozwala wykryć nieprawidłowości, takie jak translokacje chromosomowe, które mogą prowadzić do powstawania zarodków niezdolnych do prawidłowego rozwoju.
Wynik badania pomaga lekarzowi genetykowi ocenić ryzyko kolejnych poronień i zaplanować dalsze postępowanie.
Na czym polegają badania genetyczne materiału z poronienia?
Badanie genetyczne materiału z poronienia polega na analizie DNA zarodka, aby sprawdzić, czy przyczyną straty były wady genetyczne. Jest to jedno z kluczowych badań w diagnostyce poronień nawykowych.
Do badania wykorzystuje się odpowiednio zabezpieczony materiał, najczęściej kosmówkę w soli fizjologicznej lub bloczki parafinowe po badaniu histopatologicznym. Wynik ma znaczenie diagnostyczne, a także formalne – umożliwia rejestrację dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego.
Na czym polegają badania w kierunku trombofilii wrodzonej przy poronieniach nawykowych?
Trombofilia wrodzona to genetyczna skłonność do powstawania zakrzepów, która może zaburzać ukrwienie łożyska i prowadzić do nawracających strat ciąży. Diagnostyka polega na badaniach DNA wykrywających m.in. mutację czynnika V Leiden, genu protrombiny oraz warianty genu MTHFR.
Rozpoznanie trombofilii pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie, co znacząco zmniejsza ryzyko kolejnych poronień.
Jaką rolę odgrywają badania ultrasonograficzne przy poronieniach nawykowych?
Badania ultrasonograficzne umożliwiają ocenę budowy macicy i narządów rodnych. Pozwalają wykryć wady anatomiczne, które mogą być przyczyną poronień nawykowych, i zaplanować dalsze leczenie.
Jakie badania hormonalne wykonuje się przy poronieniach nawykowych?
Przy poronieniach nawykowych wykonuje się badania krwi oceniające gospodarkę hormonalną, m.in. poziomy FSH, LH, estradiolu, progesteronu, TSH, testosteronu i androstendionu. Badania te wykonuje się w określonych dniach cyklu, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Zobacz też:
- Badania po poronieniach
- Poronienia nawracające
- Poronienia samoistne
- Przyczyny poronienia
- Rejestracja dziecka po poronieniu
FAQ – poronienia nawykowe
Źródła
Oficjalne zalecenia i instytucje
– Ministerstwo Zdrowia – zdrowie prokreacyjne kobiet
https://www.gov.pl/web/zdrowie
– Narodowy Fundusz Zdrowia – świadczenia ginekologiczne i genetyczne
https://www.nfz.gov.pl
– Pacjent.gov.pl – badania i prawa pacjenta
https://pacjent.gov.pl
Rekomendacje medyczne
– Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników – zalecenia dotyczące poronień
https://ptgin.pl
– Royal College of Obstetricians and Gynaecologists – Recurrent Miscarriage
https://www.rcog.org.uk
Źródła naukowe
– National Institutes of Health – Recurrent pregnancy loss
https://www.ncbi.nlm.nih.gov
– World Health Organization – Pregnancy and reproductive health
https://www.who.int




