Archiwum kategorii: Prawa po poronieniu

Urlop macierzyński przysługuje każdej kobiecie, bez względu na czas trwania jej ciąży. Jeśli doszło do poronienia, należy złożyć wniosek o urlop macierzyński na 56 dni – 8 tygodni. Aby to zrobić, konieczne jest przedstawienie pracodawcy aktu urodzenia lub zaświadczenia od lekarza posiadającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w tej dziedzinie albo położnej o martwym urodzeniu, bez względu na czas trwania ciąży, wydane na podstawie dokumentacji medycznej. Nie ma on prawa urlopu odmówić ani żądać innych dokumentów.

Ważne:
Urlop macierzyński po poronieniu to inne świadczenie niż zwolnienie lekarskie (L4).
Urlop macierzyński trwa 56 dni i jest płatny w 100% (zasiłek macierzyński).
Zwolnienie lekarskie po poronieniu jest obecnie płatne w wysokości 80% i nie jest traktowane jak L4 „ciążowe”.

POBIERZ WNIOSEK

Wniosek o urlop macierzyński – kiedy można go złożyć?

Od 6.08.2025 r. urlop macierzyński po poronieniu będzie można otrzymać także na podstawie zaświadczenia lekarza ginekologa-położnika lub położnej o martwym urodzeniu – bez konieczności rejestracji dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego.

Jeśli jednak rodzicom zależy na tym, aby ich dziecko zostało zarejestrowane w USC i chcą mu oficjalnie nadać imię, nadal mają do tego prawo. W takiej sytuacji Urząd Stanu Cywilnego wystawia akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu na podstawie karty martwego urodzenia ze szpitala.

Szpital nie może wydać jednak karty martwego urodzenia wtedy, kiedy płeć dziecka nie jest znana. Czasami może być więc konieczne wykonanie testów DNA na materiale poronnym od dziecka, które wykażą jego płeć. By zlecić prywatnemu laboratorium badanie płci, należy wypożyczyć ze szpitala materiał do testu.

Wniosek o urlop macierzyński – komu go złożyć?

Wniosek o urlop macierzyński składa się u pracodawcy wraz z aktem urodzenia dziecka z adnotacją o urodzeniu martwym albo – od 6.08.2025 r. – także z zaświadczeniem lekarza ginekologa-położnika lub położnej o martwym urodzeniu. Do udzielenia urlopu nie są potrzebne żadne inne dokumenty, np. wypis ze szpitala czy opinia lekarska.

Nie ma więc powodów do dodatkowego stresu. Pracodawca nie może zadawać żadnych pytań czy stawiać warunków, a wniosek musi zostać rozpatrzony pozytywnie. By uzyskać urlop macierzyński należy złożyć wniosek z danymi pracownika – imię, nazwisko, pesel, adres oraz własnoręcznym podpisem.

Wniosek o urlop macierzyński – co umożliwia?

Złożenie wniosku o urlop macierzyński umożliwia przejście na urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni, czyli 56 dni. Dni te liczone są od dnia poronienia – nie od dnia złożenia wniosku, o czym warto pamiętać. Kobieta ma również prawo do zasiłku macierzyńskiego. Pracodawca nie może odmówić urlopu oraz zasiłku, gdyż prawo to zapisane jest w Kodeksie pracy.

Aktualizacja: 08 luty 2026 r.

Zobacz też:

• Prawa rodziców po poronieniu
• Badania po poronieniach
• Pomoc po poronieniu
• Kiedy starać się o ciążę po poronieniu?

Rodzice po poronieniu mogą, jeśli tego pragną, zorganizować pogrzeb swojego dziecka. Nie jest to skomplikowana procedura, a na pokrycie jej kosztów przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości 4000 zł. Zazwyczaj informacja o możliwości pochówku przekazywana jest już w szpitalu.

Czytaj dalej →

Poronienie  to bardzo trudne doświadczenie. W tym czasie trudno myśleć o formalnościach, dlatego tutaj znajdziesz prostą odpowiedź na najważniejsze pytanie: jakie prawa mogą Ci przysługiwać po poronieniu lub martwym urodzeniu?

Od 6 sierpnia 2025 roku część procedur stała się prostsza. Przy urlopie macierzyńskim po stracie i przy zasiłku pogrzebowym nie trzeba ustalać płci dziecka ani rejestrować go w USC. W wielu sytuacjach wystarczy zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione na podstawie dokumentacji medycznej. To ważne, bo oznacza, że nawet po bardzo wczesnej stracie możesz mieć konkretne prawa.

Jakie prawa mogą Ci przysługiwać po poronieniu?

• do urlopu macierzyńskiego (56 dni),
• do pochówku dziecka,
• do odebrania zasiłku pogrzebowego (7000 zł),
• odszkodowania z dodatkowej polisy ubezpieczeniowej (w zależności od zapisu w umowie)
• do rejestracji dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC) i co za tym idzie nadaniu mu imienia

Nie wszystkie prawa wymagają tych samych dokumentów. Najpierw warto spokojnie zrozumieć, co może Ci przysługiwać. Dopiero potem sprawdzić, jakie dokumenty będą potrzebne.

Urlop macierzyński po poronieniu

Jeśli jesteś zatrudniona na umowę o pracę, po poronieniu lub martwym urodzeniu przysługuje Ci 8 tygodni urlopu macierzyńskiego. Jeżeli podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu z innego tytułu, możesz mieć prawo do zasiłku macierzyńskiego za ten sam okres.

Od 6 sierpnia 2025 roku uzyskanie tego prawa jest prostsze. Jeśli nie został sporządzony akt urodzenia dziecka, podstawą może być zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione przez:

• lekarza specjalistę położnictwa i ginekologii,
• lekarza w trakcie tej specjalizacji,
• położną.

To zaświadczenie jest wystawiane bez względu na tydzień ciąży i bez konieczności ustalania płci dziecka. Czytaj więcej na temat urlopu macierzyńskiego po poronieniu >

Jeśli został już sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że urodziło się martwe, on także może być podstawą do skorzystania z tego prawa.

Zasiłek pogrzebowy po poronieniu/martwym urodzeniu

Jeśli organizujesz pochówek dziecka, możesz ubiegać się o zasiłek pogrzebowy bez względu na czas zakończenia ciąży. Aby go otrzymać, należy przedstawić w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń (np. faktury) oraz zaświadczenie o poronieniu wystawione przez lekarza ginekologa lub położną. 

Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. Do końca 2025 roku wynosił 4000 zł. To wsparcie może pomóc nie tylko w organizacji pochówku, ale także w podjęciu dalszych decyzji — na przykład wtedy, gdy dla rodziców ważne jest ustalenie płci dziecka lub lepsze zrozumienie przyczyny poronienia. Czytaj więcej  na temat zasiłku pogrzebowego po poronieniu >

Po zmianach obowiązujących od 6 sierpnia 2025 roku, do uzyskania zasiłku nie trzeba już zawsze przedstawiać aktu urodzenia dziecka. W wielu przypadkach podstawą może być:

• karta zgonu albo
• zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione na podstawie dokumentacji medycznej.

Wniosek składa się w ZUS. Na złożenie wniosku jest co do zasady 12 miesięcy od dnia śmierci, a w praktyce przy dziecku martwo urodzonym — od dnia poronienia lub martwego urodzeniu.

Rejestracja dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego

Dla wielu rodziców rejestracja dziecka w USC ma bardzo duże znaczenie. Pozwala nadać dziecku imię i otrzymać akt urodzenia z adnotacją, że urodziło się martwe.  Żeby było to możliwe, potrzebna jest karta martwego urodzenia. Taki dokument może zostać przekazany do USC tylko wtedy, gdy została ustalona płeć dziecka. Jeśli płci nie da się określić, rejestracja dziecka w USC nie jest możliwa.

Jeśli do straty doszło na bardzo wczesnym etapie ciąży, lekarz może nie mieć możliwości określenia płci dziecka na podstawie samego badania. W takiej sytuacji rodzice mogą zdecydować się na badanie genetyczne płci, które pozwala ustalić płeć dziecka i umożliwia wystawienie Karty Martwego Urodzenia. Dla wielu osób ma to duże znaczenie emocjonalne – pomaga nadać dziecku imię, przejść przez pożegnanie i uporządkować ten bardzo trudny moment.

Badanie genetyczne można wykonać z odpowiednio zabezpieczonej próbki z poronienia albo z bloczka parafinowego, jeśli materiał został przekazany do badania histopatologicznego. Dlatego, jeśli zależy Ci na takiej możliwości, warto jak najwcześniej powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej i poprosić o zabezpieczenie materiału.

Pochówek dziecka

Masz prawo zdecydować, co stanie się z ciałem dziecka.
Możesz:

• pozostawić organizację pochówku szpitalowi,
• odebrać ciało dziecka i zorganizować pochówek samodzielnie.

Pochówek jest możliwy również wtedy, gdy płeć dziecka nie została ustalona. W celu organizacji pogrzebu należy udać się wybranego domu pogrzebowego i zarządcy cmentarza. Jeśli jesteście wierzący, możecie udać się również do księdza czy innego duchownego. Co ważne, kościół katolicki umożliwia przeprowadzenie pogrzebu dla dzieci martwo urodzonych bez chrztu (pełny obrzęd pogrzebowy). Czytaj więcej >

Świadczenie z dodatkowej polisy

Po poronieniu możesz mieć prawo do odszkodowania z ubezpieczenia grupowego lub indywidualnej polisy na życie, ale zależy to od warunków konkretnego ubezpieczenia. Każda polisa ma swoje definicje, wyłączenia i zasady – dlatego kluczowe jest, by dokładnie sprawdzić OWU (Ogólne Warunki Ubezpieczenia).

Poniżej znajdziesz prostą instrukcję krok po kroku, jak sprawdzić, czy należy Ci się świadczenie i jak je uzyskać.

Czy przysługuje Ci odszkodowanie po poronieniu?

Ubezpieczenie grupowe z pracy (np. PZU, Allianz, Compensa, Unum, Nationale-Nederlanden itp.) często zawiera zapis o świadczeniu z tytułu urodzenia martwego dziecka.

Niektóre polisy wypłacają także świadczenie za poronienie przed 22. tygodniem ciąży (czyli po granicy uznania dziecka za „urodzone martwo”). Czasem potrzebne jest ustalenie płci dziecka – warunek ten może wynikać z zapisów OWU.

Również indywidualne ubezpieczenie na życie może obejmować tzw. świadczenie z tytułu ciężkiego zdarzenia (np. hospitalizacja, powikłania ciąży). Wypłata może zależeć od rodzaju zdarzenia i dokumentacji medycznej.

Jak sprawdzić, czy Twoja polisa to obejmuje?

Krok 1: Znajdź OWU
Poproś dział HR lub przedstawiciela ubezpieczeniowego o Ogólne Warunki Ubezpieczenia. Możesz też znaleźć je na stronie internetowej ubezpieczyciela.

Krok 2: Sprawdź słowa kluczowe:
Szukaj w dokumencie takich haseł jak: martwe urodzenie, urodzenie martwego dziecka, poronienie, świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, świadczenie za pobyt w szpitalu.

Krok 3: Sprawdź wymagania
Zobacz, czy: wymagane jest ustalenie płci dziecka, wymagane jest zarejestrowanie dziecka w USC,
obowiązuje limit tygodnia ciąży (np. od 22. tygodnia).

Jak uzyskać świadczenie?

Zgłoś zdarzenie do ubezpieczyciela (telefonicznie, przez formularz online lub w aplikacji). Przygotuj dokumenty: zaświadczenie o martwym urodzeniu (od lekarza lub położnej), dokumentacja medyczna z przebiegu ciąży i poronienia, (opcjonalnie) akt urodzenia martwego dziecka. Formularz zgłoszenia szkody (zazwyczaj dostępny na stronie ubezpieczyciela). Ubezpieczyciel ma zwykle 30 dni na wypłatę świadczenia po złożeniu kompletu dokumentów.

Jeśli masz wątpliwości, możesz zadzwonić na infolinię ubezpieczyciela i zapytać anonimowo o swoje uprawnienia.

Jeśli byłaś ubezpieczona w więcej niż jednym miejscu (np. praca + prywatna polisa), możesz złożyć wnioski do kilku ubezpieczycieli.

Poznanie przyczyny poronienia

Po stracie ciąży wiele kobiet zadaje sobie jedno pytanie: Dlaczego tak się stało?

W przypadku wczesnych poronień częstą przyczyną są nieprawidłowości genetyczne zarodka lub płodu. Badanie materiału z poronienia może pomóc sprawdzić, czy to właśnie one były przyczyną straty. To nie jest obowiązek, ale dla części rodziców jest ważnym krokiem. Jeśli chcesz wiedzieć, czy w Twoim przypadku choroba genetyczna płodu była przyczyną poronienia poinformuj o tym lekarza lub położną.

Dlaczego warto wykonać badania genetyczne materiału z poronienia?

• To może być jedyna szansa na poznanie przyczyny poronienia.
•  Możesz zaoszczędzić na dalszych badaniach – jeśli przyczyną poronienia jest wada genetyczna dziecka nie będą potrzebne kolejne badania.
• Możesz odzyskać spokój – znając przyczynę poronienia wielu rodzicom łatwiej się pogodzić ze stratą.

Czytaj więcej >

Waszym ostatnim, nieformalnym, prawem po stracie dziecka, jest prawo do spokoju i rekonwalescencji. Potrzebujecie czasu i wsparcia bliskich.

Ciekawy artykuł:

• Czy badanie genetyczne materiału z poronienia jest konieczne i co daje rodzicom?
• Badania po poronieniach
• Ciąża po poronieniu
• Pomoc po poronieniu
• Urlop macierzyński
• Zasiłek pogrzebowy
• Zwolnienie lekarskie
• Prawa ojca po stracie

Po poronieniu możesz mieć wiele pytań dotyczących urlopu, zasiłku i dokumentów potrzebnych do skorzystania z przysługujących Ci praw. Przepisy i formalności mogą wydawać się skomplikowane, szczególnie tuż po stracie. W tym miejscu zebraliśmy najczęstsze pytania dotyczące skróconego urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego po poronieniu. Dowiesz się m.in.: komu przysługuje 56 dni urlopu, od kiedy liczy się ten okres, jakie dokumenty są potrzebne, czy trzeba rejestrować dziecko w USC, czy konieczne jest ustalenie płci dziecka, czym urlop macierzyński różni się od zasiłku macierzyńskiego.

Potrzebujesz zaświadczenia o martwym urodzeniu?

Jeżeli aktu urodzenia nie sporządzono, zaświadczenie o martwym urodzeniu może być potrzebne do skorzystania ze skróconego urlopu i zasiłku macierzyńskiego. Przygotowaliśmy gotowy wzór, który możesz przekazać uprawnionemu lekarzowi lub położnej.

Nie musisz przechodzić przez to sama

Formalności po stracie mogą być trudne, szczególnie gdy otrzymujesz sprzeczne informacje od placówki, pracodawcy lub urzędu. W grupie „Po poronieniu – badania, ciąża, prawa i wsparcie” możesz zadać pytanie anonimowo, przeczytać doświadczenia innych kobiet i znaleźć wsparcie po stracie.

Zobacz też:

• Badanie materiału z poronienia
• Pogrzeb dziecka po poronieniu
• Zasiłek pogrzebowy po poronieniu
• Rejestracja dziecka po poronieniu

Konsultacja merytoryczna: Marzena Pilarz-Herzyk | www.mamaprawniczka.pl

Drodzy Rodzice. Jeśli dotknęła Was sytuacja poronienia/martwego urodzenia i trudno Wam poradzić sobie z procedurami prawnymi, uprawnieniami, które prawo przewiduje w tych sytuacjach, zawsze możecie skontaktować się ze mną pod adresem e-mail: mamaprawniczka@gmail.com

Zdjęcie: ©succo/pixabay.com

Autor: Agnieszka, redaktorka serwisu poroniłam.pl

Jeśli czytasz ten tekst, to prawdopodobnie nosisz w sobie stratę, o której nie da się „po prostu zapomnieć”. I chcę ci powiedzieć coś bardzo ważnego: nawet po latach możesz domykać sprawy, które wtedy zostały przerwane przez szok, ból i chaos. Historia naszej czytelniczki pokazuje, że po 3,5 roku od poronienia da się ustalić płeć dziecka i zarejestrować je w USC – mimo że dla szpitala i urzędu był to „pierwszy raz”.

Czy rejestrować dziecko w USC?

Nie musisz. Ale możesz. Od 06.08.2025 rejestracja dziecka w USC nie jest już konieczna, żeby skorzystać ze skróconego urlopu macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego.  Do tych świadczeń wystarcza odpowiednie zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną (na podstawie dokumentacji medycznej).

A jednak dla wielu rodziców USC ma ogromne znaczenie emocjonalne i symboliczne:

• możesz nadać dziecku imię,
• otrzymujesz akt urodzenia z adnotacją „dziecko martwo urodzone”,
• łatwiej uporządkować sprawy pamięci (np. napis na nagrobku),
• czasem to też dokument potrzebny „zewnętrznie”, np. do ubezpieczenia z dodatkowej polisy ubezpieczeniowej

Kiedy potrzebna jest płeć dziecka po poronieniu?

Płeć dziecka jest potrzebna głównie wtedy, gdy chcesz zarejestrować dziecko w USC. Żeby można było zarejestrować dziecko w USC, lekarz musi wydać kartę martwego urodzenia. Do jej wydania niezbędna jest znajomość płci. W przypadku utraty ciąży do 16. tygodnia najczęściej konieczne są badania genetyczne, które określają płeć bez względu na moment poronienia. Badanie można wykonać na podstawie materiału od dziecka zabezpieczonego w bloczku parafinowym.

Bloczki parafinowe przechowuje szpital

W szpitalu, w którym doszło do poronienia naszej czytelniczki, takie bloczki są przechowywane 30 lat. Laboratorium nie miało problemu z realizacją badania, a płeć udało się określić. Warto wiedzieć o możliwości wypożyczenia bloczków nawet po wielu latach!

Rejestracja w USC – „wszyscy wyrazili zgodę”

Chociaż czytelniczka musiała wykonać kilkanaście telefonów i czekać na potwierdzenie wojewódzkiego USC, wszytko się udało. Jest to bowiem całkowicie zgodne z prawem, jednak niepraktykowane, dlatego urzędnicy wcześniej nie spotkali się z podobną sprawą.

„W poniedziałek odebrałam akt urodzenia, dostałam najpiękniejszy prezent na Dzień Matki”

To jedne ze słów mamy, która podzieliła się z nami swoją historią. Po ponad 3 latach dowiedziała się, że ma córeczkę! Dzięki temu nie tylko zarejestrowała ją w USC, ale też będzie mogła zmienić napis na nagrobku. To także ogromne przeżycie emocjonalne – pewność co do płci dziecka i możliwość nazywania go właściwym imieniem są dla wielu rodziców bardzo ważne.

Prawa po poronieniu – czy przysługują w takim przypadku?

Bez względu na czas, który minął od poronienia, można jedynie zarejestrować dziecko w USC. Skrócony urlop macierzyński liczony jest bowiem od dnia poronienia i wynosi 56 dni (8 tygodni). Zasiłek pogrzebowy (7000 złotych) można natomiast odebrać do 12 miesięcy od dnia poronienia, więc po ponad 3 latach nie ma już takiej możliwości.

Zobacz też:

• Jak prawidłowo zabezpieczyć próbki po poronieniu?
• Uszkodzenia DNA plemników jako jedna z przyczyn poronień
• Mam trójkę dzieci: dwoje na ziemi i jedno w niebie