Różowo-niebieska wstążka to na całym świecie symbol pamięci o Dzieciach Utraconych. Nabiera on mocy szczególnie w październiku – 15.10 obchodzony jest bowiem Dzień Dziecka Utraconego.
Tego dnia chwila refleksji towarzyszy nie tylko rodzicom, których dotknęła przedwczesna strata dziecka, ale wszystkim tym, którzy chcą wykazać swoją solidarność. Organizowane są różnego typu spotkania czy msze, składane znicze i kwiaty.
Dzień Dziecka Utraconego – obchodzony od 1988 roku
W 1988 roku Dzień Dziecka Utraconego został ustanowiony w USA i szybko przyjął się też w innych krajach. Jego pomysłodawczynią jest Robyn Bear, która poroniła 6 razy, a jedno z dzieci kobiety zmarło właśnie 15. października. Kobieta sama przyznaje, że nie otrzymała należytej pomocy i wsparcia, dlatego postanowiła pomóc innym rodzicom, którzy zmagają się ze stratą. W Polsce 15. października to dzień szczególny od roku 2004.
Dzień Dziecka Utraconego poświęcony jest głównie pamięci o najmłodszych zmarłych i udzieleniu wsparcia rodzicom. Dzień ten to jednak nie tylko moment refleksji, ale także okazja do zwrócenia uwagi na prawa rodziców po utracie dziecka. Przez cały miesiąc stowarzyszenia organizują akcje informacyjne, rodzice mają również możliwość uczestnictwa w spotkaniach czy specjalnych mszach lub rekolekcjach.
Różowo-niebieska wstążka – symbol, który łączy
Symbol różowo-niebieskiej wstążki łączy rodziców przedwcześnie zmarłych dzieci na całym świecie. To porozumienie bez słów umożliwia poczucie specyficznej więzi – bez względu na miejsce zamieszkania czy używany język. Wstążeczka widoczna jest szczególnie w październiku, jednak symbol ten towarzyszy wielu osobom cały rok. Przykładem może być serwis poroniłam.pl, którego logo zawiera właśnie różowo-niebieską wstążkę.
Wstążkę przypiąć można do ubrania (co często praktykowane jest 15. października w USA), do zniczy lub świec czy kwiatów składanych na cmentarzu bądź w szpitalu albo umieścić ją na swoim profilu na portalu społecznościowym.
O poronieniach nawracających (nawykowych) mówimy wtedy, gdy do straty ciąży doszło 3 lub więcej razy z rzędu. Poronienia nawracające są wskazaniem do przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki. Pozwala ona ustalić przyczynę niepowodzeń ciążowych. Ponadto pomaga określić ryzyko poronienia kolejnej ciąży.
Poronienia nawracające – jakie są ich przyczyny
Wśród czynników wywołujących poronienia nawracające wymienia się czynniki genetyczne, anatomiczne, immunologiczne, hormonalne i infekcyjne.
Wady genetyczne mają znaczący udział w poronieniach nawracających. Statystycznie 1 z partnerów spośród 3-5% par zmagających się z nawracającymi poronieniami jest nosicielem zrównoważonej aberracji chromosomowej. Może ona stanąć na drodze do poczęcia dziecka. Tego typu nieprawidłowości są dziedziczne, dlatego jeśli kobieta albo mężczyzna jest nosicielem takiej mutacji, to może ona doprowadzić do utraty następnej ciąży.
Badaniem, które może wskazać, czy rzeczywiście u któregoś z rodziców występuje jakaś nieprawidłowość w chromosomach jest kariotyp. Jest to badanie z próbki krwi jak do zwykłej morfologii. Nie jest potrzebne żadne przygotowanie. Mimo, że badanie jest dość drogie kosztuje ok. 400 zł, to wykonuje się je tylko raz w życiu – nie trzeba go już nigdy powtarzać, ponieważ obraz chromosomów nie ulega zmianie.
Wystąpienie poronień nawracających może również świadczyć o tym, że kobieta ma trombofilię wrodzoną. Dlatego Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca, aby u wszystkich kobiet z powtarzającymi się poronieniami przeprowadzić wywiad właśnie w kierunku trombofilii wrodzonej.
Badanie na trombofilię wrodzoną jest badaniem genetycznym – dlatego wykonuje się je tylko raz w życiu. W zależności od laboratorium ma ono różny zakres, jednak najczęściej lekarze zalecają sprawdzenie następujących wariantów/mutacji: czynnik V Leiden, mutacja genu protrombiny, MTHFR, PAI-1.
Warto wiedzieć, że próbkę do badania można pobrać samodzielnie w domu, ponieważ jest to wymaz z wewnętrznej strony policzka. W przypadku tego badania genetycznego istotną kwestią jest to, że mimo wykrycia obecności mutacji, lekarz ma możliwość zalecenia pacjentce odpowiedniego leczenia przeciwkrzepliwego, które zwiększy szanse na donoszenie ciąży.
Poronienia nawykowe a wady i zmiany w macicy
Badanie ultrasonograficzne narządów rodnych (USG) jest podstawowym badaniem wykonywanym, u kobiet, których dotyczą poronienia nawracające. Podczas takiego badania można stwierdzić m.in. obecność polipów, które mogą utrudniać zajście w ciążę.
Innym badaniem, które jest wykonywane w przypadku poronień nawracających jest histeroskopia diagnostyczna. Za jej pomocą można wykryć wady w budowie macicy, które uniemożliwiają utrzymanie kolejnych ciąż (obecność przegrody w jamie macicy, macica dwurożna czy jednorożna).
Poronienia nawracające a czynnik immunologiczny
Wśród autoimmunologicznych czynników nawracających poronień najczęściej wymienia się tzw.zespół antyfosfolipidowy. Zespół ten wiąże się z występowaniem przeciwciał antyfosfolipidowych, które atakują tkanki organizmu. Jest bezpośrednią przyczyną nie tylko nawracających poronień, ale również zmian zakrzepowych.
Zaburzenia hormonalna a poronienia nawykowe
Od 20 do 40% kobiet z nawracającymi poronieniami ma zaburzenia hormonalne w postaci niewydolności ciałka żółtego lub zaburzeń fazy lutealnej cyklu menstruacyjnego. Poronienia mogą się powtarzać w kolejnych ciążach również na skutek nieprawidłowego poziomu niektórych hormonów, np. hormonów tarczycy: TSH, FT3 i FT4. Kolejnym czynnikiem, który może powodować poronienia jest niedobór progesteronu.
Warto pamiętać, aby badania hormonalne wykonywać w odpowiednim dniu cyklu, ponieważ tylko wtedy można uzyskać rzeczywisty obraz sytuacji.
Czynniki infekcyjne a ryzyko poronień nawracających
Udział czynników infekcyjnych w nawracających poronieniach jest niewielki. Zakażenia wirusowe i bakteryjne są częstszą przyczyną poronień sporadycznych. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, aby rutynowe badania u kobiet z nawracającymi poronieniami przeprowadzać tylko w kierunku Chlamydiozy.
Skryning i leczenie bakteryjnej waginozy oraz zakażenia Chlamydia trachomatis we wczesnej ciąży u kobiet, które wcześniej doświadczyły utraty ciąży w drugim trymestrze lub przedwczesnego porodu może zmniejszyć ryzyko tych powikłań.
Natomiast rutynowe badania w kierunku toksoplazmozy, różyczki, cytomegalowirusa i wirusa opryszczki nie są pomocne w procesie diagnostyczno-terapeutycznym u kobiet z nawracającymi poronieniami.
Poronienia nawracające – jakie badania wykonać?
Badań po poronieniu jest bardzo wiele. Warto przede wszystkim znaleźć lekarza, który specjalizuje się w diagnostyce poronień nawykowych i wskaże nam, jakie badania w naszej sytuacji rzeczywiście pomogą odnaleźć przyczynę utrat ciąż.
Za poronienie uważa się przedwczesne zakończenie ciąży do 22. tygodnia, natomiast za martwe urodzenie – po 22. tygodniu. Bez względu na to, do której sytuacji doszło, kobieta ma prawo do pochowania dziecka, rejestracji w USC, przejścia na urlop macierzyński (8 tygodni) oraz ubiegania się o zasiłek pogrzebowy.
Poronienia samoistne to poronienia, które polegają na wydaleniu jaja płodowego poza organizm matki. Dochodzi do nich z przyczyn naturalnych, a więc bez ingerencji ze strony personelu medycznego.
Poronienie samoistne to zakończenie ciąży przed 22. tygodniem z przyczyn naturalnych. Jeśli straciłaś ciążę, możesz szukać odpowiedzi, dlaczego do tego doszło i czy można było temu zapobiec. Wiele przyczyn poronienia nie jest widocznych w zwykłym badaniu lub USG, dlatego warto omówić z lekarzem badania laboratoryjne i genetyczne. Poniżej wyjaśniamy prostym językiem, jakie są objawy, przyczyny i etapy poronienia samoistnego oraz co możesz zrobić po stracie.
Co to jest poronienie samoistne?
Poronieniem samoistnym nazywa się utratę ciąży z przyczyn naturalnych. Jest to jednak termin bardzo szeroki i mało precyzyjny. Za przyczynę naturalną uznaje się brak czynnika dodatkowego, który ewidentnie powoduje poronienie, nawet w przypadku prawidłowo rozwijającej się ciąży. Bardzo często poronienie samoistne jest niemożliwe do zatrzymania, ponieważ organizm kobiety sam wykrywa nieprawidłowo rozwinięty zarodek czy możliwe kłopoty z donoszeniem ciąży.
Jakie są objawy poronienia samoistnego?
Objawy poronienia samoistnego mogą być różne. Czasem są wyraźne, a czasem prawie niezauważalne. Najczęściej pojawiają się:
plamienie lub krwawienie,
ból podbrzusza,
skurcze podobne do silnej miesiączki,
ból w dole pleców,
skrzepy lub fragmenty tkanek,
nagłe osłabienie objawów ciąży,
przy późniejszej ciąży – odpłynięcie płynu owodniowego.
Krwawienie w ciąży nie zawsze oznacza poronienie. Może mieć też inne przyczyny. Ale zawsze warto skontaktować się z lekarzem, szczególnie jeśli krwawieniu towarzyszy ból, osłabienie albo zawroty głowy.
Czy poronienie samoistne zawsze daje objawy?
Nie zawsze. Poronienie samoistne może przebiegać bez wyraźnych objawów, szczególnie na bardzo wczesnym etapie ciąży. Tak bywa przy poronieniu zatrzymanym, ciąża przestaje się rozwijać, ale organizm jeszcze jej nie wydala. Kobieta może nie mieć bólu ani krwawienia, a test ciążowy przez pewien czas nadal może wychodzić dodatni. O stracie często dowiaduje się dopiero podczas badania USG.
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem przy poronieniu samoistnym?
Nie czekaj, jeśli objawy są silne albo niepokojące. Pilnie skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do szpitala, jeśli masz:
bardzo obfite krwawienie,
silny lub narastający ból brzucha,
ból tylko po jednej stronie brzucha,
omdlenie,
silne osłabienie,
zawroty głowy,
ból barku,
gorączkę,
dreszcze,
nieprzyjemny zapach wydzieliny,
dodatni test ciążowy, ale ciąża nie została jeszcze potwierdzona w macicy.
Takie objawy mogą występować przy poronieniu, ale też przy innych stanach wymagających szybkiej pomocy, np. ciąży pozamacicznej lub infekcji.
Możesz też pobrać poradnik o poronieniu w szpitalu. Znajdziesz w nim proste wyjaśnienie, czego możesz się spodziewać, o co warto zapytać personel i jakie prawa przysługują Ci po stracie. To może pomóc Ci lepiej przygotować się do rozmowy z lekarzem i poczuć większy spokój w trudnym momencie.
Jakie są etapy poronienia samoistnego?
Poronienie samoistne nie zawsze przebiega w ten sam sposób. Wiele zależy od tygodnia ciąży. Im bardziej zaawansowana ciąża, tym krwawienie i skurcze mogą być silniejsze. Lekarz może opisać poronienie na kilku etapach.
Etap poronienie samoistnego
Co oznacza?
Poronienie zaczynające się/
Pojawiają się pierwsze skurcze macicy. Może wystąpić niewielkie krwawienie lub plamienie. Na tym etapie skontaktuj się z lekarzem, żeby sprawdzić, co dzieje się z ciążą.
Poronienie w toku
Skurcze są mocniejsze, a krwawienie zwykle bardziej obfite. Organizm zaczyna wydalać ciążę. Ból może pojawiać się falami, podobnie jak przy bardzo silnej miesiączce. W takiej sytuacji zgłoś się do lekarza lub szpitala.
Poronienie kompletne
Macica oczyściła się całkowicie i nie ma potrzeby dalszego opróżniania jej z tkanek po ciąży. Zwykle wymaga to potwierdzenia przez lekarza, najczęściej w badaniu USG.
Poronienie niekompletne
W macicy pozostały jeszcze tkanki po ciąży. Może utrzymywać się krwawienie lub ból. Lekarz może zalecić obserwację, leki pomagające macicy się oczyścić albo zabieg.
Ciąża przestała się rozwijać, ale organizm jeszcze jej nie wydalił. Często nie ma krwawienia ani bólu. Diagnoza zwykle pojawia się podczas USG, a lekarz omawia dalsze postępowanie.
Jeśli lekarz używa trudnych nazw, masz prawo zapytać: „Co to dokładnie oznacza w mojej sytuacji?” i „Jakie mam teraz możliwości?”.
Jak rozpoznaje się poronienie samoistne?
Poronienia samoistnego nie da się pewnie rozpoznać wyłącznie po objawach. Plamienie, krwawienie, ból podbrzusza lub skurcze mogą być sygnałem, że dzieje się coś niepokojącego, ale nie zawsze oznaczają utratę ciąży. Dlatego przy takich objawach trzeba skontaktować się z ginekologiem.Lekarz zwykle zaczyna od rozmowy i badania. Pyta o tydzień ciąży, objawy, wcześniejsze ciąże, choroby i przyjmowane leki. Następnie może wykonać USG oraz zlecić badania krwi.
W diagnostyce poronienia wykorzystuje się najczęściej:
badanie ginekologiczne,
USG,
oznaczenie beta-hCG z krwi,
czasem powtórzenie beta-hCG po kilku dniach,
ocenę, czy ciąża znajduje się w macicy,
ocenę czynności serca zarodka, jeśli ciąża jest na etapie, na którym można ją już ocenić,
kontrolę, czy macica oczyściła się po poronieniu.
Nie zawsze da się wszystko ustalić podczas jednej wizyty. Czasem lekarz musi powtórzyć USG albo badanie beta-hCG, żeby bezpiecznie ocenić sytuację.
Dlaczego warto dołączyć do grupy wsparcia po poronieniu?
Bo nie musisz być z tym sama. W zamkniętej grupie wsparcia po poronieniu spotkasz kobiety, które przeszły przez podobną stratę. To miejsce, w którym możesz odezwać się bez obawy o ocenę. Możesz opowiedzieć swoją historię, zadać pytanie, podzielić się lękiem albo nadzieją. A jeśli dziś nie masz siły się tym dzielić – to w porządku. Możesz po prostu być i czytać. Czasem to wystarczy, by poczuć, że nie jesteś sama.
Zobacz jak wygląda nasza grupa wsparcia.
W krótkim filmie pokazujemy, czym jest społeczność kobiet po stracie ciąży i dlaczego dla wielu z nich obecność w grupie staje się pierwszym krokiem do poczucia, że nie są z tym same.
Jakie są przyczyny poronień samoistnych?
Przyczyn poronień może być wiele: od nieprawidłowości genetycznych zarodka, przez zaburzenia hormonalne i infekcje, po choroby przewlekłe, nieprawidłowości w budowie macicy czy zaburzenia krzepnięcia. To zrozumiałe, że po stracie chcesz wiedzieć, dlaczego do niej doszło. Badania nie zawsze dają pełną odpowiedź, ale mogą pomóc wskazać możliwą przyczynę poronienia i zaplanować dalsze kroki.
badania immunologiczne, np. KIR i HLA-C przy określonych wskazaniach.
Dlaczego badania genetyczne po poronieniu mogą być pomocne?
Badania genetyczne po poronieniu wykonuje się z materiału po poronieniu, czyli tkanek po ciąży. Dlatego jeśli chcesz sprawdzić możliwą przyczynę straty, warto jak najszybciej poprosić lekarza lub personel szpitala o zabezpieczenie materiału do badania.
Takie badanie może pomóc w trzech obszarach.
Po pierwsze, może dać odpowiedź. Jeśli przyczyną poronienia była nieprawidłowość chromosomowa dziecka, wynik może pomóc zrozumieć, dlaczego ciąża nie mogła rozwijać się dalej.
Po drugie, może zmniejszyć poczucie winy. Wiele kobiet po stracie wraca myślami do codziennych sytuacji: „czy to przez stres?”, „czy to przez podróż?”, „czy to przez to, że podniosłam coś cięższego?”. Wynik badania może pokazać, że przyczyna była niezależna od Ciebie.
Po trzecie, może pomóc zaplanować dalsze kroki. Jeśli wynik wskaże konkretną nieprawidłowość, lekarz może zdecydować, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka, np. badania rodziców, badania krzepnięcia, hormonalne lub immunologiczne.
Jeśli chcesz wykonać badanie genetyczne materiału po poronieniu, ważne jest jego prawidłowe zabezpieczenie. Jeśli jesteś w szpitalu, zapytaj personel, czy materiał może zostać przekazany do badania. Jeśli do poronienia doszło w domu, skontaktuj się możliwie szybko z lekarzem lub laboratorium i zapytaj, jak zabezpieczyć próbkę do badania…
Masz pytania o zabezpieczenie materiału z poronienia? Porozmawiaj ze specjalistą testDNA
Specjalista może pomóc Ci, jeśli:
nie wiesz, co zrobić z materiałem z poronienia, który zauważyłaś,
chcesz dowiedzieć się, jak prawidłowo zabezpieczyć próbkę do badania genetycznego,
jesteś przed zabiegiem i chcesz zapytać, czy szpital może przekazać materiał do badania
chcesz sprawdzić, jakie badanie może pomóc poznać przyczynę poronienia.
Pomożemy Ci zrozumieć,jakie mogą być kolejne kroki
FAQ – najczęstsze pytania o poronienie samoistne
1.Czy poronienie samoistne zawsze daje objawy?
Tak. Prawa po poronieniu przysługują ci niezależnie od tygodnia ciąży – także przy bardzo wczesnej stracie. Liczy się sam fakt poronienia, a nie to, w którym tygodniu była ciąża
Nie. Czasem pojawia się krwawienie, ból podbrzusza i skurcze. Czasem objawy są bardzo słabe. Przy poronieniu zatrzymanym może nie być żadnych wyraźnych objawów, a diagnoza pojawia się dopiero podczas USG.
2. Czy plamienie w ciąży oznacza poronienie samoistne?
Nie zawsze. Plamienie lub krwawienie w ciąży może mieć różne przyczyny. Zawsze warto jednak skontaktować się z lekarzem, ponieważ bez badania nie da się bezpiecznie ocenić sytuacji.
3.Czy poronienie samoistne może być moją winą?
Wiele poronień, szczególnie w pierwszym trymestrze, wiąże się z nieprawidłowościami chromosomowymi zarodka. To zwykle nie zależy od kobiety. Jeśli zmagasz się z poczuciem winy, porozmawiaj z lekarzem, psychologiem albo bliską osobą.
4. Jak długo trwa poronienie samoistne?
To zależy od etapu ciąży i rodzaju poronienia. Poronienie samoistne trwa najczęściej od kilkunastu godzin do kilu dni. Samo krwawienie i plamienie po wydaleniu tkanek może utrzymywać się przez około 7–14 dni
5. Czy po pierwszym poronieniu warto zrobić badania genetyczne?
Można je rozważyć, szczególnie jeśli chcesz poznać możliwą przyczynę straty. Badanie genetyczne materiału po poronieniu może wykazać, czy doszło do nieprawidłowości chromosomowej zarodka lub płodu. Taki wynik może pomóc w rozmowie z lekarzem i planowaniu dalszych kroków.
Omeljaniuk Wioletta, Poronienie samoistne – jako problem populacyjny w Polsce, online: https://ppm.umb.edu.pl/info/article/UMBf2fc2499b8464c4ba4e9f31d6cf56d7a/, dostęp: 06.07.2023.
Lewicka Magdalena (i in.), Charakterystyka poronień i prawa przysługujące kobiecie po stracie ciąży, Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, 2013, 59, 1, 123–129.
dostęp online 12.03.2025 https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/lista/101615,poronienie-samoistne-kiedy-moge-ponownie-zajsc-w-ciaze
dostęp online 14.03.2025 Sporadic miscarriage: evidence to provide effective care
Arri Coomarasamy, Ioannis D Gallos, Argyro Papadopoulou, Rima K Dhillon-Smith, Maya Al-Memar, Jane Brewinet al. :The Lancet; Vol. 397No. 10285P1668-1674
dostęp online 10.03.2025 Miscarriage Definitions, Causes and Management: Review of Literature. I.A. Abdelazim, A. AbuFaza, P. Purohit, R.H. Farag, ARC Journal od Gynecology and Obstetrics, Vol/ 2, Issue 3, 2017, PP 20-21
Rabiega-Gmyrek D., Olejniczak T., Niepsuj-Biniaś J., Aberracje chromosomowe jako przyczyna poronień samoistnych, Ginekol Pol. 2015, 86:357-361.
Sikora J., Znaczenie czynników mikrobiologicznych w poronieniach i porodzie przedwczesnym – standard postępowania diagnostyczno-leczniczego, Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia 2001, 4(1):37-43.
Drewa G., Ferenc T., Genetyka medyczna, Wrocław, Elsevier Urban & Partner, 2011, ISBN 978-83-7609-295-9.
Jeve Y.B., Davies W., Evidence-based management of recurrent miscarriages, J Hum Reprod Sci. 2014, 7(3): 159–169.
